“Bật đèn xanh” cho việc bắt giữ rồi cách chức Bộ trưởng Phát triển Kinh tế, những động thái này cho thấy Tổng thống Nga Vladimir Putin đang đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng do chính ông phát động từ đầu năm 2016.

Tong thong Nga Putin tri manh quan tham - Anh 1

Ông Alexei Ulyukayev (giữa) bị lực lượng chức năng dẫn giải hôm 15-11

Thư ký báo chí Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov ngày 15-11 cho biết, Tổng thống Vladimir Putin đã ký sắc lệnh cách chức Bộ trưởng Phát triển Kinh tế đối với ông Alexei Ulyukayev do “đánh mất lòng tin”. Ông Ulyukayev đã bị bắt quả tang đang nhận hối lộ số tiền trị giá 2 triệu USD ngay tại trụ sở Tập đoàn dầu khí Rosneft vào tối 14-11.

Theo thông tin ban đầu, ông Ulyukayev bị bắt vì nhận hối lộ 2 triệu USD từ Tập đoàn dầu khí Rosneft để đổi lấy sự giúp đỡ trong thương vụ mua gói cổ phần Nhà nước ở Công ty Bashneft với giá 329,7 tỷ ruble. Phó Chủ tịch kiêm Người phát ngôn của Ủy ban Điều tra Liên bang Nga Svetlana Petrenko cho biết, ông Ulyukayev đã đưa ra đánh giá tích cực của Bộ Phát triển Kinh tế, cho phép Rosneft mua 50,08% cổ phần ở Bashneft.

Cho dù bị bắt quả tang cùng với tang vật và xác nhận qua lời khai của các nhân chứng, song ông Ulyukayev cho đến nay vẫn không công nhận bất kỳ cáo buộc nhận hối lộ nào và từ chối lấy lời khai. Thế nhưng với kết quả điều tra ban đầu, Tổng cục Điều tra các vụ việc đặc biệt nghiêm trọng thuộc Ủy ban Điều tra Liên bang Nga đã khởi tố vụ án hình sự đối với Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Ulyukayev.

Hiện cơ quan điều tra Nga đang khẩn trương hoàn tất hồ sơ để đưa ông Ulyukayev ra tòa. Vị cựu quan chức cấp cao này có thể đối mặt với mức phạt gấp 80-100 lần số tiền nhận hối lộ cũng như bị tước quyền đảm nhận các chức vụ nhất định trong thời hạn đến 15 năm hoặc bị tù giam từ 8-15 năm cộng với tiền phạt gấp 70 lần số tiền hối lộ.

Ông Ulyukayev, 60 tuổi, được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Nga hồi năm 2013. Trước đó, ông từng giữ chức Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga. Ông được coi là quan chức cấp cao nhất của Nga bị bắt giữ khi đang tại nhiệm kể từ năm 1991 đến nay.

Việc bắt giữ quan chức cấp cao nhất kể từ khi LB Nga ra đời đã gây chấn động giới kinh tế và chính trường Nga. Theo truyền thông Nga, Tổng thống Putin và Thủ tướng Dmitry Medvedev đã thảo luận về vụ bắt giữ ông Ulyukayev.

Vụ phát giác và bắt giữ Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Ulyukayev với cáo buộc nhận hối lộ cùng với loạt vụ cách chức nhiều quan chức “dính chàm” cho thấy sự tăng tốc của chiến dịch chống tham nhũng được đích thân Tổng thống Putin phát động trong phiên họp của Hội đồng chống tham nhũng quốc gia vào đầu năm 2016 này.

Sau khi khẳng định tham nhũng là một nạn còn phổ biến trong xã hội Nga và cần phải trị triệt để, Tổng thống Putin đã đưa ra những biện pháp cụ thể như khai báo tài sản, thiết lập cơ chế dân sự - pháp luật phát hiện các nguồn thu bất minh, quy trách nhiệm hình sự đối với những kẻ trung gian nhận hối lộ… và tịch biên sung công quỹ Nhà nước các khoản thu nhập bất chính.

Từ đầu năm đến nay, theo thống kê, nhiều thống đốc vùng, lãnh đạo khu vực và quan chức chính phủ đã bị đưa vào “tầm ngắm” điều tra chống tham nhũng, trong đó Tổng thống Putin đã ký sắc lệnh ngừng chức vụ đối với hai thống đốc vùng để phục vụ công tác điều tra.