Một triển lãm đặc biệt đã được khai mạc ở tối 19/5/2017 tại Hà Nội, trưng bày các tranh cổ động của cố họa sĩ người Cuba, René Mederos. Góp mặt trong triển lãm này là một số tác phẩm của 5 họa sĩ đương đại Việt Nam.

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 1

Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh và câu nói bất hủ của Người "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" trong tác phẩm họa sĩ Cuba René Mederos. Ảnh: L.Q.V

Triển lãm lần này ở Hà Nội giới thiệu 18 bản in lưu trữ của những bức tranh/poster mà Mederos đã sáng tác tại Việt Nam từ năm 1969 đến năm 1972. Đây cũng là lần đầu tiên các tác phẩm được trưng bày tại Việt Nam kể từ lần triển lãm ngay sau những ngày chúng được sáng tác.

Các tác phẩm được lựa chọn từ 2 bộ sưu tập poster về công bằng xã hội tại California - của Trung tâm Nghiên cứu Chính trị Đồ Họa tại Los Angeles (điều hành bởi Carol Wells) và của dự án Tư liệu cộng đồng (điều hành bởi Lincoln Cushing). Cả Wells và Cushing đều quen Mederos ngoài đời và đã nhiều lần nhắc tới các tác phẩm của ông thông qua tùy bút, những cuốn sách, bài diễn thuyết và nhiều triển lãm nghệ thuật.

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 2

Tác phẩm tranh in lưới này của họa sĩ Mederos thể hiện hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dòng chữ "Việt Nam nhất định thắng" (viết bằng nhiều ngôn ngữ). Ảnh: L.Q.V

René Mederos (1933-1996) tự học vẽ tranh minh họa và bắt đầu sự nghiệp tại một xưởng in ở Havana vào năm 1944. Tới năm 1959, ông làm thiết kế chính cho kênh truyền hình Intercommunications của Cuba khi ông bắt đầu tạo ra những tấm poster với phong cách đồ họa riêng lạ, sử dụng màu sắc rực rỡ và đường viền sắc nét.

Năm 1969, René Mederos (tên đầy đủ là Felix René Mederos Pazos) nhận nhiệm vụ của Chính phủ Cuba tới Việt Nam để vẽ lại bối cảnh chiến tranh tại 2 miền Bắc - Nam. Ông đã hành quân cùng bộ đội dọc theo tuyến Đường Hồ Chí Minh, sống và làm việc cùng cộng đồng người Việt trong thời gian này.

Năm 1972, ông trở lại Việt Nam, tiếp tục tái hiện hình ảnh cuộc kháng chiến qua những bức tranh, dù nguy hiểm luôn rình rập. Trong hai chuyến tới Việt Nam, Mederos đã sáng tác được hơn 36 tác phẩm với đủ kích cỡ, mô tả cuộc cách mạng du kích của nhân dân Việt Nam bằng những bức tranh có màu sắc rực rỡ và được vẽ tỉ mỉ. Qua đó, người dân trên thế giới có thể cảm nhận được những khó khăn mà nhân dân Việt Nam phải trải qua các cuộc chiến tranh để hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 3

Chân dung họa sĩ René Mederos.

Nhiều năm qua, những bức tranh và những tấm poster chiến tranh của Mederos đã được trưng bày tại nhiều bảo tàng nghệ thuật trên thế giới, bởi các tổ chức chống chiến tranh. Ngoài ra, tác phẩm của ông còn được chọn in trong tem bưu điện của Cuba.

Phong cách sáng tác của Mederos đã trở thành nguồn cảm hứng cho những thế hệ nghệ sĩ trẻ sau này.

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 4

Những người đã chung tay tổ chức cuộc triển lãm đặc biệt này ở Hà Nội, từ phải sang: Anh Marcelo Brociner (cháu ngoại họa sĩ Mederos), bà Claire Driscoll, Đại sứ Cuba Herminio López Diaz và bà Sunne Lecht. Ảnh: L.Q.V

Triển lãm ở Hà Nội được tổ chức với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Nước Cộng hòa Cuba tại Việt Nam, sự chung tay của bà Claire Driscoll và ông Dorian Gibb - những người điều hành ở Work Room Four, bà Suzanne Lecht - GĐ nghệ thuật của Art Vietnam và đặc biệt là những nỗ lực của anh Marcelo Brociner - cháu của họa sĩ Mederos, người luôn mong mang các tác phẩm của ông ngoại mình trở lại Việt Nam, kể từ khi anh hoàn thành kỳ thực tập tại Work Room Four năm 2016.

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 5

Dù thời tiết Hà Nội mưa rét và ẩm ướt, nhưng đông đảo bạn bè quốc tế và những người yêu nghệ thuật ở Hà Nội vẫn không quản ngại, tới dự khai mạc triển lãm. Ảnh: L.Q.V

Đại sứ Cuba tại Việt Nam Herminio López Diaz chia sẻ: “Các tác phẩm của René Mederos là sự tổng hợp của lòng ngưỡng mộ và tình đoàn kết của nhân dân Cuba đối với cuộc đấu tranh giành độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của nhân dân Việt Nam.

Tranh cổ động/poster của ông là công cụ cho những ai yêu thích phong trào hòa bình trên toàn thế giới yêu cầu chấm dứt chiến tranh ở việt Nam. Quan niệm thẩm mỹ của ông đã làm cho nó trở thành một mô hình trong nghệ thuật poster và thiết kế đồ họa.

Triển lãm các poster của ông và tranh của các nghệ sĩ đương đại Việt Nam là để tưởng nhớ tất cả những người đàn ông và phụ nữ Cuba và Việt Nam đã xây dựng nên một di sản, nhỏ bé hay vĩ đại, nổi tiếng hoặc ẩn danh, trong một câu chuyện điển hình về tình anh em gắn kết chung ta trong 57 năm qua…”.

Trong triển lãm này, không chỉ quá khứ của Việt Nam được tái hiện qua các tác phẩm của Mederos mà hình ảnh xã hội đương đại cũng như thái độ của xã hội với quá khứ và hiện tại cũng được phản ánh qua góc nhìn của 5 nghệ sĩ đương đại Việt Nam, gồm: Nguyễn Nghĩa Cương, Giang Nguyễn, Phạm Khắc Quang, Nguyễn Thế Sơn và Lê Quý Tông.

Các tác phẩm quy tụ trong triển lãm không tập trung khắc họa cuộc chiến, mà hướng tới sự đoàn kết và hợp tác giữa các quốc gia, để chung sống hòa bình. Triển lãm mở cửa tới ngày 12/6, từ 10h - 18h hằng ngày, tại không gian Work Room Four (tầng 24, tòa nhà Packexim, ngõ 15, phố An Dương Vương, quận Tây Hồ, Hà Nội). Một triển lãm đáng chiêm ngưỡng.

Một số tác phẩm của René Mederos:

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 6

Tác phẩm tranh ín lưới "Những người lính nhắm bắn" của họa sĩ René Mederos. Ảnh chụp lại: L.Q.V

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 7

Từ những phác thảo này, họa sĩ Phạm Khắc Quang đã khắc lên những tấm gỗ nhỏ, để in trên vải, tạo thành bức tranh khổ lớn mang tên "Nơi tuyến đầu". Ảnh: L.Q.V

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 8

Từ sự say mê những ký tự cổ và các họa tiết dân dã, họa sĩ Giang Nguyễn đã sáng tạo nên những tác phẩm đồ họa độc đáo. Ảnh: L.Q.V

Tinh yeu Viet Nam cua co hoa si Cuba Rene Mederos - Anh 9

Chùm ảnh này mang tên "Tuyên ngôn nghệ sĩ" của tác giả Nguyễn Thế Sơn.

Lê Quang Vinh