Tổng thống Park Geun-hye có nguy cơ trở thành nhà lãnh đạo đương nhiệm đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc bị điều tra hình sự.

Tong thong Han Quoc chap nhan bi dieu tra - Anh 1

Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye cuối đầu xin lỗi trước khi phát biểu ngày 4.11

Ngày 4.11, Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye tuyên bố “nếu cần thiết”, bà sẽ chấp nhận một cuộc điều tra nhằm vào cá nhân mình về vụ bê bối đang gây rúng động nước này.

Trong bài phát biểu được truyền hình trực tiếp trên toàn quốc, Tổng thống Park khẳng định đã yêu cầu đội ngũ an ninh và trợ lý của mình hợp tác đầy đủ với giới điều tra. Theo Yonhap, nhà lãnh đạo đang đối mặt cáo buộc để người bạn Choi Soon-sil “can thiệp vào công việc của quốc gia” và biên tập những bài diễn văn, phát biểu cũng như tài liệu của Phủ tổng thống, có thể bao gồm cả thông tin mật.

Trước đó, Tổng thống Park hôm 25.10 cũng đã xin lỗi và thừa nhận từng “hỏi ý kiến” của bà Choi khi soạn thảo các bài diễn văn trong chiến dịch tranh cử năm 2012 lẫn giai đoạn đầu nhậm chức. Bà Park còn bị nghi ngờ có vai trò trong việc ép các tập đoàn lớn đóng góp để thành lập 2 tổ chức phi lợi nhuận được cho là của bà Choi.

Chưa có tiền lệ

Nếu Tổng thống Park thực sự bị điều tra, đây sẽ là trường hợp đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc, theo Yonhap. Hồi năm 2003, Tổng thống Roh Moo-hyun đối mặt cáo buộc rằng chiến dịch tranh cử của ông đã nhận những khoản đóng góp bất hợp pháp từ các tập đoàn lớn. Tổng thống Roh công khai tuyên bố sẽ chấp nhận một cuộc điều tra nhưng giới công tố cuối cùng quyết định không tiến hành.

Đến nay, Nhà Xanh và các công tố viên vẫn phản đối thẩm vấn trực tiếp bà Park với lập luận tổng thống được quyền miễn trừ truy tố, trừ những trường hợp nổi loạn hay phản quốc. Tuy nhiên, tờ The Korea Herald dẫn lời chính ông Kim Byong-joon, người vừa được Tổng thống Park đề cử làm thủ tướng và đang chờ phê chuẩn của quốc hội, đã công khai tuyên bố bà Park vẫn có thể bị thẩm vấn và điều tra. Ngoài ra, Bộ trưởng Tư pháp Kim Hyun-woong và nhiều nghị sĩ thuộc đảng Saenuri cầm quyền cũng đề cập khả năng này.

Trong phát biểu hôm qua 4.11, Tổng thống Park tuyên bố “cảm thấy có trách nhiệm” về vụ bê bối, thừa nhận nguyên nhân một phần xuất phát từ việc bà “bất cẩn và đặt sai lòng tin”. “Tôi một lần nữa xin lỗi tự đáy lòng của mình về sự thất vọng và lo lắng không thể diễn tả do vụ việc liên quan đến Choi Soon-sil gây ra”, Yonhap dẫn lời nữ tổng thống tuyên bố đồng thời nói thêm vụ bê bối là “lỗi của tôi”. Tuy nhiên, bà phủ nhận cáo buộc mình có kết nối với giáo phái bí ẩn do cha của bà Choi sáng lập.

Tỷ lệ ủng hộ thấp nhất lịch sử

Cùng ngày, đại diện đảng Saenuri cầm quyền nhận định bài phát biểu của Tổng thống Park cho thấy sự chân thành và quyết tâm giải quyết của bà Park. Trái lại, đảng đối lập Minjoo chỉ trích nữ tổng thống “không có dấu hiệu cho thấy sẽ chịu trách nhiệm” và “không đưa ra giải pháp thực tế cho tình hình chính trị khó khăn hiện nay”. Tương tự, The Korea Times dẫn lời đảng Nhân dân Park Ji-won tuyên bố phát biểu mới của bà Park “không chân thành” và “chỉ là chiêu bài để xoa dịu dư luận”. Ông còn nhấn mạnh tổng thống sẽ phải sớm tiếp tục xin lỗi.

Trong khi đó, vụ bê bối đã khiến tỷ lệ ủng hộ bà Park tiếp tục giảm xuống mức kỷ lục mới là 5%, Yonhap dẫn kết quả khảo sát được công bố ngày 4.11 cho biết. Đây là mức thấp nhất dành cho một tổng thống Hàn Quốc đương nhiệm. Trước đó, nhà lãnh đạo có tỷ lệ ủng hộ thấp nhất trong lịch sử Hàn Quốc là Tổng thống Kim Young-sam khi ông chỉ đạt 6% trong năm 1998, năm cuối của nhiệm kỳ. Cuộc khảo sát mới được tiến hành từ ngày 1 - 3.11 với 1.005 người tham gia. Kết quả thăm dò còn cho thấy tỷ lệ ủng hộ bà Park trong những người ở độ tuổi 20 - 30 là 1%, còn đối với đối tượng từ 60 tuổi trở lên là 13%.

Cũng tai hại không kém là Tổng thống Park đang đối mặt áp lực kêu gọi từ chức ngày càng tăng, dù đã mạnh tay cải tổ ban cố vấn và nội các. Sau cuộc biểu tình rầm rộ cách đây một tuần với sự tham gia của khoảng 20.000 người, các nhóm phản đối tiếp tục tổ chức xuống đường mỗi ngày cho đến 12.11. Theo báo chí Hàn Quốc, cuộc biểu tình trong hôm nay 5.11 được dự đoán sẽ thu hút tới 100.000 người.

Đồn đoán về “người thế mạng”

Ngày 4.11, tờ The Korea Times đưa tin đang xuất hiện nhiều tin đồn trên mạng rằng người phụ nữ bị triệu tập tới Văn phòng công tố ở Seoul hôm 31.10 và chính thức bị bắt giữ vào tối 3.11 theo lệnh của tòa án không phải là bà Choi Soon-sil mà là người đóng thế. Một số cư dân mạng viết rằng khi đến trả lời thẩm vấn, mí mắt của bà Choi có nhiều nếp nhăn còn khi bị bắt giam thì da mặt lại “láng mịn”. Những ý kiến khác thì nói đến nay công chúng vẫn chưa biết được diện mạo của bà Choi vì người này luôn mang khẩu trang và kính đen mỗi khi xuất hiện. Cho đến nay, nhà chức trách chưa có bình luận chính thức nào về những đồn đoán nói trên.

Theo giới quan sát, tình trạng xuất hiện tin đồn phản ánh sự nghi ngờ của dư luận Hàn Quốc về tính minh bạch của cuộc điều tra. Trước đó, giới công tố đã bị chỉ trích dữ dội khi không lập tức triệu tập bà Choi ngay sau khi bà này về nước ngày 30.10 mà chờ đến hôm sau. Phe phản đối cho rằng điều này tạo điều kiện cho nghi phạm hủy chứng cứ cũng như sắp đặt lời khai của bản thân và những người liên quan.

Ngoài cáo buộc về “thao túng chính quyền”, Choi Soon-sil còn bị nghi câu kết với ông An Chong-bum, cựu thư ký cấp cao của Tổng thống Park, ép nhiều tập đoàn Hàn Quốc quyên góp tổng cộng 77,4 tỉ won (68 triệu USD) cho 2 tổ chức phi lợi nhuận rồi thông qua một số công ty “ma” để chiếm đoạt số tiền này.

Tong thong Han Quoc chap nhan bi dieu tra - Anh 2

Bà Choi Soon-sil được nhìn thấy ngày 3.11

Văn Khoa