* Bài 1: Bí kíp Lý gia

(Cadn.com.vn) - Nhắc tới võ cổ truyền Việt Nam không thể bỏ qua võ Bình Định, bởi mảnh đất này đã sản sinh ra nhiều anh tài võ học tên tuổi lẫy lừng với những thế võ tinh túy đã đi vào huyền thoại. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đến nay tinh hoa võ Bình Định vẫn được tiếp nối bởi những truyền nhân tâm huyết cùng hàng trăm võ đường, hàng ngàn môn sinh. Điều đó giải thích vì sao Bình Định lại được mệnh danh là Đất võ.

Tinh hoa Dat vo - Anh 1

Võ sư Lý Xuân Hỷ.

Bài học kiên trì

Võ sư Lý Xuân Hỷ (76 tuổi, ở P.Đập Đá-TX An Nhơn) nổi tiếng bởi những trận thượng đài với các võ sĩ ngoại quốc như Ba Lan, Ý hay Hàn Quốc. Ông lần lượt "đo ván" các đối thủ vượt trội mình về thể hình, cân nặng ngoài miệt mài luyện tập còn bởi nắm giữ bí kíp võ công gia truyền, đó chính là bài quyền "Miêu tẩy diện"- Mèo rửa mặt. Võ sư Lý Xuân Hỷ kể, gia đình mình 6 đời theo nghiệp võ. Đời ông nội là võ sư Lý Văn Hân vang danh thiên hạ, nhưng đến đời cha, bác thì thường thường bậc trung, điều đó đã đụng chạm tới lòng tự ái của Lý Xuân Hỷ, khiến ông miệt mài luyện tập võ nghệ. Thực ra 8 tuổi ông Hỷ đã theo cha luyện võ, nhưng phải đến năm 12 tuổi mới được tiếp cận "Miêu tẩy diện": "Tôi muốn học từ sớm nhưng cha tôi ngồi trên ghế bó chân lại bảo, nếu dùng tay tấn công chạm được mặt ông thì ông sẽ dạy bí kíp võ công này. Phải mất 4 năm luyện tập, tay tôi mới chạm được da mặt của ông". Khi được cha dạy Miêu tẩy diện, ông học ngày học đêm, nắng thì ngoài trời, mưa thì vào nhà, luyện tập nhiều bữa quên ăn, quên ngủ, mãi rồi cũng sử dụng được. Ông Hỷ tiết lộ, bài quyền này được ông tổ dòng họ dựng lên dựa theo sự nhanh nhẹn, nhẹ nhàng của loài mèo. Nó hay ở chỗ dùng bộ trửu (chỏ) thuộc bộ thủ (tay) để ra đòn khi cận chiến. Dù đã luyện tập gần cả đời song ông thừa nhận đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn trong thế võ mà ông chưa thẩm thấu hết được.

Nghề nghiệp chính của ông Hỷ vẫn là làm nông, việc luyện võ chỉ để duy trì sức khỏe. Khoảng những năm 60 của thế kỷ trước, cha con ông Hỷ mới mở võ đường và duy trì đến nay. Võ đường của ông lúc nào cũng thu hút trên 100 môn sinh theo học, một phần vì tên tuổi nổi tiếng của ông trong giới võ thuật, một phần vì học ông, ngoài rèn võ còn rèn cả tính người. Khi học trò cứ hay hỏi về bí kíp Miêu tẩy diện, ông Hỷ thường bảo, ở đời không có thế võ nào thắng thế võ nào cả. Sở dĩ thế võ này thắng thế võ kia là nhờ nó điêu luyện hơn. Nếu các trò không kiên trì tập luyện, bí kíp võ có hay đến mấy cũng bất dụng.

Tinh hoa Dat vo - Anh 2

Võ sư Lý Xuân Hỷ truyền bí kíp võ công dòng họ cho cháu.

Những trận thượng đài khó quên

Thời trai trẻ, võ sư Lý Xuân Hỷ được mệnh danh là "Hùm xám cao nguyên" bởi ông đã có hàng trăm lần thượng đài và hầu như đều giành phần thắng. Trong số đó, kỷ niệm đáng nhớ nhất là năm 1990 khi ông cùng Liên đoàn Võ thuật Việt Nam sang dự festival võ thuật ở Nga (gồm 16 nước). Đối thủ của ông hôm đó là võ sư người Ba Lan cao lớn, nặng hơn ông gần 10kg, biết nói tiếng Việt lơ lớ. Khi vào trận, võ sư Ba Lan hỏi ông sao không thủ thế, ông trả lời như để thử độ kiên nhẫn của đối thủ rằng võ Việt đứng chơi chơi thôi cũng là thủ thế rồi. Tức khí, võ sư Ba Lan dồn lực ra đòn mạnh mẽ, tới tấp. Ông Hỷ bình tĩnh né đòn, chờ thời cơ thuận lợi tung Miêu tẩy diện tấn công, đối phương ngã nháo nhào xuống sàn, rồi bò dậy, quỳ gối nói bằng tiếng Việt: "Sư phụ". Trận thượng đài đó khiến tên tuổi ông được giới võ học ở Tây phương biết đến. Vào năm 2007, một võ sĩ người Ý tới Bình Định nhờ Sở thể thao khi đó giới thiệu tìm đến nhà võ sư Hỷ để thọ giáo. Võ sĩ này biết tiếng ông Hỷ sau trận thượng đài ở Nga song vì gia đình khó khăn nên phải đi làm thuê ở tiệm nước đá kiếm tiền tích góp, sang Trung Quốc học võ ở Thiếu lâm tự và nhiều thầy khác nhau mục đích để gặp võ sư Hỷ giao đấu. Sau khi có giấy giới thiệu từ Sở thể thao Bình Định, võ sĩ người Ý thuê xe ôm chở tới nhà ông Hỷ xin thách đấu. Thấy võ sĩ Ý trẻ tuổi hơn mình nhiều, lại nặng hơn tới 30kg, trong giao đấu như vậy là bất xứng. Tuy nhiên vì thể diện võ Việt, ông Hỷ vẫn chấp nhận, nhưng giao ước trận đấu chỉ diễn ra trong 30 phút. Khi quyết định được ông Hỷ đưa ra khiến anh xe ôm tái mét mặt bảo ông không nên nhận lời, có thể để môn đệ trẻ tuổi của mình giao đấu sẽ hợp lý hơn. Nhiều người chứng kiến cũng can ngăn nhưng không làm lay chuyển ý chí của võ sư Hỷ. Khi lâm trận, võ sĩ Ý liên tục dùng cước pháp công dồn dập. Nhưng ông bình tĩnh né tránh, chờ cho đối phương tung cú đá cực mạnh gần như dồn lực, ông mới đá quét chân trụ khiến võ sĩ người Ý ngã lăn quay ra sàn, lúc đó trận đấu mới diễn ra vài phút. Võ sĩ Ý chắp tay xin thua và mong muốn ông Hỷ truyền dạy do vài đường quyền để mở mang. Ông Hỷ vui vẻ nhận lời, còn kể lại cả quá trình khổ luyện võ công của mình, nhất là khi đói khổ, cơm ăn không đủ no. Nghe xong, võ sĩ Ý tròn mắt kinh ngạc, bảo bây giờ đã hiểu vì sao người Việt nhỏ bé lại có thể chiến thắng đối phương to lớn, mạnh mẽ như vậy. Võ sĩ Ý nói "chúng tôi thua là thua tinh thần kiên cường như sắt thép của các ông".

Hiện võ sư Lý Xuân Hỷ có 5 người con được phong võ sư, ông cũng đảm đương cương vị Chủ tịch Hội võ thuật Tuy Phước (Bình Định).

Hải Quỳnh
(còn nữa)