Cuộc gặp chưa từng có tiền lệ của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe với Tổng thống đắc cử của Mỹ cho thấy Tokyo rất quan tâm đến tác động của bầu cử tổng thống Mỹ với tương lai của quan hệ Nhật - Mỹ.

Tin hieu lanh cho quan he Nhat - My - Anh 1

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe gặp ông Donald Trump tại New York

Nếu theo cách bình thường, Thủ tướng Shinzo Abe sẽ phải đợi đến khi ông Donald Trump chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Mỹ vào ngày 20-1-2017 rồi mới tiến hành cuộc gặp. Tuy nhiên, ông Shinzo Abe đã quyết định “phá cách” khi ghé thăm Tòa tháp Trump ở New York, nơi ở của Tổng thống đắc cử Mỹ để hai bên có cuộc gặp mặt kéo dài 90 phút.

Bước đi khá bất ngờ của ông Abe xuất phát từ mối lo rằng Tổng thống đắc cử Donald Trump sẽ xa rời các mối quan hệ đồng minh truyền thống. Trong quá trình vận động tranh cử, ông Trump từng gợi ý rằng Nhật Bản và Hàn Quốc nên chế tạo vũ khí hạt nhân để tự bảo vệ mình mà không cần phụ thuộc vào Mỹ.

Ông Donald Trump cũng chỉ trích Nhật Bản không đóng góp tài chính đầy đủ để duy trì các lực lượng Mỹ trên lãnh thổ quốc gia Đông Á này. Bên cạnh đó, ông Trump cũng phản đối mạnh mẽ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà Nhật Bản coi là một ưu tiên hàng đầu.

Tin hieu lanh cho quan he Nhat - My - Anh 2

Nhật Bản muốn được đảm bảo về mối quan hệ đồng minh với Mỹ

Vấn đề trả tiền cho lính Mỹ đồn trú ở Nhật Bản cũng là điều mà ông Donald Trump cho là không công bằng. Hiện nay, theo quy định của “ngân sách đồng cảm” mà Nhật Bản áp dụng từ năm 1978, khoảng 50.000 lính Mỹ đồn trú tại Nhật Bản nhận được khoản tiền hỗ trợ như lương bổng và cơ sở vật chất, nằm trong ngân sách quốc phòng của Nhật Bản với tổng chi phí gần 200 tỉ yên (khoảng 1,9 tỉ USD) mỗi năm.

Trong khi Tokyo tin rằng mức hỗ trợ của mình là hợp lý thì ông Donald Trump lại tỏ ra không hài lòng. Ông cho rằng Mỹ cần chấm dứt việc “làm cảnh sát cho thế giới” và nên chuẩn bị ngừng bảo vệ đồng minh trừ khi các nước như Nhật Bản và Hàn Quốc phải chi trả nhiều hơn.

Tuy nhiên, quan hệ Nhật - Mỹ có thể sẽ không thay đổi theo chiều hướng xấu như nhiều người lo ngại. Phát biểu với báo giới sau cuộc gặp với ông Donald Trump tại New York, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe cho biết hai bên đã có một cuộc trao đổi “thẳng thắn” trong “bầu không khí nồng ấm”.

Ông cũng tiết lộ rằng hai bên đã nhất trí sẽ tiếp tục gặp gỡ trong tương lai để tiến hành các cuộc thảo luận “sâu rộng hơn”. Tín hiệu tốt lành cho quan hệ Nhật - Mỹ thể hiện rõ qua đánh giá của ông Shinzo Abe rằng ông tin tưởng vào ông Donald Trump trên cương vị một nhà lãnh đạo.