Trước thềm chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ngày 17.10 tuyên bố sẵn sàng tiến hành tập trận quân sự chung với Trung Quốc và Nga, chứ không phải đồng minh lâu năm là Mỹ.

Tong thong Philippines tuyen bo san sang tap tran chung voi Trung Quoc, Nga - Anh 1

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte nói ông sẵn sàng tập trận chung với Trung Quốc, Nga, chứ không phải đồng minh lâu năm Mỹ

Trả lời phỏng vấn đài truyền hình Phượng Hoàng (Hồng Kông), Tổng thống Duterte nhấn mạnh ông sẵn sàng tiến hành tập trận chung với Trung Quốc và Nga. Ông Duterte đồng thời nhắc lại tuyên bố trước đây là Philippines sẽ chấm dứt tập trận quân sự chung với Mỹ.

“Vâng, tôi sẽ. Tôi cho lính Mỹ có đủ thời gian để chơi cùng binh sĩ Philippines. Đó là lần cuối cùng. Tôi không muốn binh sĩ của tôi bị làm nhục”, ông Duterte nói, ám chỉ cuộc tập trận chung Mỹ-Philippines kết thúc hồi tuần rồi.

Kể từ khi nhậm chức vào ngày 30.6, Tổng thống Duterte được cho là chuyển hướng chính sách ngoại giao sang thân Nga, Trung Quốc và tránh xa Mỹ, vốn là đồng minh lâu năm của Philippines.

Ông Duterte đã nhiều lần lên án việc chính quyền Tổng thống Barack Obama chỉ trích chiến dịch chống ma túy đẫm máu do ông khởi xướng đến nay khiến trên 3.700 người chết. Ông từng gọi Tổng thống Obama là “đồ khốn” và bảo ông Obama nên “xuống địa ngục”.

Trong cuộc phỏng vấn với Tân Hoa xã ngày 17.10 trước khi Tổng thống Duterte lên đường đến Trung Quốc vào ngày mai 18.10, ông nói: “Chỉ có Trung Quốc có thể giúp chúng tôi”. Ông còn cảm ơn Trung Quốc vì Bắc Kinh không chỉ trích chiến dịch chống ma túy.

“Trung Quốc không bao giờ chỉ trích. Họ âm thầm giúp đỡ chúng tôi”, ông Duterte nói, theo Tân Hoa xã.

Tổng thống Duterte sẽ cùng phái đoàn hàng trăm doanh nhân đến thủ đô Bắc Kinh trong chuyến thăm kéo dài bốn ngày, và truyền thông Philippines đưa tin hai bên dự kiến ký kết nhiều thỏa thuận trị giá hàng tỉ USD.

Khi được hỏi liệu Philippines sẽ sắm vũ khí Trung Quốc trong chuyến thăm lần này, ông Duterte cho đài Phượng Hoàng biết: “Vâng, nhưng sẽ không mua số lượng lớn”, và ông sẽ cần những tàu tấn công nhỏ và nhanh từ Trung Quốc để chống “khủng bố”.

“Nếu Trung Quốc không giúp đỡ chúng tôi trong lĩnh vực này, chúng tôi sẽ có giai đoạn khó khăn trong cuộc chiến chống khủng bố”, ông Duterte nói thêm.

Quan hệ song phương Trung Quốc-Philippines xấu đi dưới thời chính quyền Tổng thống Benigno Aquino, người tiền nhiệm của ông Duterte bởi vì ông Aquino thách thức hoạt động bành trướng của Bắc Kinh ở Biển Đông, kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế, theo nhận định của AFP.

Và hồi tháng 7.2016, Tòa trọng tài thường trực (PCA, trụ sở tại The Hague, Hà Lan) ra phán quyết về vụ Philippines kiện Trung Quốc liên quan vấn đề Biển Đông. Theo phán quyết của PCA, Bắc Kinh không có “quyền lịch sử” ở Biển Đông, không có cơ sở pháp lý cho cái gọi là “đường lưỡi bò” hay "đường chín đoạn" chiếm trọn gần cả Biển Đông. Bắc Kinh đã tuyên bố phớt lờ phán quyết của PCA và sẽ tiếp tục hoạt động xây đảo nhân tạo ở Biển Đông.

Để đối phó với Trung Quốc, ông Aquino đã cho phép Mỹ tăng cường hiện diện quân sự ở Philippines và bắt đầu tuần tra chung với Mỹ ở Biển Đông.

Còn ông Duterte thì tuyên bố ông không muốn dùng phán quyết của PCA để gây áp lực với Trung Quốc. Trong những tuần gần đây, ông Duterte cũng đã hủy những cuộc tuần tra chung với Mỹ, đồng thời tuyên bố ông có thể hủy một hiệp ước ký kết với Washington, theo đó cho phép Mỹ tăng cường hiện diện quân sự ở Philippines, theo AFP. Tân Hoa xã dẫn lời ông Duterte cho hay ông muốn đàm phán, không đối đầu ở Biển Đông.

Phúc Duy