Sau khi Liên hiệp Khoa học phát triển bền vững - STDe (55, Giải Phóng, Hà Nội) đưa ra đề xuất tour du lịch về Formosa Hà Tĩnh nhằm khôi phục hoạt động lữ hành sau sự cố môi trường tại 4 tỉnh miền Trung, chuyên gia du lịch đã vào cuộc phân tích, mổ xẻ.

Tour du lich gan voi su co Formosa: Co nen cau khach bang moi cach? - Anh 1

Du lịch văn hóa được đánh giá là thế mạnh của nhiều tỉnh miền Trung. Ảnh: T.L

Bốn tỉnh miền Trung không cần “câu khách”

STDe đưa ra chương trình sẽ xây dựng các tuyến, điểm du lịch dọc theo biển của 4 tỉnh miền Trung từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế. Điểm thứ nhất là khu du lịch Cá - Thép, lấy ý tưởng về mối tình của “Nàng Cá” và “Chàng Thép”. Vị trí để xây dựng dự kiến tại Đèo Con (KCN Vũng Áng, Hà Tĩnh). Sản phẩm du lịch tại khu này là đua mô-tô cá thép, cà phê cá thép, trải nghiệm một đêm ngủ trong bụng cá thép (khách sạn cá thép), tham quan bảo tàng các tác phẩm nghệ thuật từ cá thép... Điểm thứ hai là bãi biển Hải Trạch (Quảng Bình). Khu này có tên là “Huyền thoại loài cá Gỗ”, du khách được tìm hiểu về tổ tiên, nguồn gốc và huyền thoại về loài cá Gỗ (ông của nàng cá), được ăn thử bữa cơm làng chài với cá Gỗ và tham gia chế tác, điêu khắc cá Gỗ... Điểm thứ ba là khu du lịch “Thép đã tôi thế đấy...” dự kiến xây dựng tại bãi biển Triệu An, Quảng Trị. Khu này tái hiện cảnh Cá - Thép vượt cổng Vũ môn, đây là nơi sẽ kết nối 3 công viên chuyên đề độc đáo mang tên: Cá - Cát; Cá - Gió và Cá - Nắng... Điểm thứ 4 và là điểm cuối trong hành trình là khu du lịch Cá - Rồng. Địa điểm dự kiến là bãi biển Lăng Cô (Thừa Thiên Huế). Các sản phẩm du lịch ở đây là quá trình hóa thân của Cá - Thép, thoát xác thành rồng, tham quan tượng đài cá thép hóa rồng... STDe đưa ra ý tưởng này là để góp phần giúp đồng bào miền Trung khi họ đang bị mất cả du lịch và cá. Tour du lịch tạo cơ hội công ăn, việc làm, nguồn thu từ du lịch... Toàn bộ chi phí cho dự án do STDe tự bỏ tiền ra.

Đánh giá về đề xuất này, ông Phùng Quang Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lữ hành Việt Nam cho biết: “Sau sự cố về môi trường do Formosa Hà Tĩnh gây ra, hoạt động du lịch tại các tỉnh miền Trung nằm trong diện ảnh hưởng nên gặp rất nhiều khó khăn. Tất cả các công ty du lịch đều phải tìm cách để thu hút khách về những địa phương này nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động lữ hành. Ngay cả Hiệp hội lữ hành Việt Nam cũng đã tổ chức nhiều đoàn đi khảo sát trực tiếp ở các địa phương để tìm cách khôi phục hoạt động du lịch”. Với chủ đề tour du lịch “Cá – Thép” liên quan đến Formosa, theo ông Thắng là không cần thiết. Ông Thắng cho rằng, du lịch Việt Nam từ xưa tới nay, phát triển dựa trên nền tảng nét đẹp của phong cảnh, văn hóa và con người. Về những yếu tố này, 4 tỉnh miền Trung từ Hà Tĩnh vào Thừa Thiên Huế không thiếu tiềm năng. Thậm chí có tiềm năng rất lớn nhưng chưa phát huy hết để phục vụ hoạt động du lịch, vì vậy các địa phương này không cần dựa vào yếu tố mang tính “câu khách”. Tỉnh Hà Tĩnh, ngoài tiềm năng về du lịch biển thì du lịch văn hóa, tâm linh gắn với các địa danh nổi tiếng đang được khai thác nhiều. Quảng Bình ngoài biển Lệ Thủy, hệ thống hang động sở hữu vẻ đẹp độc nhất vô nhị, nổi tiếng khắp thế giới. Quảng Trị cũng có nhiều tiềm năng về du lịch. Cố đô Huế, du lịch văn hóa là thế mạnh. Ông Thắng cho rằng, du lịch phát triển là dựa trên những tiềm năng sẵn có về tự nhiên, con người và văn hóa chứ không phát triển dựa trên những “thảm họa” đặc biệt là “thảm họa” đe dọa đến môi trường, kinh tế và văn hóa.

Phát triển du lịch “có trách nhiệm”

Tìm hiểu của PV Báo GĐ&XH cho thấy, tại các tỉnh miền Trung, từ nhiều năm qua, gói hỗ trợ của Liên minh Châu Âu thông qua Dự án “Chương trình phát triển năng lực du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội” đã làm rất bài bản. Chương trình này hỗ trợ làm sản phẩm, đưa ra công nghệ maketing, định hướng phát triển nên đi theo hướng nào và cách làm cụ thể ra làm sao… Chương trình này được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao cho Tổng cục Du lịch phụ trách với sự góp sức của rất nhiều nhà khoa học. Về xây dựng, đánh giá sản phẩm du lịch khu vực miền Trung các nhà khoa học đã làm rất kỹ. Dự án này bắt đầu triển khai từ 1/3/2011 và hoàn thành vào cuối năm nay (10/11). Tổng ngân sách để thực hiện dự án lên đến 12,1 triệu EURO. Mục tiêu được Liên minh Châu Âu đưa ra thông qua dự án này là đưa các nguyên tắc về du lịch có trách nhiệm vào ngành du lịch Việt Nam để nâng cao khả năng cạnh tranh và góp phần thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội

Về du lịch có trách nhiệm, TS Hà Văn Siêu, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cho biết, chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 yêu cầu thực hiện chính sách phát triển bền vững; có chính sách ưu đãi đối với phát triển du lịch sinh thái, du lịch “xanh”, du lịch cộng đồng, du lịch có trách nhiệm. Về trách nhiệm môi trường, du lịch phải hướng mọi đối tượng chủ động tham gia thực hiện việc bảo tồn những giá trị văn hóa và bảo vệ môi trường tự nhiên và nhân văn; tôn trọng những giá trị truyền thống, bảo vệ di sản, di tích, phát huy những giá trị văn hóa bản địa; hạn chế tối đa những việc làm làm phương hại đến văn hóa, xã hội và môi trường; tham gia đóng góp quỹ bảo tồn, quỹ bảo vệ môi trường; khuyến khích du lịch xanh, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, sản phẩm du lịch thân thiện môi trường… Ngoài ra, hoạt động du lịch còn phải đảm bảo trách nhiệm của mình đối với hoạt động kinh tế và trách nhiệm xã hội.

Như vậy, việc xây dựng, hoạch định chính sách đối với hoạt động du lịch ở các tỉnh miền Trung đã sẵn có. Sản phẩm của dự án này là thành quả của các nhà khoa học trong nước và quốc tế. Và theo đánh giá của chuyên gia du lịch Phùng Quang Thắng thì làm du lịch là phải đi theo con đường chuyên nghiệp chứ không phải chạy theo đề xuất không ổn liên quan đến “Cá – Thép” Formosa.

Theo TS Hà Văn Siêu, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, du lịch có trách nhiệm cung cấp một phương pháp tiếp cận mang tính chiến lược và toàn diện cho sự phát triển du lịch bền vững, trong đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của các bên liên quan đóng góp vào việc xây dựng và duy trì một ngành kinh tế có tính cạnh tranh, năng động, có hiệu quả và bền vững với tiềm năng đóng góp to lớn vào sự phát triển kinh tế xã hội của quốc gia và địa phương.

Đại diện Hiệp hội lữ hành Việt Nam cho biết, vừa qua, với sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng và sự hồi phục tự nhiên của môi trường biển thì hoạt động du lịch tại 4 tỉnh miền Trung sẽ sớm hồi sinh. Ngành du lịch tại các tỉnh nêu trên phải làm là biến những tiềm năng đã, đang có thành những sản phẩm du lịch đặc sắc nhằm thu hút khách quay trở lại. “Theo tôi nên tách bạch ra, cái nào là tiềm năng du lịch thì bám vào đó mà khai thác. Việc phân định cái nào là tiềm năng thì người dân, các nhà khoa học và người làm du lịch địa phương tại các tỉnh này đều đã nhìn rõ. Không phải bất cứ cái gì cũng có thể quy về du lịch được đâu”, ông Thắng cho biết.

Minh Anh

Báo Gia đình và Xã hội cập nhật tin tức trong ngày liên tục, mới nhất