Chúng ta khó thuê các máy bay trực thăng chuyên dụng để chữa cháy, còn nếu chỉ thuê trực thăng bình thường thì không có nhiều tác dụng.

Rất lãng phí

Ngày 28/11, tại buổi làm việc với PCCC TPHCM, ông Đinh La Thăng - Bí thư Thành ủy TPHCM, có đưa ra ý kiến, trong bối cảnh ngân sách Nhà nước còn hạn hẹp nhưng yêu cầu thực tế là phải có trực thăng để chữa cháy nhà cao tầng, nên các cơ quan liên quan cần nghiên cứu xây dựng đề án xã hội hóa, cụ thể là phương án thuê trực thăng để chữa cháy.

Trước đề xuất trên, trao đổi với Đất Việt, ngày 29/11, PGS.TS Ngô Văn Xiêm – Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học PCCC cho biết: "Thực ra, việc thuê trực thăng thì có thể, nhưng trực thăng đúng chuyên ngành dành cho chữa cháy, giống như một số nước vẫn đang sử dụng thì rất khó, VN cũng chưa có, không lẽ đi thuê nước ngoài?

Nguyên lý hoạt động của trực thăng chuyên dụng là dừng tại chỗ nhưng vẫn phải bay, bay trước cửa sổ của tòa nhà 30-40 tầng, để phun nước và chất chữa cháy vào. Còn nếu trực thăng bình thường chỉ có thể bay lượn đi lượn lại quanh tòa nhà, hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn, như vậy cũng không giải quyết vấn đề gì.

Thue truc thang chua chay: Khong kha thi va thieu hieu qua - Anh 1

Thuê trực thăng để chữa cháy?

Đặc biệt, trong điều kiện của VN cũng khó thực hiện, làm thế nào để khai thác sử dụng có hiệu quả, trong khi hiện nay chưa có vụ cháy nào trên tầng quá cao để sử dụng.

Trực thăng chuyên dụng chữa cháy chỉ nên đề cập khi trong điều kiện có tiền, chúng ta mua về để đó, thường trực sẵn sàng phục vụ chữa cháy thì tốt. Nhưng kinh phí chúng ta đang vô cùng khó khăn, 1 máy bay chữa cháy cũng phải trên 10 triệu USD, mua về là lãng phí.

Mặt khác, chúng ta cứ nói trực thăng dùng để chữa cháy nhưng để khai thác còn cả phương án tập luyện, cả việc khai thác sử dụng thế nào cho hiệu quả cũng không đơn giản.

Vì thế nếu thuê trực thăng để chữa cháy sẽ dẫn đến lãng phí vì sử dụng không hiệu quả. Nghĩa là không có thì cảm thấy thiếu, nhưng có mà không khai thác sử dụng được thì cực kỳ lãng phí. Vì tiền thuê trực thăng 1 năm cũng tốn nhiều tiền, rồi tiền nuôi phi công, đào tạo, ít nhất cũng phải có 2 người".

Về vấn đề xã hội hóa, huy động vốn chi cho việc thuê trực thăng, theo ông Xiêm, phải là trách nhiệm của các DN kinh doanh BĐS, mua và xây nhà cao tầng để bán thì phải đóng góp vào, bởi vì, họ là người hưởng lợi từ việc xây dựng nhà để bán, mỗi một chung cư cao tầng lãi vài chục tỷ đồng thì mỗi năm bỏ ra mấy chục triệu để thuê cũng không ảnh hưởng quá nhiều đến lợi ích.

Bên cạnh đó, là các DN du lịch, du khách đến đây ở các khách sạn cao tầng, chất lượng cao thì đóng góp vào, chứ không thể chia kinh phí cho đầu dân của thành phố về vấn đề an toàn là không được, đó cũng là 1 cách khó thuyết phục.

Cũng đưa ra quan điểm về vấn đề này, Đại tá Nguyễn Thế Từ - nguyên Trưởng phòng đào tạo trường ĐH PCCC cho biết: "Ở đây có 2 vấn đề bất hợp lý, một là, nếu nói XHH thì không thể có XHH trực thăng, nước ta duy nhất có lực lượng quân đội quản lý cả phương tiện, cách bay, nhân lực, chứ không ngành nào có, nên không gọi là XHH được. XHH là sử dụng nguồn lực, nhân lực của xã hội, mà chỉ có quân đội có thì làm sao làm được?

Hai là, không có trực thăng nào đi chữa cháy, mà trực thăng chỉ có thể cứu hộ, cứu nạn, cho nên đây là ý tưởng không khả thi và không hiệu quả.

Chỉ có thể là bên PCCC phối hợp tốt, có hợp đồng ký kết với bên lực lượng quân đội khi có cháy xảy ra thì lực lượng quân đội tham gia, dùng trực thăng cứu hộ, hỗ trợ cùng.

Thường thì trực thăng quân đội nếu muốn tham gia chữa cháy cũng phải tổ chức luyện tập, trước đây Hà Nội cũng có đợt luyện tập cứu hộ ở Daewoo, nhưng trực thăng vẫn là của quân đội".

Lấy ví dụ cụ thể, theo ông Từ, như bây giờ cháy ở Israel cả miền Tây và miền Đông của nước này, do tình thế cấp bách, họ mới phải thuê máy bay của Mỹ, Nga, nhưng không phải trực thăng mà là máy bay chuyên dụng chữa cháy, máy bay to nhất chở 75 tấn nước, bọt, hiệu suất vô cùng lớn.

Nhưng chủ yếu là cháy rừng thì mới cần thuê máy bay chuyên dụng, còn cháy trong nhà, cháy ngoài trời thì máy bay này chỉ dùng cứu hộ, cứu nạn.

Chỉ nên phối hợp chữa cháy

Ở góc độ khác, theo Đại tá Nguyễn Thế Từ, để có hiệu quả, thì chỉ có thể phối hợp với quân đội để tổ chức cứu hộ, cứu người trong nhà cao tầng. Và nếu muốn phối hợp phải có phương án hợp đồng, ký kết, có chất lượng.

Thêm nữa phải đào tạo phi công, vì trong các trường hợp điều khiển máy bay chữa cháy, khói dâng lên cao, khói đội lên, có lúc áp suất cao, có lúc áp suất tụt xuống bằng không, vô cùng phức tạp. Vì thế, nhiều nước cũng có máy bay chữa cháy lên sân thượng nhưng cứu người không được, mà lại chết luôn người bên dưới.

Trong khi PGS.TS Ngô Văn Xiêm nói rõ: "Nếu muốn thực hiện việc đầu tiên phải xác định nó bảo vệ các đối tượng gì, ví dụ TPHCM có 1000 nhà cao tầng, trực thăng chủ yếu chữa cháy nhà cao tầng; trực thăng có phun chất chữa cháy được không, có đỗ trên nóc nhà để người dân chạy lên để cứu thoát hay không?

Nếu muốn quản lý thì phải có một phương án, xây dựng phương án cụ thể, cả một đội quân chuyên nghiệp mới làm như vậy được.

Phải rất chuyên nghiệp, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ, có phương án khi tình huống xảy ra thì xử lý ra sao, ai chỉ huy, ai hướng dẫn, ít nhất có 4 điều kiện đó, mới hướng tới là đạt hiệu quả khai thác sử dụng máy bay trực thăng được".

Châu An