“Giải phóng lao động thủ công, tăng năng suất cũng như hiệu quả làm sạch phố phường…” là cảm nhận chung của nhiều công nhân vệ sinh môi trường sau một thời gian đồng hành cùng mô hình cơ giới hóa thu gom rác thải.

Chứng kiến những thiết bị chuyên dụng này làm việc trên nhiều quận nội thành, người dân Thủ đô lại có góc nhìn đầy tự hào khác: Công tác bảo đảm vệ sinh môi trường của thành phố đang ngày càng trở nên chuyên nghiệp, văn minh, hiện đại hơn. Cùng với nhiều thiết bị chuyên dụng khác, xe quét hút đường phố đã góp phần làm nên những đổi thay nho nhỏ như thế cho Thủ đô ngày một xanh, sạch, đẹp hơn. Nhiều người vui tính đã gọi chúng là “Tiếng chổi tre thế hệ mới”!

Tieng choi tre 'the he moi' - Anh 1

Những chiếc xe quét rác thế hệ mới trên đường phố Hà Nội.

Hình ảnh mới trên đường phố

Trước khi phụ trách xe quét hút đường phố - Hako, Trần Văn Giang, công nhân vệ sinh môi trường, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (Urenco), đã có thời gian dài làm công việc thu gom rác trên địa bàn quận Ba Đình. Ngoài việc phải thức khuya, dậy sớm để vào ca, Giang còn mất khá nhiều công sức bởi công việc quét dọn đường phố phải làm thủ công hoàn toàn. Những dịp lễ hội, lượng rác tăng đột biến, việc quét dọn, thu gom rác còn mất nhiều thời gian hơn khiến Giang và đồng nghiệp phải tăng ca, sau mỗi buổi làm việc, ai ai cũng mệt mỏi rã rời, chân tay phồng rộp...

Không chỉ có vậy, là nghề đặc thù, thường xuyên phải đứng dưới lòng, lề đường, tiếp xúc với nhiều phương tiện giao thông nên công việc vệ sinh đường phố cũng đặt người công nhân vào hoàn cảnh nguy hiểm nhiều hơn so với ngành nghề khác. Đây chính là nguyên do khiến Giang và nhiều công nhân khác trong Công ty Urenco hăng hái đăng ký tham gia các khóa học vận hành thiết bị môi trường mới ngay khi Công ty có chủ trương đưa phương tiện cơ giới hóa vào công tác vệ sinh đường phố; khuyến khích, hỗ trợ công nhân chuyển đổi công việc. Giang cho biết: “Từ khi nhận việc mới, em không còn phải vất vả như trước, nắng mưa cũng không đến đầu mà hiệu suất làm việc lại tăng hơn rất nhiều. Nếu như trước đây, phần việc như thế cần có 4-5 công nhân làm cật lực trong nhiều tiếng đồng hồ thì nay chỉ vài chục phút điều khiển phương tiện là có thể hoàn thành công việc. Rõ ràng là thiết bị kỹ thuật hiện đại đã và đang góp phần giải phóng lao động thủ công rất hiệu quả”.

Giống với Trần Văn Giang, Nguyễn Huy Nam (36 tuổi) cũng có nhiều năm làm công nhân thu, gom rác thuộc Công ty Urenco, chi nhánh Đống Đa. Sau khi được phân sang đội lái xe quét, hút đường phố, tiếp xúc với thiết bị mới một thời gian, Nam chia sẻ: “Ngoài tính năng vượt trội là tăng hiệu quả công việc, thiết bị này, khi vận hành, còn không gây tiếng ồn, không gây bụi mù do có bộ phận hút bụi, phun nước và chà sạch đường phố. Điều này vừa góp phần giảm thiểu ô nhiễm, giúp không khí trong lành hơn đồng thời giúp rửa trôi bùn, hạn chế hiện tượng cống rãnh tắc vào mùa mưa, những điều trước đây việc lao động thủ công không làm được”.

Sử dụng phương tiện chuyên dụng, hiện đại vào công tác giữ gìn vệ sinh môi trường không chỉ giúp tăng năng suất lao động, tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn mang lại hình ảnh mới mẻ, văn minh cho Thủ đô. Đó là nhận xét của nhiều người dân sinh sống tại các quận, đang được thí điểm áp dụng mô hình cơ giới hóa quét hút, vệ sinh, thu gom rác trong đó có thiết bị quét hút đường phố Hako. Bà Nguyễn Bích Thanh, cán bộ hưu trí phường Trúc Bạch, quận Ba Đình chia sẻ: “Đây là chủ trương rất hiệu quả bởi máy móc sẽ góp phần thay thế, giảm lao động thủ công, hạn chế những vất vả, khó nhọc và cả nguy hại đến sức khỏe của người công nhân môi trường. Chẳng cần nói đâu xa, ngay ở dãy phố này, hằng ngày mỗi khi các chị công nhân quét dọn là người dân phải tránh vì bụi. Từ khi có xe quét hút chạy trên phố, việc ai đang làm cứ làm, không còn phải tránh nữa mà sự xuất hiện của những phương tiện này cũng mang lại hình ảnh mỹ quan hơn so với lao động thủ công trước đây”.

Gọn nhẹ, an toàn, hiệu quả

Xe quét hút đường phố Hako là một trong nhiều thiết bị hiện đại đã và đang được đưa vào sử dụng theo chủ trương tăng cường cơ giới hóa công tác vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển rác thải của thành phố. Trước khi dòng phương tiện này xuất hiện, Hà Nội đã lần lượt thí điểm, nhân rộng nhiều thiết bị cơ giới khác nhằm tăng hiệu quả cho công tác vệ sinh môi trường, hướng đến một đô thị xanh, sạch, đẹp đồng thời mang đến hình ảnh mới mẻ cho công tác này. Ông Lê Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội, đánh giá: “Những thiết bị môi trường như Hako đang được sử dụng phổ biến ở nhiều nước trên thế giới nhờ tính năng gọn nhẹ, khả năng luồn lách của sản phẩm, hiệu quả làm sạch cũng như khả năng kéo dài tuổi thọ cho đường sá. Một xe quét hút như vậy có hiệu suất làm việc tương đương với 10-20 công nhân, giúp giải phóng sức lao động, giảm giá thành thuê nhân công, nâng cao hiệu suất làm việc đồng thời làm tăng độ an toàn lao động trong công tác vệ sinh, thu gom rác. Hiện nay, dòng sản phẩm này đang được đưa vào sử dụng thí điểm tại 4 quận trung tâm gồm Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng và Đống Đa với hơn 30 chiếc. Đầu tháng tới, thành phố sẽ có thêm 40 sản phẩm tương tự, áp dụng cho các quận, huyện khác”.

Với kỳ vọng xây dựng đội ngũ công nhân vệ sinh môi trường “thế hệ mới”, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của nghề giữ sạch hè, đẹp phố, Công ty Urenco rất chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng công nhân, bảo đảm mỗi người, khi được giao nhiệm vụ, không chỉ làm chủ thiết bị mà còn phải nắm được những kỹ năng cơ bản về bảo hành, sửa chữa máy móc. Về lâu dài, dù được bảo đảm về nguồn phụ tùng, vật liệu thay thế, Urenco đã kết nối với một vài cơ sở chế tạo thiết bị trong nước để tiếp cận công nghệ, tìm cách sáng chế một số bộ phận máy móc nhằm giảm chi phí cũng như chủ động hơn trong việc thay thế thiết bị khi gặp sự cố hỏng hóc. Tuy nhiên, để thực hiện chủ trương tăng cường cơ giới hóa công tác duy trì vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển rác thải, những thách thức mà công tác này phải đối mặt không chỉ có thế bởi tỷ lệ cơ giới hóa phụ thuộc nhiều vào tính chất công việc như quét hè, quét đường, thu gom rác… và hiện trạng hạ tầng ở từng địa bàn. Cụ thể, việc quét, hút rác bụi bằng xe cơ giới chỉ có thể thực hiện được trên những tuyến hè phố có hạ tầng tốt, hè rộng, không lồi lõm, không chướng ngại vật, cống rãnh đạt tiêu chuẩn… Theo đánh giá của Sở Xây dựng, sau khi tiến hành khảo sát điều kiện áp dụng cơ giới hóa vệ sinh môi trường tại một số quận trung tâm, những nơi có hạ tầng cơ sở được đánh giá là tương đối tốt, tỷ lệ cơ giới hóa công tác duy trì vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển rác thải cũng không đạt 100%. Trong đó, quận được xác định thực hiện cơ giới hóa cao nhất là Hai Bà Trưng với tỷ lệ quét đường là 98%, quét hè là trên 68%.

Tình trạng nhiều người dân thiếu ý thức buộc rác thành túi, chất vỉa hè, lòng đường cũng khiến việc tăng cường cơ giới hóa, mà cụ thể là công tác vận hành xe quét hút đường phố gặp khó. Chính vì vậy, để công tác này đạt hiệu quả hơn, mang lại môi trường sống sạch, đẹp, văn minh cho thành phố, bên cạnh những nỗ lực từ phía các đơn vị, tổ chức liên quan, còn cần sự đồng hành và ý thức trách nhiệm từ mỗi người dân.

Thanh Thủy