Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa công bố kết luận về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động thanh, kiểm tra, chống thất thu ngân sách Nhà nước đối với cục Thuế TP HCM. Theo đó, TTCP đã phát hiện hàng loạt hạn chế, sai phạm trong quản lý đối với đơn vị này.

Theo kết quả thanh tra của TTCP, từ năm 2012 - 2014, kế hoạch thanh tra tại cục Thuế TP HCM chỉ đạt tỷ lệ từ 31 - 34% số phải kiểm tra theo quy định. Vì thế, chưa phát hiện, ngăn chặn kịp thời các trường hợp vi phạm.

Đặc biệt, tình trạng doanh nghiệp sử dụng hóa đơn mua của doanh nghiệp bỏ trốn xảy ra trên phạm vi rộng, là vấn đề nổi cộm, phức tạp nhưng các biện pháp quản lý nhằm ngăn chặn, phát hiện xử lý thông qua công tác thanh, kiểm tra và công tác quản lý còn nhiều hạn chế. Cụ thể, phát hiện 13 doanh nghiệp có sử dụng hóa đơn không đủ điều kiện để hoàn thuế. TTCP cũng chỉ rõ tình trạng doanh nghiệp sử dụng hóa đơn mua hàng của doanh nghiệp bỏ trốn xảy ra trên phạm vi rộng đang trở nên phức tạp, nổi cộm gây thất thu cho ngân sách Nhà nước. Cụ thể, qua kiểm tra, xác minh đối với 44 doanh nghiệp (bên mua) sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.

TP HCM: Hang chuc doanh nghiep, ca nhan tron thue, ai phai chiu trach nhiem? - Anh 1

Doanh nghiệp làm thủ tục nộp thuế tại TP HCM.

Được biết, cục Thuế TP HCM là một trong những đơn vị dẫn đầu ngành thuế cả nước về triển khai chính sách thuế mới, luôn có số thu ngân sách Nhà nước đạt cao chiếm 1/4 số thu của cả nước. Tuy nhiên, những năm qua lại có nhiều sai phạm trong công tác quản lý gây thất thoát lớn cho ngân sách nhà nước. Trước tình hình đó, PV đã liên hệ với bà Trần Thị Lệ Nga, Phó cục trưởng cục Thuế TP HCM để giải đáp thắc mắc trên. Tuy nhiên, bà Nga cho biết: “Chúng tôi chưa nắm được thông tin liên quan đến kết quả kiểm tra của TTCP. Vì thế, chưa thể có câu trả lời chính xác nhất. Nếu có vấn đề gì thắc mắc, hãy liên lệ với TTCP để kiểm tra,...”.

Liên quan đến vấn đề này, một cán bộ làm việc tại cục Thuế TP HCM thông tin: “Sở dĩ xảy ra tình trạng nợ thuế lớn, kéo dài là do các doanh nghiệp này đều thuộc diện bị truy thu và phạt. Khi thực hiện biện pháp kê biên tài sản, giá trị tài sản không lớn hoặc không có tài sản để thực hiện biện pháp cưỡng chế. Còn những doanh nghiệp khác có số nợ thuế lớn hoặc bị truy thu với số tiền lớn thì lập tức bỏ khỏi địa điểm kinh doanh sau đó thành lập công ty khác. Trước đây, bộ Tài chính cũng đã chỉ đạo thu hồi nợ thuế, tuy nhiên, sau khi tích cực triển khai các biện pháp cưỡng chế số nợ thuế nhưng chỉ đạt khoảng 30% số nợ phải thu. Nguyên nhân chính là do phần lớn các doanh nghiệp, cá nhân không còn khả năng chi trả”.

Theo tìm hiểu của PV, các doanh nghiệp, cá nhân nợ thuế do cục Thuế TP HCM công bố phần lớn là các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, xây dựng. Trong mấy năm gần đây, do thị trường bất động sản đóng băng, các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ nên đã tạm ngưng hoạt động hoặc bỏ khỏi địa chỉ kinh doanh. Chính điều này đã làm cho nợ thuế của các doanh nghiệp, cá nhân ngày một tăng cao. Đối với các doanh nghiệp, cá nhân vẫn còn hoạt động mà nợ thuế, cục Thuế TP HCM đã áp dụng mọi biện pháp cưỡng chế nhưng vẫn không thu hồi được nợ do tài sản của các doanh nghiệp phần lớn đã bị cầm cố tại các ngân hàng.

Về phía Tổng cục Thuế, PV báo ĐS&PL cũng đã liên hệ với đơn vị này, tuy nhiên, vị đại diện tại đây cho biết hiện chưa nắm được thông tin.

Luật sư Trần Đình Dũng, Trung tâm Tư vấn pháp luật TP HCM phân tích: “Những trường hợp không đóng thuế bị phát hiện lần đầu sẽ xử phạt hành chính. Trường hợp vi phạm nhiều lần, gây hậu quả nghiêm trọng sẽ khởi tố về tội trốn thuế. Phát hiện mua bán hóa đơn sẽ khởi tố theo Điều 161, Bộ luật Hình sự và Điều 76, luật Quản lý thuế 2006. Theo đó, doanh nhiệp, cá nhân nào phạm tội trốn thuế với số tiền từ 300 triệu đồng đến dưới 600 triệu đồng hoặc tái phạm về tội này, bị phạt tiền từ một lần đến 5 lần số tiền trốn thuế hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Trong trường hợp phạm tội trốn thuế từ 600 triệu đồng trở lên, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng sẽ bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một lần đến ba lần số tiền trốn thuế nếu sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng bất hợp pháp hóa đơn, chứng từ; hóa đơn không có giá trị sử dụng để kê khai làm giảm số thuế phải nộp”.

THU HIỀN – DƯƠNG HẠNH