Châu Âu đang phải vật lộn nhằm đối phó với thách thức của hàng ngàn người theo chủ nghĩa thánh chiến, vốn đến chiến trường ở Syria hay Iraq, và giờ đây đã bắt đầu trở về quê hương. Đây thật sự là bài toán tiến thoái lưỡng nan.

Trong số khoảng 27.000 phiến quân nước ngoài được cho là đã sang Syria và Iraq để chiến đấu cùng các nhóm cực đoan như IS, có khoảng 5.000-6.000 người đến từ Châu Âu. Nhưng nhiều người cho rằng, con số này có thể còn nhiều hơn nữa. Cho đến nay, khoảng 2.000-2.500 công dân Châu Âu hoặc cư dân lục địa này vẫn còn ở Trung Đông và có thể sẽ trở lại nếu IS mất dần những khu vực quan trọng ở Iraq và Syria.

Với Châu Âu, mối đe dọa của những người theo chủ nghĩa thánh chiến Hồi giáo vẫn còn ở mức đỏ, đặc biệt là khi các cuộc xung đột ở Syria, Iraq và Libya vẫn chưa được giải quyết. Một số phiến quân nước ngoài sẽ cố gắng quay trở lại các nước EU. Một số có ý định lập kế hoạch và thực hiện các cuộc tấn công tiềm tàng.

Mặc dù các cuộc tấn công trong năm nay ở Stockholm, Manchester và London do những kẻ cực đoan “tự phát sinh” – tức là những kẻ không chiến đấu tại Iraq và Syria – gây ra, nhưng đây thật sự là vấn đề đau đầu với Châu Âu. Thách thức lớn nhất đối với các nhà chức trách là đánh giá chính xác những gì những phiến quân làm ở Iraq và Syria. Vấn đề khác là việc thẩm vấn sau khi họ trở về nước. Nhưng bài toán khó nhất đối với các nhà điều tra chính là tìm ra bằng chứng về những gì một kẻ cực đoan đã làm. Bởi lẽ, người khéo léo nhất thường là nguy hiểm nhất, không bao giờ viết bất cứ điều gì về các hoạt động của họ trên các mạng xã hội.

Một phân tích do AFP thực hiện cho thấy, hiện có 280 nghi can khủng bố đã trở về Đức trong số 820 đến Iraq và Syria. Tại Anh, con số này là 450 trong số 850 và ở Pháp là 210 trong khoảng 1.000 người… Đây rõ ràng là một con số đáng báo động đối với các quốc gia Châu Âu, trong bối cảnh IS đang bị đánh bật ra khỏi các nước Trung Đông, và chúng buộc phải vươn vòi ra xa hơn nữa.

Thanh Văn