Việc áp dụng linh hoạt, có những bước đi phù hợp, làm tốt công tác tuyên truyền… từ đó nhận được sự đồng thuận của giáo viên (GV), phụ huynh học sinh (HS) là những kinh nghiệm mà TPHCM đúc kết được quá trình thực hiện mô hình này trong thời gian qua.

TPHCM: Cac nha truong tu chu dong trong Trien khai mo hinh VNEN - Anh 1

Tiết học đầy hấp dẫn

Tiết học Tập đọc của HS lớp 3/2, Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (quận 4) với bài Bận được mở đầu rất ấn tượng và sôi nổi. Chủ tịch Hội đồng tự quản của lớp đứng dậy điều hành và cùng cả lớp hát vang bài Con chim Vành khuyên, sau đó cả lớp chia thành 6 ban gồm Ban Học tập, Ban Văn nghệ - Thể dục thể thao, Ban Lao động vệ sinh, Ban Đối ngoại, Ban Thư viện, Ban Kiểm tra ngồi theo 6 nhóm.

Sự sôi nổi xuyên suốt từ đầu tiết học tới cuối tiết học bởi 34 HS của lớp hăng hái tham gia vào bài. Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Trưởng ban cùng nhau điều hành lớp dưới sự hướng dẫn của cô chủ nhiệm Cao Thiên Ngân.

Từ hoạt động lần lượt mỗi người đọc một câu thơ, đến mỗi ban đọc một khổ, đến cả lớp cùng đọc và sau đó là thảo luận nhóm với sự điều hành của Trưởng ban. Những ban có thắc mắc liền giơ tay lên để nhờ cô giáo hỗ trợ, giải thích thêm. Giọng đọc to, rõ ràng đầy diễn cảm của các em khiến giờ học trở nên thú vị hơn bao giờ hết: Trời thu bận xanh/Sông Hồng bận chảy/Cái xe bận chạy/Lịch bận tính ngày….

Kết thúc giờ thảo luận, Chủ tịch mời các ban cùng nhau đọc lại các khổ thơ và cho các ban khác nhận xét. Với vai trò là người hướng dẫn, cô giáo chủ nhiệm liên tục khích lệ học trò bằng việc gợi mở cho các em những câu hỏi hay liên quan đến bài đọc: Trời thu bận gì? Con chim bận gì? Em bé bận gì? Chú bận gì?... Và mỗi người, mỗi vật đều bận với công việc của mình, đều lao động để góp ích cho đời.

HS liên tục giơ tay trả lời câu hỏi, các em tỏ ra tự tin, hào hứng với tiết học, đặc biệt là chủ động trong làm việc nhóm để ban của mình luôn nhận được lời khen của các ban khác. Kế tiếp, với sự điều hành của hai Phó Chủ tịch Hội đồng tự quản, phần đọc thuộc lòng bài nhận được sự tham gia sôi nổi của rất nhiều bạn.

Trước khi kết thúc tiết học, cô giáo hướng các em đến phần liên hệ. Khi cô giáo vừa gợi ý câu hỏi: Hằng ngày các con thường bận việc gì? Và những việc con làm đó, có đem lại niềm vui cho con, cho gia đình hay không? Ngay lập tức HS đua nhau giơ tay trả lời. Bạn Sỹ Minh nói về việc bận đi học, đi tập võ; bạn Quốc Anh cho biết, con bận nấu cơm, vì chiều mẹ con đi bán hàng về muộn, chị con bận đi học võ… Cứ như thế tiết học kết thúc một cách nhẹ nhàng và đầy hiệu quả.

Khi được hỏi về tiết học, các em HS đều trả lời rất thích thú. “Con thấy học rất vui, con nhớ bài nhanh và con được trao đổi với các bạn nên rất thích”, em Quỳnh Anh, HS lớp 3/2 cho hay.

Trao đổi với cô giáo Cao Thiên Ngân được biết, tham gia tiết học HS chủ động hơn trong giờ học, biết cách học nhóm, tự tin trong trả lời, cũng như học được cách phản biện với trả lời của các ban. Đặc biệt, tiết học đòi hỏi tạo cơ hội cho các em phát huy khả năng, sở trường cũng như khuyến khích các bạn học yếu hơn nỗ lực, cố gắng với sự giúp đỡ các bạn trong nhóm.

Kinh nghiệm sẻ chia

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GD&ĐT TPHCM cho biết, trong quá trình thực hiện, những người làm công tác quản lý cũng như GV thấy HS tự tin hơn, việc giao tiếp giữa GV và HS được tương tác nhiều hơn. Các em có được cách học mới, cách tổ chức lớp học mới, được tham gia vào các hoạt động của lớp nhiều hơn, không khí lớp học hết sức tự nhiên và phù hợp với tâm sinh lý của trẻ. Theo tổng kết đánh giá, kết quả học tập và chất lượng của các em HS được tham gia mô hình này trong những năm vừa qua vẫn ổn định và phát triển tốt. Đó chính là lý do Sở tiếp tục triển khai thực hiện mô hình này trên địa bàn.

Nói về kinh nghiệm trong triển khai VNEN, ông Nguyễn Quang Vinh cho hay: “Khi áp dụng mô hình này, khó khăn lớn nhất của TP vẫn là sĩ số HS đông, nên đã xây dựng những bước đi và lộ trình thực hiện phù hợp”.

Bên cạnh đó, một yếu tố tạo nên sự thành công trong việc triển khai Mô hình VNEN trên địa bàn, đó là TPHCM đã làm rất tốt công tác tổ chức thông tin truyền thông đến đội ngũ CBQL, GV, cha mẹ HS.

Ông Nguyễn Quang Vinh chia sẻ: “Đối với các GV, Sở đã tổ chức những buổi tập huấn, hội thảo, chuyên đề, tham quan trường thực hiện mô hình này để GV nắm rõ, quan sát, học hỏi. Đối với cha mẹ HS, các GV sẽ trao đổi, chủ động mời phụ huynh dự giờ các tiết học để họ hiểu rõ về dạy học theo VNEN là như thế nào. Đồng thời, trường gửi thông tin cần thiết để phụ huynh nắm rõ, giải đáp ngay những câu hỏi của phụ huynh liên quan đến cách học của con”.

Về phía, lãnh đạo Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT cũng đã tổ chức dự giờ, tiếp xúc trực tiếp với GV dạy mô hình này để trao đổi, hướng dẫn, giải quyết những khó khăn, những thắc mắc trong quá trình thực hiện họ gặp phải. Đặc biệt, Sở đã tổ chức cho GV đi tham quan, học tập ở hai địa phương thực hiện tốt mô hình này là tỉnh Khánh Hòa và Lào Cai.

Ngoài ra, trong quá trình dạy học theo VNEN, Sở GD&ĐT TPHCM khuyến khích các trường áp dụng linh hoạt, dựa vào sự năng động sáng tạo ở các trường để nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy và học. Bởi theo ông Nguyễn Quang Vinh, vấn đề khó khăn của TP vẫn là sĩ số đông, nên phải tìm cách khắc phục, đó chính là chỉ đạo các trường, các GV khi tổ chức lớp học phải chọn vị trí phù hợp, dựa vào sự sáng tạo của các GV để tổ chức lớp học được hiệu quả, chứ không phải áp dụng máy móc theo khuôn mẫu nào hết.

Với những hiệu quả của Mô hình VNEN và những kinh nghiệm được đúc kết theo từng năm thực hiện, hiện TPHCM có 62 trường tiểu học thực hiện toàn phần và hơn 220 trường tiểu học áp dụng một phần của mô hình. Năm học này, TPHCM vẫn tiếp tục nhân rộng ở bậc tiểu học, đồng thời dự kiến sẽ triển khai ở bậc THCS.