GD&TĐ - Đó là ý kiến của PGS.TS Bùi Văn Liêm, Viện phó Viện Khảo cổ học – người chủ trì cuộc thăm dò dấu vết cung điện Đan Dương sau khi phát hiện một số tảng đá tại hố thăm dò số 5 ở một nhà dân (số 13/120 Điện Biên Phủ, TP Huế) trong ngày 11/10.

Cụ thể, ở hố này, sau khi đào lớp đất bề mặt xuống sâu chừng 40cm, các chuyên gia phát hiện nhiều tảng đá xếp chồng với nhau theo hình chữ L. Ở đoạn cuối những tảng đá này xuất hiện các lớp vôi. Ngay sau đó, đoàn thăm dò cho đào mở rộng hố để tiếp tục thăm dò, nghiên cứu.

Như vậy, sau gần một tuần có mặt tại Huế, đoàn thăm dò của Viện Khảo cổ học cùng Bảo tàng Lịch sử tỉnh và các cán bộ bộ môn Nhân học - Khảo cổ - Văn hóa Du lịch thuộc khoa Lịch sử - Trường đại học Khoa học (ĐH Huế) đã cho mở toàn bộ 5 hố thăm dò tại khuôn viên hai chùa Thuyền Lâm, Vạn Phước và nhà dân gần đó.

Quá trình mở hố đều có sự giám sát, theo dõi địa tầng, hiện vật, ghi lại nhật kí… của các chuyên gia.

Tiep tuc cho doi nhung tu lieu duoi long dat - Anh 1

Xuất hiện nhiều tảng đá xếp chồng với nhau theo hình chữ L tại hố thăm dò ở nhà ông Trọng

Có mặt tại hiện trường thực hiện thăm dò khảo cổ tại 5 hố thuộc ấp Bình An, PGS.TS Bùi Văn Liêm - Viện phó Viện Khảo cổ học Việt Nam - cho biết: Theo quyết định của Bộ VHTT-DL chúng tôi đã cho mở 5 hố trong đó có 2 hố ở khuôn viên chùa Vạn Phước, 1 hố ở gia đình ông Nguyễn Hữu Oánh ở ấp Bình An phường Trường An TP. Huế và 1 hố ở chùa Thuyền Lâm, một hố ở nhà ông Trọng.

Bước đầu chúng tôi đã thu được những tín hiệu, dấu tích, tư liệu của các triều đại khác nhau ví dụ tiền đồng, đồ sắt, gốm, sành sứ, gạch ngói có liên quan đến các dấu tích kiến trúc. Còn việc có thành quách, cung điện, mộ táng cũng phải chờ. Vì hiện tại chỉ mới làm lớp đất mặt.

Ví dụ như hố mới nhất vừa đào ở nhà ông Trọng mới phát lộ được lớp mặt chưa thể kết luận liên quan đến thành, tường hay liên quan đến cung điện Đan Dương hoặc liên quan đến phần như chúng ta như chúng ta vẫn thường hay nói đi tìm dấu tích lăng mộ Quang Trung thì hiện tại bây giờ chưa có dấu tích nào cụ thể.

Tiep tuc cho doi nhung tu lieu duoi long dat - Anh 2

PGS.TS Bùi Văn Liêm cùng đoàn khảo cổ đi khảo sát giếng cổ sau chùa Vạn Phước

PGS.TS Bùi Văn Liêm giải thích thêm: Trong khảo cổ học ngoài khai quật tại hiện trường chúng tôi còn phải chỉnh lý khoa học tại bảo tàng. Từ kết quả chỉnh lý sẽ đưa ra thông cáo báo chí, báo cáo sơ bộ gửi đến các cấp có thẩm quyền. Sau đó chúng tôi sẽ có báo cáo chính thức với Bộ VHTT-DL, Cục Di sản, Viện Khảo cổ học, Sở VHTT-DL...

Còn bây giờ hy vọng thời tiết được thuận lợi để tiến độ công việc đạt được như mong muốn. Tôi nghĩ rằng những tư liệu dưới lòng đất là tư liệu vật thực kết hợp với tư liệu sử sách thành văn, ngay cả chuyện kể văn nghệ dân gian hay các phương pháp bổ trợ khác như phân tích mẫu, phân tích c14, các bon phóng xạ để xác định niên đại tuyệt đối.

Nghề khảo cổ học không thể khảo cổ ngay được. Bản thân gò Dương Xuân là nơi tọa lạc của rất nhiều chùa, nhà dân tôi nghĩ đây có rất nhiều dấu tích ví dụ lăng đá táng, bệ đá, bậc lên xuống, văn bia, giếng cổ...

Tất cả đều liên quan toàn bộ khảo cổ học gò Dương Xuân. Đó là những tư liệu cần kết nối lại, đoạn nào của triều đại nào. Đợt này đoàn sẽ tiến hành đào, thu thập thông tin hiện vật của các tầng văn hóa cho đến tầng sinh thổ (tầng đất chưa có sự tác động của con người).

Nếu phát hiện dấu tích kiến trúc của cung điện Đan Dương hay các tầng văn hóa khác, sẽ báo cáo đề xuất với chính quyền địa phương và các ngành chức năng để có hướng xử lý tiếp theo.

Trước đó hơn một tháng trước, trong quá trình đào đất để đặt đường ống thoát nước, thuộc dự án xử lý nước thải TP Huế, tại con đường bê tông gần nhà ông Nguyễn Hữu Oánh (thuộc khu vực gò Dương Xuân) các công nhân phát hiện 4 viên đá táng chân cột, trong đó 2 viên ở vị trí gần con đường vào chùa Vạn Phước, có kích cỡ khoảng 50 x 60 cm, đường kính chân cột khoảng 22 cm; 2 viên ở vị trí gần nhà ông Oánh có kích cỡ lớn hơn và đường kính chân cột lên đến khoảng 30 cm.

Ông Oánh cho biết trước đây gia đình ông cũng như nhiều hộ gia đình trong khu vực khi làm nhà đã phát hiện rất nhiều gạch, ngói và đá táng chân cột tương tự với nhiều kích cỡ khác nhau.

Tiep tuc cho doi nhung tu lieu duoi long dat - Anh 3

Một hố thăm dò ở trước cổng chùa Vạn Phước được đàu sâu hơn 1,2m

Trong một diễn biến khác liên quan đến cuộc thăm dò dấu vết cung điện Đan Dương và mộ vua Quang Trung, ngày 11/10 tại hố thăm dò số 5 ở một nhà dân (số 13/120 Điện Biên Phủ, khi đào xuống sâu khoảng 0,4 m, các chuyên gia đã phát hiện một nền móng lạ có diện tích trên 1 m 2. Nền móng này được sắp xếp bằng nhiều viên đá lớn. Cạnh đó cũng xuất hiện nhiều viên đá nằm rải rác.

Theo quan sát, đây là loại đá mà người dân từ trước đến nay thường dùng trong việc xây móng, bờ thành tại các công trình nhà cửa. Các chuyên gia đã dùng chổi nhỏ quét sạch lớp đất bám ở phía trên đồng thời khoanh vùng để phục vụ nghiên cứu.

Ngoài ra tại một hố thám sát nằm trong khuôn viên chùa Thuyền Lâm, ngoài các hiện vật như mảnh gạch, đá, sành sứ, việc thăm dò cũng phát hiện một om (hũ) nghi táng thi hài nằm sâu khoảng 1 m so với mặt đất.