Một lý giải mang tính xã hội học, phụ nữ tìm đến thể loại phim này để giải tỏa căng thẳng trong cuộc sống gia đình.

Đối với công chúng nước Mỹ, cao bồi viễn tây là đề tài điện ảnh chưa bao giờ hết lôi cuốn và có sức sống mãnh liệt với thời gian. Còn với khán giả Việt, có lẽ đây là thể loại được đa số phái mạnh yêu thích nhưng chưa có nhiều dịp tìm hiểu về nó.

Loạt bài viết Thế giới muôn màu trong phim cao bồi miền Tây sẽ mang đến cho độc giả những góc nhìn thú vị về loại phim đặc sắc này.

Hình tượng “chàng cao bồi miền Tây hoang dã” luôn được lý tưởng hóa

Hình tượng của các chàng cao bồi được “thiết kế” theo một khung hình chung. Độ tuổi của các anh hùng này thường bó gọn từ khoảnh 20-40 tuổi, cũng là thời kì sung mãn nhất của bất kì người đàn ông nào.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 1

Hình mẫu phong phú, đa dạng của cao bồi viễn Tây từng được các nhà làm phim Mỹ khắc họa

Các nam diễn viên thủ vai cao bồi cũng là những người đáp ứng đầy đủ về mặt hình thức, thường là ước mơ của bất cứ cậu bé hay người đàn ông Mỹ nào. Tính cách của họ phải là táo bạo, ngoài kĩ năng sử dụng súng đạn và cưỡi ngựa ra thì còn là bậc “cao thủ” trong việc “cưa đổ” các cô gái.

Nhà làm phim làm như vậy cũng bởi chỉ có những cao bồi điển trai, vạm vỡ, tính cách mạnh mẽ, khẩu khí hơn người mới làm mãn nhãn và thu hút phụ nữ Mỹ tới rạp xem phim.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 2

Tựu chung lại thì những chàng cao bồi miền Tây luôn là hình mẫu lý tưởng của mỗi một giai đoạn xã hội nhất định

Một lí giải mang tính xã hội học đó là khi phụ nữ chán nản với cuộc sống đô thị, việc con cái bận rộn còn người chồng thì ngày càng gây thất vọng, họ bắt đầu tìm đến những hình tượng lý tưởng về mẫu đàn ông miền Tây để giải tỏa căng thẳng. Nói cách khác, phim về cao bồi còn là “thần dược” cho hôn nhân trong bất cứ xã hội nào.

Phim cao bồi miền Tây có “tuổi đời” lớn nhất trong nền điện ảnh nước Mỹ

Kể từ năm 1920, khi những bộ phim câm đầu tiên ra đời, khi mà máy quay và ti vi vẫn là những điều xa lạ với phần lớn người dân trên thế giới,; thì các bộ phim có chủ đề về miền Tây nước Mỹ hoang vắng, nơi các chàng cao bồi thỏa sức nổ súng trong khi đang cưỡi ngựa đã sớm tiếp cận với công chúng.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 3

Trường quay một bộ phim về cao bồi miền Tây nước Mỹ thời kì chưa có phim màu

Người dân ở những vùng miền khác, đặc biệt là miền Đông nước Mỹ – nơi nền kinh tế vốn phát triển sầm uất hơn đã bắt đầu đổ xô đến các rạp chiếu phim để xem cảnh đấu súng giữa các huyền thoại miền viễn Tây trên màn ảnh rộng.

Thuật ngữ “cowboy” (cao bồi) vốn xuất hiện lần đầu trong tiếng Anh vào khoảng thời gian 1715-1725, vốn để chỉ những người làm thuê chuyên trông coi bầy đàn gia sức cho các ông chủ trang trại. Song dần với số lượng bầy đàn và diện tích đất canh tác mở rộng, họ được trang bị súng.

Theo thời gian, hình thành một định nghĩa khác về cao bồi, là những anh hùng trượng nghĩa thích phiêu lưu, có tính cách khoáng đạt.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 4

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 5

The Great Train Robbery (1903) là một trong những bộ phim về miền Tây hoang dã cũng như hình tượng cao bồi đầu tiên của nền điện ảnh Mỹ

Trích đoạn trong “The Great Train Robbery”, bộ phim đầu tiên (phim câm, sản xuất năm 1903) với chủ đề về cao bồi miền Tây nước Mỹ:

Nền điện ảnh nước Mỹ do đó ra đời gần như đã bắt kịp được nhu cầu “tìm hiểu” về miền Tây hoang dã của đa phần người Mỹ, khi đó sống tập trung ở phía Đông gần biển. Nói chủ đề về cao bồi miền Tây hoang dã có lịch sử tồn tại thuộc hàng lớn nhất nền điện ảnh nước Mỹ, cũng là điều không phải bàn cãi.

Nội dung phim thể loại này được định sẵn theo một mô-tuýp chung

Nếu là fan ruột của dòng phim cao bồi nước Mỹ, hẳn bạn sẽ thuộc lòng với “công thức” làm phim cơ bản: Các chàng cao bồi anh hùng sở hữu các kĩ năng hơn người, ra tay trượng nghĩa để xóa bỏ tất cả dấu vết của cái ác tại một thị trấn biên giới, để sau cùng là giành được tình yêu của một cô gái đẹp.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 6

Hình mẫu anh hùng lý tưởng của các chàng cao bồi

Đối với các bộ phim cao bồi hiện đại, có thể việc phác họa chân dung các cao bồi viễn Tây có phần phong phú và đa dạng hơn, song nhìn chung tư tưởng “lấy thiện thắng ác”, tình yêu giữa “trai anh hùng, gái thuyền quyên” vẫn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt mọi tác phẩm điện ảnh về chủ đề bất tận này.

Từng có một “chiến dịch” làm phim về cao bồi da màu

Với một đất nước đa dân tộc, đa màu da như Mỹ, những người Mỹ gốc Phi có quyền yêu cầu về hình tượng những cao bồi da màu thay vì luôn phải (chỉ) thưởng thức tài nghệ của những chàng cao bồi da trắng trên màn ảnh rộng. Nắm bắt tâm lỹ đó, có một thời điểm hầu hết các phim cao bồi đều lấy nhân vật chính là người da màu.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 7

The Bull-Dogger (1922) kể về câu chuyện phiêu lưu của những cao bồi người da màu

Các bộ phim nổi bật với nội dung này phải kể đến là The Bull-Dogger (1922) hay The Birth of a Nation (1915) đã mở đầu cho quãng thời gian vàng son của các bộ phim viễn Tây lấy hình tượng người cao bồi da màu làm trung tâm.

Phim về cao bồi viễn Tây sinh ra là dành cho nước Mỹ

Có thể ở nhiều nước, mẫu anh hùng tinh thông việc sử dụng vũ khí, ra tay trượng nghĩa cứu người, diệt ác không phải là điều gì đó quá xa lạ. Song chỉ ở Mỹ, ngoài từ “hero” để chỉ mẫu người này, còn có từ khác thông dụng hơn, đó chính là “cowboy” – cao bồi.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 8

Hình mẫu cao bồi trở thành “đặc sản” không thể thay thế của văn hóa Mỹ

Những chàng cao bồi thể hiện tinh thần độc lập, can đảm, tự chủ, sống tự tin và không ai dập khuôn tính cách của ai. Ngay từ trang phục, họ luôn tự tạo ra điểm khác biệt từ chiếc giày đinh, chiếc mũ hoặc bộ râu được cắt tỉa tỉ mỉ. Tính cá nhân vì thế mà trở thành một thứ được cả xã hội Mỹ tôn trọng và đề cao.

Từng có thời gian, nền văn hóa Mỹ thoái trào, trước sự ảnh hưởng tiêu cực từ cách mạng công nghiệp và cuộc “đổ bộ” của hàng chục triệu người di cư đến từ khắp nơi trên thế giới. Rồi chính nước Mỹ cần tới những chàng cao bồi, cần đến hình tượng của họ để hướng xã hội nước này quay trở lại miền đất viễn Tây vốn là cội rễ của người Mỹ bản địa.

Tiet lo ve loai phim duoc xem la than duoc voi phai dep - Anh 9

“The Seven Magnificent” (2016) là bộ phim mới đây nhất có chủ đề về các chàng cao bồi miền Tây nước Mỹ và gây được tiếng vang lớn

Bất cứ đứa trẻ nào cũng mơ ước trở thành một cao bồi tay bắn súng tay ghi chặt cương ngựa, các cô bé thì mộng mơ trở thành vợ của những anh hùng trượng nghĩa như vậy, người sẽ giải cứu họ từ tay một đám cướp bẩn thỉu.

Chính các chàng cao bồi viễn Tây đã làm nên một phần của nước Mỹ, và cũng vì thế, các bộ phim về chủ đề này cũng mang sẵn trong mình sức sống mãnh liệt sánh cùng trường lịch sử lâu đời của quốc gia này.

Giống như mô-tuýp mà chúng ta vẫn được thưởng thức khi xem các bộ phim về miền viễn tây hoang dã, các chàng cao bồi điển trai luôn được sánh vai cùng cô tiểu thư hay thậm chí là nữ cao bồi xinh đẹp. Họ trở thành hương vị không thể thiếu trong mỗi câu chuyện hành động kịch tính, là chất xúc tác và cũng là nút thắt cho mỗi cao trào điện ảnh.

Mời độc giả đón xem kỳ 2: Những cặp tình nhân làm khuynh đảo thế giới phim cao bồi viễn Tây vào sáng mai, thứ Bảy ngày 5/11!