Gần 3 năm kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về Tăng cường công tác đấu tranh chống thuốc lá nhập lậu, tuy nhiên, theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tình hình số vụ buôn lậu thuốc lá mà các cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ thời gian qua chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn so với thực trạng hiện nay.

Bà Trương Thị Ngọc - Phó Chủ tịch UBTW MTTQVN phát biểu tại Hội nghị tuyên truyền phòng chống buôn lậu thuốc lá tại Long An.

Nguyên nhân buôn lậu là vì thuốc lá vẫn gia tăng bởi lợi nhuận lên tới 350%, trốn tất cả các loại thuế gồm: thuế tiêu thụ đặc biệt 70%; đóng góp Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá 1,5%; thuế giá trị gia tăng 10%; và thuế nhập khẩu 135%.  Buôn lậu thuốc lá đang thu siêu lợi nhuận chỉ sau ma túy. Theo thống kê, thuốc lá lậu hiện đang chiếm gần 20% thị phần, gây thất thu thuế nặng nề cho Ngân sách Nhà nước khoảng 10.000 tỷ đồng cho mỗi năm gần đây.

Đồng thời,  các nghiên cứu khoa học cho thấy tỷ lệ các thành phần độc như cao thuốc lá và nicotin trong các mẫu thuốc lá Jet và Hero nhập lậu (là hai sản phẩm thuốc lá lậu chiếm tới 80-90% tổng lượng thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam) đều vượt quá mức cho phép của Bộ Y tế do có có hàm lượng tar và nicotin cao hơn nhiều so với quy định. Thậm chí trong thành phần có chất rất độc hại như coumarin (có trong thuốc diệt chuột) ảnh hướng nghiêm trọng đến sức khỏe của người tiêu dùng.

Trước thực trạng này, Nghị quyết Phiên họp chính phủ thường kỳ tháng 6/2017 ban hành ngày 11.7 vừa qua, Chính phủ đã thống nhất sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định 67/2013/NĐ-CP. Theo đó, thuốc lá giả, thuốc lá nhập lậu đều bị tịch thu để tiêu hủy. Đối với trường hợp đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Quốc hội cũng đã thông qua sửa đổi Bộ Luật hình sự năm 2015 theo hướng thuốc lá lậu là hàng cấm, truy cứu trách nhiệm hình sự, phạt tù từ 1 -5 năm đối với các trường hợp vận chuyển từ 1.500 bao đến 3.000 bao; phạt tù từ 5-10 năm đối với các trường hợp vận chuyển từ 3.000 bao đến dưới 4.500 bao; và phạt tù tới 15 năm khi buôn bán, vận chuyển 4.500 bao thuốc lá điếu nhập lậu trở lên.

Để ngăn ngừa tình trạng buôn lậu thuốc lá, thời gian tới, Ủy ban Mặt trận tổ quốc tỉnh Long, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hiệp hội thuốc lá Việt Nam… tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng cũng như hệ lụy của buôn bán vận chuyển thuốc lá lậu đến cư dân biên giới, qua đó giúp cư dân biên giới nhận thức được những tác hại của vận nạn này từ đó không tiếp tay cho buôn lậu thuốc lá.

PV