Ngày 19/10, TAND Tối cao họp báo công bố thông tin về vụ án Trần Văn Vót bị kết án tù chung thân và bị cáo kêu oan suốt 20 năm qua.

Toa khang dinh ong Tran Van Vot khong bi oan - Anh 1

Theo nội dung vụ án, do mâu thuẫn về tranh chấp ruộng đất giữa hai miền Nhân Phúc và Thanh Nga (xã Phú Phúc, huyện Lý Nhân, tỉnh Nam Hà –cũ, nay là tỉnh Hà Nam), nên khoảng 13 giờ ngày 29/11/1992, người dân hai miền xảy ra xô xát, ném gạch đá lẫn nhau. Trong thời gian hai bên xô xát, Trần Văn Vót (khi đó là Bí thư chi bộ 4, Lý Nội, Nhân Phúc) đã đưa cho Trần Ngọc Thanh một quả lựu đạn để ném về phía dân miền Thanh Nga. Tuy nhiên, Trần Ngọc Thanh đã ném vào tốp người dân của miền Nhân Phúc. Quả mìn phát nổ khiến 1 người chết, 21 người bị thương. Sau đó ngày 7/2/1993, Trần Ngọc Thanh nhập ngũ tại Trung đoàn 139 Bộ Tư lệnh thông tin. Ngày 12/2/1993, Trần Ngọc Thanh tự thú với cán bộ chỉ huy của đơn vị về hành vi ném lưu đạn ngày 29/11/1992 và khai chính Trần Văn Vót là người đưa lựu đạn cho Thanh ném.

Quá trình điều tra vụ án, Trần Văn Vót không thừa nhận hành vi đưa lưu đạn cho Trần Ngọc Thanh. Bản án sơ thẩm ngày 26-2-1994 của Tòa án tỉnh Hà Nam đã xử phạt Trần Văn Vót mức án tù Chung thân cho 4 tội danh: “Giết người; Phá hoại việc thực hiện các chính sách kinh tế xã hội; Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng; Gây rối trật tự công cộng”. Còn Trần Ngọc Thanh thì bị xử phạt 15 năm tù về tội “Giết người”.

Sau bản án sơ thẩm, Trần Văn Vót kháng cáo kêu oan và Trần Ngọc Thanh kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Bản án phúc thẩm ngày 27/8/1994 của Tòa phúc thẩm TAND Tối cao giữ nguyên hình phạt đối với Trần Ngọc Thanh. Đối với Trần Văn Vót, Tòa phúc thẩm, TAND Tối cao thay đổi tội danh và giảm hình phạt cho Trần Văn Vót từ tội “Phá hoại việc thực hiện các chính sách kinh tế xã hội” sang tội “Vi phạm các quy định về quản lý và bảo vệ đất đai”. Các tội danh khác của Trần Văn Vót vẫn giữ nguyên và mức án đối với Trần Văn Vót cho các tội danh vẫn là án tù Chung thân.

Sau khi xét xử phúc thẩm, TAND Tối cao, Viện KSND Tối cao nhận được đơn khiếu nại của Trần Ngọc Thanh, của ông Trần Ngọc Thông và bà Trần Thị Tân (bố mẹ đẻ của Trần Ngọc Thanh), của ông Trần Văn Vấn (bố của Trần Văn Vót) về vụ án.

Trong công văn trả lời đơn khiếu nại của TAND Tối cao năm 1995 cho biết: Việc Trần Ngọc Thanh tự thú là hoàn toàn tự giác, không có ai ép buộc, không có việc uống rượu dẫn đến khai sai sự thật. Tại cơ quan công an cũng như tại Viện KSND tỉnh Nam Hà (cũ), Thanh đều nhận tội và thừa nhận không hề bị cán bộ đánh hoặc ép cung. Việc bố mẹ Thanh nại rằng, người ném lựu đạn chiều 29/11/1992 là Trần Văn Cự (ở thôn Thanh Nga) là không có cơ sở. Bản án phúc thẩm xử phạt Trần Ngọc Thanh 15 năm tù về tội Giết người là đúng pháp luật, không oan. Sau đó, TAND Tối cao tiếp tục nhận được đơn khiếu nại của bố mẹ Trần Ngọc Thanh và gia đình người bị hại Trần Văn Việt cho rằng việc điều tra vụ án không khách quan, dẫn đến việc kết tội oan cho Trần Ngọc Thanh và Trần Văn Vót.

TAND Tối cao chuyển đơn khiếu nại này đến Viện KSND Tối cao để giải quyết theo thẩm quyền. Năm 2000, Viện KSND Tối cao nghiên cứu hồ sơ vụ án và thấy rằng, TAND các cấp kết án Trần Văn Vót, Trần Ngọc Thanh về tội “Giết người” là có căn cứ, không oan. Tiếp đó, Văn phòng Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội có công văn, thông báo ý kiến chỉ đạo, yêu cầu Chánh án TAND Tối cao và Viện trưởng Viện KSND Tối cao xem xét lại, giải quyết theo quy định của pháp luật, trả lời kiến nghị của một số đại biểu Quốc hội.

Sau đó, cuối tháng 7/2015, liên ngành Trung ương họp và quyết định thành lập tổ chuyên viên liên ngành để nghiên cứu lại vụ án, xác minh các vấn đề liên quan. Kết quả tổng hợp các vấn đề đã được thẩm định, TAND Tối cao khẳng định, các căn cứ mà Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án phúc thẩm áp dụng để kết tội Trần Văn Vót và Trần Ngọc Thanh về tội Giết người là có căn cứ, đúng pháp luật, không sai.

Hoàng Anh