Dù đoàn khảo sát chỉ mới khai quật, khảo sát thăm dò, chứ chưa làm toàn bộ, nhưng cũng đã thấy dấu tích nghi của cung điện Đan Dương.

Những kết quả khả quan

Trao đổi với Đất Việt về kết quả của quá trình thăm dò cung điện Đan Dương thời gian qua, ngày 16/11, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân cho biết: "Sau gần một tuần có mặt tại Huế, đoàn thăm dò của Viện Khảo cổ học cùng Bảo tàng Lịch sử tỉnh và các cán bộ bộ môn Nhân học - Khảo cổ - Văn hóa Du lịch thuộc khoa Lịch sử - Trường đại học Khoa học (ĐH Huế) đã cho mở toàn bộ 5 hố thăm dò tại khuôn viên hai chùa Thuyền Lâm, Vạn Phước và nhà dân gần đó.

Theo báo cáo của Viện khảo cổ học mà tôi biết thì vào những ngày đầu, ở hố thứ 1,2,4 đều thu được các mảnh sành, đồ sứ, gạch. Ở hố thứ 3 phát hiện có lớp đá trộn lẫn với đất sét. Riêng hố thứ 5, phát hiện có một vịnh đất sét, nền đá và nền đá đó đã có những cái hố mà dân ở đây đã dập xuống nhưng đoàn đã tìm được.

Thế nhưng, tất cả chỉ là những phát hiện ban đầu, chưa rõ ràng nên không thể kết luận chính thức điều gì. Bên Viện khảo cổ cũng cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, đối chứng các lớp đá, hiện vật, vôi vữa với nhau.

Còn việc tiếp theo làm gì sẽ thuộc về Bộ VHTT-DL, sau khi Viện khảo cổ học công bố kết quả cuối cùng, thì sẽ lên kế hoạch cho các việc khai quật tiếp theo".

Tim lang mo vua Quang Trung: Dau tich he lo bi an - Anh 1

Các chuyên gia thăm dò khảo cổ tỉ mỉ trong từng chi tiết khi mở hố thăm dò số 5

Về bản thân ông Xuân, theo ông, cung điện Đan Dương tiền thân là phủ Dương Xuân, ở vùng chùa Bảo Phước, Thuyền Lâm. Dù đoàn khảo sát chỉ mới khai quật, khảo sát thăm dò, chứ chưa làm toàn bộ, nhưng cũng đã thấy công trình là đúng, khai quật lên thấy nền móng.

Bản thân ông chỉ đặt ra dấu hỏi vì sao một công trình lớn như vậy đã công bố cách đây hơn 20 năm, mà các cơ quan, sử học ở địa phương không quan tâm tới. Cho tới giờ, dù đã tiến hành khảo cổ mà các ngành chức năng vẫn yên lặng. Nếu không có sự tài trợ của một doanh nghiệp tư nhân thì không thể thực hiện được cuộc thăm dò trên, vì sao lại như vậy?.

Tâm huyết nhà nghiên cứu già

Về ý nghĩa của việc tìm được cung điện Đan Dương ông Xuân nói rõ: "Nó thể hiện cho một thời kỳ vĩ đại trên đất Huế. Đây chính là nơi bắt đầu khởi quân của binh lính từ dinh phủ ra, đánh bại 29 vạn quân Thanh lừng vang lịch sử thế giới".

Tim lang mo vua Quang Trung: Dau tich he lo bi an - Anh 2

Toàn cảnh hố số 5 - nơi phát hiện ra các lớp đá

Cơ duyên đến khi ông Xuân tiếp cận được tài liệu của ông Ngô Thì Nhậm. Bản thân ông này là nhà Huế học, nên tất cả tài liệu lịch sử, văn học cổ, địa phương học đều có, đều nghiên cứu.

"Một lần, tôi phát hiện ông Ngô Thì Nhậm trong bài văn nhớ về vua Quang Trung, có dấu tích đầu tiên cho quyển Đan Lăng, ông nói rằng: "Cung điện Đan Dương là sơn lăng phụng chứa bảo y thiên hoàng ta". Như vậy, lăng mộ vua Quang Trung ở trong cung điện mang tên Đan Dương, nên tôi bắt đầu đi tìm cung điện đó'' - nhà nghiên cứu chia sẻ.

Dành cả cuộc đời cho công trình trên, theo ông Xuân, bởi ông là một người kháng chiến, là một Đảng viên, đã đóng góp một phần trong việc đấu tranh thống nhất đất nước. Vì thế, ông luôn ấp ủ, bây giờ phải làm văn hóa Huế cụ thể hơn nữa để đối ngoại về văn hóa.

"Động lực duy nhất của tôi phải làm cho đất nước chúng ta trở thành một nước văn hóa, văn hiến, có những con người anh hùng. Bây giờ tôi đang làm cố trước khi nằm xuống.

Vợ và con tôi ngay từ ban đầu cho rằng việc làm của tôi là điên rồ, phản đối rất nhiều, nhưng sau này, chính họ đã thấy tự hào khi người chồng, người cha của mình làm những việc có ý nghĩa thực sự cho đất nước", ông Xuân tâm sự.

Châu An