Điểm thu hút đặc biệt đối với nhiều người tại Hội chợ triển lãm Nông nghiệp công nghệ cao và Công nghiệp thực phẩm lần 5 (Hi-tech Agro 2016) đang diễn ra tại công viên Lê Văn Tám (TP Hồ Chí Minh) từ ngày 10 đến 14-11, không phải các mặt hàng thực phẩm, tiêu dùng... mà lại chính là những giống cá cảnh độc, lạ. Đặc biệt hơn là thị trường xuất khẩu cá cảnh ngày càng khởi sắc, mang lại niềm vui, sự phấn khởi cho người nông dân.

Tiem nang cua thi truong xuat khau ca canh - Anh 1

Dắt hai cô con gái nhỏ tham quan khu triển lãm cá cảnh được thiết kế theo hình thức thủy cung, chị Huỳnh Thị Nhu (quận Bình Thạnh) kể, các con chị hết sức thích thú trước những bể cá đầy mầu sắc. “Lần đầu tiên, mẹ con tôi được ngắm nhiều loại cá cảnh đến vậy. Từ cá koi, cá đĩa, cá ông tiên, cá beta, cá vàng, cá neon, cá phát tài, cá sam, cá gen phát sáng… Được xem, được nghe những câu chuyện “thuần dưỡng” cá như thế nào từ các nghệ nhân, mình mới thấu hiểu những tâm huyết, những kỳ vọng chinh phục thị trường cá cảnh của người nông dân. Đó không còn là thú chơi nữa mà họ đã biết ứng dụng công nghệ vào loài cá cảnh để xuất khẩu sang các nước”, chị Nhu bộc bạch. Bên cạnh những hồ cá thủy sinh, du khách còn tham quan các gian hàng thương mại của các cơ sở nuôi, cung cấp cá cảnh; các cơ sở sản xuất, cung cấp cây thủy sinh, hồ thủy sinh; cơ sở thiết kế nuôi cá - trồng rau công nghệ tuần hoàn khép kín.

Đưa đến nhiều giống cá cảnh mới lạ trong dịp này, ông Trần Văn Minh Công ty sinh vật cảnh Minh Thủy (Bà Rịa - Vũng Tàu) cho hay: “Chúng tôi mới tham gia vào thị trường cá cảnh trong vài năm gần đây. Tuy còn nhiều bỡ ngỡ nhưng với những cố gắng không ngừng, chúng tôi không chỉ “thuần hóa” được nhiều giống cá ngoại mà “bắt” cá phải sinh sản, cho ra những con giống tốt. Nhờ đó, chúng tôi đã chủ động được nguồn giống chất lượng và sắp tới sẽ ký hợp đồng để xuất khẩu cá cảnh ra nước ngoài”. Theo ông Minh, thị trường xuất khẩu cá cảnh rất nhiều tiềm năng do có khí hậu nhiệt đới, nguồn lợi thủy sinh phong phú, sự đa dạng của các hệ thống sông, kênh rạch rất thuận lợi cho cá cảnh phát triển.

Từ năm 2000 đến nay, nghề nuôi và kinh doanh cá cảnh bắt đầu nhộn nhịp và có chiều hướng phát triển mạnh. Hiện, trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có 286 cơ sở sản xuất cá cảnh, tập trung chủ yếu ở các quận, huyện: 8, 9, 12, Gò Vấp, Bình Tân, Thủ Đức, Củ Chi, Bình Chánh, Hóc Môn; cùng với 278 cửa hàng kinh doanh cá cảnh. Thống kê mới nhất từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) thành phố, trong 10 tháng đầu năm 2016, sản xuất cá cảnh trên địa bàn thành phố đạt 87 triệu con, tăng 2,4% so với cùng kỳ. Số lượng cá cảnh xuất khẩu trong 10 tháng là 12,6 triệu con. Thị trường xuất khẩu cá cảnh của thành phố rất đa dạng với 47 quốc gia, trong đó thị trường châu Âu chiếm 60% đến 70%. Các nước nhập khẩu cá cảnh của Việt Nam là Đức, Anh, Thụy Điển, Đan Mạch, Pháp, Ý, Thụy Sĩ…

Chia sẻ về những thành công đạt được khi ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất cá cảnh, Phó Trưởng phòng Công nghệ sinh học thủy sản Vũ Thị Thanh Hương phấn khởi: “Năm 2015, Trung tâm Công nghệ sinh học TP Hồ Chí Minh đã thành công khi tạo được cá sóc chuyển gen phát sáng toàn thân mầu lục lam di chuyển ổn định đến thế hệ thứ hai. Năm 2016, tiến hành nhân giống cá này với số lượng lớn, đạt khoảng một nghìn con trên bốn tháng tuổi. Đồng thời còn tạo được cá chuyển gen phát sáng mầu đỏ toàn thân ở thế hệ F1 (khoảng 20 con 3 tháng tuổi)”. Đây là tiền đề để phát triển các dòng cá cảnh mới bằng phương pháp chuyển gen, đặc biệt là các đối tượng cá cảnh bản địa được yêu thích có đặc tính: thân trong suốt, sống trong môi trường nước ngọt như cá sơn xiêm, cá thủy tinh…UBND thành phố Hồ Chí Minh cũng đã phê duyệt chương trình phát triển cá cảnh trên địa bàn thành phố giai đoạn 2016-2020. Mục tiêu cụ thể đến năm 2020, sản cá cảnh đạt 150 đến 180 triệu con, xuất khẩu đạt 40 đến 50 triệu con. 100% cơ sở xuất khẩu cá cảnh tham gia chương trình giám sát an toàn dịch bệnh cá cảnh của thành phố, đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường hiện có và mở rộng sang các thị trường khác.

Phó Giám đốc Sở NN-PTNT thành phố Huỳnh Thị kim Cúc cho biết: “Cá cảnh là một trong những lĩnh vực nông nghiệp đô thị quan trọng của thành phố, đang mang lại hiệu quả kinh tế cho nhiều hộ nuôi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu và có nhiều tiềm năng phát triển. Để thực hiện mục tiêu phát triển, xuất khẩu cá cảnh, chúng ta cần những giải pháp đồng bộ như: khuyến khích các cơ sở sản xuất, ương nuôi cá cảnh tại TP Hồ Chí Minh tham gia xây dựng GMPs (quy trình thực hành nuôi tốt) nhằm từng bước tạo ra một hệ thống cơ sở sản xuất cá cảnh đạt tiêu chuẩn về kỹ thuật và quy mô; tiếp tục nghiên cứu các loài giống mới, thuần dưỡng cá tự nhiên nhằm đa dạng hóa sản phẩm; mở rộng xúc tiến thương mại hơn nữa nhằm quảng bá cá cảnh chất lượng cao của Việt Nam ra thị trường quốc tế”.