Ngày 7/10, UBND TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Xây dựng tổ chức hội thảo “Quản lý xây dựng, chỉnh trang và phát triển đô thị TP Hồ Chí Minh”.

TP Ho Chi Minh: Can giai phap dot pha de chinh trang, phat trien do thi - Anh 1

Một góc khu Đông TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Cảnh Nhật

Chương trình đột phá

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong cho biết, chương trình “Chỉnh trang và phát triển đô thị” là một trong 7 chương trình đột phá của TP Hồ Chí Minh. Với chương trình này, đến năm 2020, TP Hồ Chí Minh phấn đấu sẽ di dời và tổ chức lại cuộc sống cho 20.000 người đang sống ven và trên kênh rạch, đồng thời cải tạo và xây mới ít nhất 50% số chung cư cũ hư hỏng, xuống cấp được xây dựng trước năm 1975

Để hoàn thành mục tiêu, Chủ tịch UBND TP cho rằng cần phải có nhiều giải pháp, trong đó TP cần được áp dụng cơ chế đặc thù, chủ động huy động các nguồn lực, đặc biệt là cơ chế tài chính để tạo nguồn vốn thực hiện chỉnh trang và phát triển đô thị…

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà, TP Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, là trung tâm kinh tế chính trị văn hóa lớn của cả nước. Chính vì vậy, TP luôn đi đầu trong tiến trình đô thị hóa của đất nước. Công tác phát triển đô thị của TP luôn được coi là hướng then chốt. Đã có nhiều công trình giao thông, kiến trúc hiện đại được xây dựng, nhiều dự án đầu tư phát triển đô thị đã được hình thành, hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật đã được quan tâm đầu tư nâng cấp từng bước hiện đại như sự hồi sinh của các con kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hũ - Bến Nghé, Lò Gốm; sự hình thành của các tuyến đường Trường Sa, Hoàng Sa... đã làm cho bộ mặt đô thị TP ngày càng khang trang, hiện đại.

PGS TS Nguyễn Trọng Hòa - Viện nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh cho rằng, trong 40 năm qua, TP Hồ Chí Minh bằng những nỗ lực của mình và sự trợ giúp của các nước, các tổ chức quốc tế đã đi được một chặng đường khá dài trong công tác cải tạo và phát triển đô thị theo xu thế chung hướng tới văn minh, hiện đại.

Tuy nhiên, theo ông Hòa, những thách thức vẫn còn phía trước khi mà trên địa bàn TP đã giao gần như toàn bộ quỹ đất trong các khu vực định hướng phát triển đô thị nhưng tỷ lệ đất được đưa vào đầu tư cho phát triển đô thị không nhiều, tạo nên hiện tượng đầu cơ đất đai. Bên cạnh đó, hệ thống đồ án quy hoạch đô thị của TP Hồ Chí Minh tưởng như đã hoàn thiện vì đã được lập, thẩm định và phê duyệt đúng các quy định của pháp luật lại đang gặp nhiều khó khăn trong quá trình đưa vào quản lý phát triển đô thị.

“Chính những bất cập này đã làm cản trở quá trình chỉnh trang phát triển đô thị, hoặc tại nơi này, nơi kia đã được xử lý nhưng thường bằng những gải pháp mang tính “tình thế”, thiếu tính bền vững”, TS Hòa nói.

TP Ho Chi Minh: Can giai phap dot pha de chinh trang, phat trien do thi - Anh 2

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Cảnh Nhật

Phải gắn với phát triển vận tải công cộng

Để thực hiện phân vùng quản lý chỉnh trang và phát triển đô thị, theo TS Hòa, cần giữ nguyên theo hệ thống các đồ án quy hoạch chung, xây dựng đô thị tại các quận, huyện đã được phê duyệt như hiện nay. Phải nghiên cứu phân vùng quản lý chỉnh trang và phát triển đô thị ngay trên địa bàn các quận, huyện này, nhất là tại các quận nội thành phát triển và các huyện ngoại thành.

“Không cần phải nghiên cứu lập lại các đồ án quy hoạch đô thị, không nên gây những biến động lớn về đầu tư. Bằng phương án này, TP có đủ cơ sở để phân bố lại phần dân cư mới dự kiến tăng thêm tại những quận, huyện có các điều kiện, tiềm năng phát triển không thuận lợi để tập trung cho các đề án phát triển lớn trong tương lai cũng như tại các quận huyện có các điều kiện, tiềm năng phát triển thuận lợi”, TS Hòa nói.

TS Huỳnh Thế Du, Giám đốc đào tạo Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright, cho rằng, mục tiêu xuyên suốt của TP là xây dựng TP Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại nghĩa tình. Do vây, chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị cần tập trung vào các chính sách và giải pháp cụ thể nhằm định hình phát triển không gian và cấu trúc đô thị thông qua các hạ tầng thiết yếu, nhất là vận tải công cộng công suất lớn để đảm bảo việc sử dụng nguồn lực hiệu quả với môi trường sống lành mạnh.

Bên cạnh đó, tập trung chỉnh trang các vùng đô thị đã phát triển nhưng chưa đáp ứng những nền tảng của một đô thị hiện đại và nhân văn với 2 trọng tâm của chính quyền TP gồm di dời và tổ chức lại cuộc sống của người dân đang sống trên và ven kênh rạch; xây dựng mới, thay thế chung cư cũ hư hỏng.”

“Xây dựng chương trình đột phá chỉnh trang và phát triển đô thị phải gắn với phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng làm xương sống cho hệ thống giao thông của TP Hồ Chí Minh và tạo cấu trúc không gian đô thị thông minh, hiệu quả để có sức cạnh tranh cao và đáng sống”, TS Du nói.

Cảnh Nhật