“Binh sĩ Việt Nam chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Có người dù mắc kẹt nhưng khi chúng con đến gần, anh ta nổ lựu đạn chấp nhận chết và làm hai lính Mỹ thiệt mạng theo”. Trung sĩ Steve Flaherty viết trong lá thư gửi mẹ.

Tiet lo thu linh My tu tran o Viet Nam - Anh 1

Bộ trưởng Leon Panetta (phải) nhận những lá thư của trung sĩ Steve Flaherty từ tay Bộ trưởng Phùng Quang Thanh hôm 4/6/2012

Những dòng tâm sự tha thiết, những mỏi mệt, đau đớn ấy được Flaherty viết khi ở chiến trường Việt Nam nhưng mẹ anh không bao giờ nhận được. Những lá thư được binh sĩ Việt Nam tìm thấy và lưu giữ sau khi Flaherty chết.

Nay những bức thư đó vừa được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh trao cho Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta nhân dịp ông Panetta thăm Việt Nam vào năm 2012, và sau đó sẽ được chuyển về gia đình Flaherty ở Nam Carolina.

Cũng nhân dịp này, ông Panetta cũng trao cho phía Việt Nam cuốn nhật ký của chiến sĩ Vũ Đình Đoàn mà quân đội Mỹ có được.

Những ký ức chiến tranh có thể lãng quên theo thời gian, nhưng lại hiển hiện trên từng trang thư, nhật ký. Bài bình luận trên trang web Bộ Quốc phòng Mỹ nói rằng những trang giấy đó không chỉ là kỷ vật mà còn là tiếng nói cất lên từ dưới ba thước đất.

“Họ mang theo tâm sự của mình trong những trận chiến, trong những nỗi đau của cuộc chiến tranh Việt Nam. Họ từng là kẻ thù, nhưng giờ đây những câu chuyện của họ đang góp phần hàn gắn mang hai quốc gia xích lại gần nhau hơn”, bài báo viết.

Flaherty tử trận lúc mới 22 tuổi, trong khi làm nhiệm vụ cùng sư đoàn không quân 101 tháng 3/1969. Những lá thư viết vội được anh mang theo, một số viết bằng tay, một số được đánh máy, một số trông như rướm máu.

Trong lá thư đề gửi Betty, anh viết: “Xin lỗi vì lâu rồi không viết thư, nhưng chúng tôi vừa trải qua trận đánh khốc liệt với quân đội miền Bắc Việt Nam. Chúng tôi bị thương và hi sinh rất nhiều. Tôi thấy những viên đạn sượt qua người và chưa bao giờ thấy sợ như thế trong đời”.

“Chúng con không thể lấy được các thi thể đồng đội và khi tiến hành không kích, các máy bay dội napalm, thuốc nổ xuống khiến mọi thứ đều bị phá hủy - Flaherty viết gửi mẹ - Mới đầu chúng con có 35 người nhưng sau đó chỉ còn 19 người”.

“Cả hai phía, Việt Nam và Mỹ đã mất đi nhiều sinh mạng. Nếu chúng ta giờ đây có thể phối hợp cùng nhau phát triển mối quan hệ tốt đẹp hơn, chúng ta sẽ cải thiện hòa bình và thịnh vượng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, ông Panetta nói trong cuộc gặp gỡ với tướng Phùng Quang Thanh.

Từ Nam California, bà Martha Gibbons, 73 tuổi - chị dâu của Flaherty - nói rằng bà biết về những lá thư này từ sáu tuần trước. Bà Gibbons tiết lộ chồng bà đã gặp Flaherty khi Flaherty mới 6 tuổi và sống trong một trại trẻ mồ côi Nhật Bản. Sau đó, ông thuyết phục mẹ mình nhận nuôi Flaherty. Flaherty trưởng thành một thanh niên khỏe mạnh rồi gia nhập quân đội dù có học bổng đào tạo vận động viên bóng chày.

“Thằng bé chẳng bao giờ nói với chúng tôi rằng nó sợ hãi hay gặp nguy hiểm. Chúng tôi chỉ biết là rất tệ nhưng không biết tệ đến mức nào”, ông Kenneth L. Cannon - chú của Flaherty - nhớ lại.

Theo Phan Anh (Tuổi Trẻ)