Bộ TN-MT chỉ ra nhiều sai phạm trong quá trình xả lũ tại nhà máy thủy điện Hố Hô gây ra ngập lụt tại nhiều địa phương ở Hà Tĩnh.

Phát hiện 5 sai phạm

Mới đây, đoàn công tác Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ TN-MT) đã tiến hành kiểm tra tại Nhà máy thủy điện Hố Hô (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh). Qua kiểm tra, đoàn đã tiến phát hiện nhiều sai phạm của thủy điện liên quan đến việc xả lũ gây thiệt hại cho người dân địa phương trong đợt mưa lũ vừa qua.

Theo đó, các vi phạm của thủy điện này gồm: không xây dựng kế hoạch điều tiết nước hàng năm của hồ chứa theo quy định, vi phạm quy định tại khoản 3 điều 10 Nghị định 142/2013/NĐ-CP ngày 24/10/2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản.

Ngoài ra thủy điện Hố Hô không thực hiện chế độ thông báo, báo cáo liên quan đến vận hành công trình; không thực hiện đúng quy định về việc quan trắc, giám sát tài nguyên nước; không thực hiện vận hành hồ đảm bảo dòng chảy tối thiểu sau công trình; không thực hiện chế độ báo cáo về kết quả khai thác, sử dụng tài nguyên nước cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước ngày 15/2 hàng năm theo quy định.

Thuy dien Ho Ho xa lu: Bo TN-MT chi sai pham - Anh 1

Thủy điện Hố Hô. Ảnh: TTO

Tại buổi làm việc, đại diện Bộ TN-MT và huyện Hương Khê yêu cầu công ty này chấm dứt ngay hành vi vi phạm. Ông Vũ Mạnh Hùng, giám đốc Công ty Cổ phần thủy điện Hồ Bốn (chủ đầu tư thủy điện Hố Hô)cho biết sẽ có văn bản giải trình gửi bộ TN-MT.

Trước đó, tối 17/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ TN-MT, Bộ NN-PTNT và các địa phương tổ chức thanh tra, kiểm tra việc vận hành xả lũ của các hồ chứa thủy điện trong đợt mưa lũ vừa qua, trong đó có việc xả lũ của hồ thủy điện Hố Hô trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh; làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan, xác định cụ thể trách nhiệm đền bù thiệt hại, đề xuất phương án khắc phục, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/10.

Chấp nhận được?

Cũng liên quan đến việc này, ngày 18/10, Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng đã dẫn đầu đoàn công tác của Bộ Công thương vào kiểm tra, làm việc với nhà máy thủy điện Hố Hô sau thông tin xả lũ bất ngờ làm người dân nhiều địa phương bị ngập lụt.

Phát biểu tại buổi gặp, ông Đỗ Đức Quân, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng đánh giá, nhà máy thủy điện Hố Hô vẫn còn nhiều thiếu sót trong công tác kiểm tra và phối hợp với địa phương trong việc thông báo xả lũ.

Tuy nhiên ông Quân cho rằng trong tình huống đặc biệt thì quyết định mở hết cửa van là có thể chấp nhận được.

“Nếu không có tình huống bất ngờ sạt trượt đất trên thì có thể mở cửa van từ từ và giảm bớt được lũ.

Nhưng trong tình huống đặc biệt thì mở hết cửa van là có thể chấp nhận được. Về mặt xả lũ thì không được hay lắm nhưng mặt an toàn thì chấp nhận được”, ông Quân khẳng định.

Bên cạnh đó, ông Quân cũng nhấn mạnh, việc phối hợp giữa nhà máy với chính quyền địa phương và với người dân trong những ngày vừa qua là chưa đầy đủ, chưa thực hiện tốt.

Xả lũ đúng quy trình

Trước đó, mưa lớn diễn ra ngày 14/10 đã khiến nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh bị chia sắt, ngập lụt. Thiệt hại nặng nhất là huyện Hương Khê. Tuy nhiên, tối ngày 14/10, thủy điện Hố Hô xả lũ với mức 1.800 m3 mỗi giây khiến người dân trở tay không kịp.

Trả lời về vấn đề này trên Zing hôm 15/10, ông Nguyễn Văn Thông, Phó GĐ nhà máy thủy điện Hố Hô, cho biết việc đơn vị mở hết các cửa xả tràn là bất khả kháng, do trời mưa quá lớn.

Ông Thông khẳng định, thời điểm xả lũ, đơn vị có gọi điện thông báo cho Ban chỉ huy phòng chống lụt bão tỉnh, huyện và các xã vùng hạ du.

Trong khi đó, ông Vũ Mạnh Hùng, GĐ Công ty Cổ phần thủy điện Hố 4, kiêm Trưởng ban Phòng chống thiên tai của Nhà máy thủy điện Hố Hô, giãi thích do mưa lớn vào tối 14/10 khiến nước đổ về lòng hồ quá nhanh, nguồn điện phải đóng.

Cũng theo ông Hùng, thủy điện Hố Hô là thủy điện nhỏ (14 MW) nên cứ nước đầy là xả, chưa có chức năng điều tiết lũ.

Tiếp đó, ngày 17/10, tại cuộc họp với UBND huyện Hương Khê, ông Nguyễn Văn Thông tiếp tục khẳng định đã điều hành xả lũ đúng quy trình.

“Chúng tôi đã thông tin đến tất cả UBND các xã, ban phòng chống lụt bão của huyện theo đúng quy định... Ai nghe máy, ai không chúng tôi đều ghi rõ”, ông Thông nói.

Loại 471 dự án thủy điện khỏi quy hoạch

Trong báo cáo gửi đến các đại biểu Quốc hội kỳ họp thứ 2 - khóa XIV về tăng cường công tác quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng, vận hành khai thác công trình thủy điện, chính phủ cho biết, trong 3 năm qua, cơ quan chức năng loại 471 dự án thủy điện khỏi quy hoạch.

Theo đó bao gồm 8 dự án thủy điện bậc thang (655 MW) và 463 dự án thủy điện nhỏ (1.404,68 MW) do tác động tiêu cực lớn đối với môi trường, xã hội, hiệu quả thấp, ảnh hưởng quy hoạch dự án ưu tiên khác. Đồng thời, cũng đã không xem xét quy hoạch 213 vị trí tiềm năng thủy điện (349,61 MW).

Đối với quy hoạch thủy điện nhỏ, đã có 245 công trình vận hành phát điện, đang thi công 162 dự án; còn 230 dự án đang nghiên cứu đầu tư và chưa cấp phép 56 dự án khác.

Chính phủ cho biết vừa qua các đoàn công tác kiểm tra chất lượng công trình thủy điện của Bộ Công thương tại các địa phương đã phát hiện nhiều sai phạm trong tuân thủ quy định về quản lý chất lượng xây dựng, quy trình vận hành hồ chứa, cơi nới đập…

Hà Đông