Tổng thống Rodrigo Duterte phát biểu ngày 26/10 khi sang thăm Nhật Bản rằng, chuyến đi trước đó ghé Trung Quốc của ông "hoàn toàn vì mục tiêu kinh tế" chứ không vì an ninh khu vực.

BBC News đưa tin sáng 27/10, Duterte còn nói thêm rằng Nhật Bản “gần gũi anh em hơn!”. Ông cũng cam kết "đứng cạnh Nhật Bản trong vấn đề Nhật tranh chấp vùng biển với Trung Quốc" khi thời cơ đến. Nói chuyện trước các doanh nhân Nhật Bản, ông giải thích:

"Các vị biết tôi vừa sang thăm Trung Quốc. Tôi muốn đảm bảo với các vị rằng đó chỉ là chuyện kinh tế. Chúng tôi không hề nói chuyện về vũ khí, tránh không bàn về quan hệ đồng minh".

Ông cũng nói với Thủ tướng Shinzo Abe trước đó rằng, "ông sẽ đứng về phía Nhật Bản" trong vấn đề tranh chấp vùng biển với Trung Quốc. Tổng thống Philippines còn gọi "Nhật Bản là người bạn đặc biệt và gần gũi hơn cả người anh em". Ông cam kết cùng Nhật duy trì và bảo vệ các giá trị dân chủ, pháp quyền và giải pháp hòa bình cho tranh chấp vùng biển Nhật Bản và Trung Quốc.

Nhưng ông Duterte vẫn nhấn mạnh lại những lời lẽ cứng rắn trách cứ Mỹ và xác nhận rằng, ông có thể chấm dứt hiệp ước quốc phòng với Mỹ!? Phát biểu "tách rời Mỹ" của Duterte được quan chức Philippines giải thích chỉ là cách nhấn mạnh Manila sẽ có chính sách ngoại giao độc lập khỏi Washington.

Tong thong Philippines noi di Trung Quoc chi vi kinh te - Anh 1

Tổng thống Rodrigo Duterte phát biểu tại diễn đàn kinh tế Philippines ở Tokyo (Ảnh: Getty).

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Josh Kirby cho hay hôm thứ Ba 26/10 tại Washington rằng mặc dù Mỹ đang theo dõi kỹ các phát biểu của Duterte, Bộ Ngoại giao sẽ không "phản ứng trước lời mang tính khoa trương", và vẫn tiếp tục nỗ lực vì quan hệ với Philippines. Nhưng cũng tại Nhật Bản, Duterte lại cho hay "chỉ trong vòng hai năm nữa", Philippines sẽ muốn quân đội nước ngoài rút khỏi lãnh thổ của họ!?

Hiện Mỹ có sự hiện diện của đơn vị nhỏ ở miền Nam Philippines, và hai bên có các cuộc diễn tập quân sự. Không hiểu những lời nói của vị tổng thống “ngẫu hứng” Duterte sẽ tác động như thế nào vào mối quan hệ Mỹ - Philippines?

Tường Quyên (Theo BBC News, 10/2016)