Khoác một chiếc áo đầm mới mua lên người, cô gái tuổi teen lập tức rút điện thoại ra chụp ảnh - selfie. Điện thoại thông minh và mạng xã hội thay đổi hành vi chia sẻ niềm vui (và nhiều hành vi khác) của con người một cách... “ghê gớm”.

Thue nguoi tieu dung lam truyen thong? - Anh 1

Ông Victor Zabrockis (phải), người sáng lập Jet8 giới thiệu ứng dụng Fotoku với đối tác tiềm năng. Ảnh: Đinh Hiệp

Thay vì gọi mấy người bạn đi uống trà chanh khoe chiếc đầm, việc selfie rồi post lên Facebook của cô gái có thể khiến hàng trăm, hàng ngàn người biết cô có chiếc đầm mới. Cho nên, chuyện các Facebooker, Instagramer nổi tiếng kiếm nhiều tiền từ các nhãn hàng không còn là chuyện mới.

Kiếm tiền trong “thời gian chết”

Thế nhưng hiện nhiều nhãn hàng không còn ưa chuộng việc thuê những người nổi tiếng trên mạng xã hội quảng bá cho họ nữa. Các ngôi sao ngày càng quá quắt trong chuyện đòi thù lao, mặt khác, chính họ cũng mất điểm trong mắt các fan ở chuyện tạo nội dung để fan thưởng thức thì ít mà đăng đàn khen sản phẩm này tốt, dịch vụ kia hay thì nhiều. Mua quảng cáo của chính các mạng xã hội cũng không còn tốt, vì thuật toán của mạng xã hội đưa đến lượng khách hàng không phải khách hàng mục tiêu của sản phẩm. Giờ đây, nhiều nhãn hàng đã hoặc đang tính chuyện mua quảng cáo với những người bình thường tham gia vào mạng xã hội.

Xã hội đang nói tới “kinh tế chia sẻ” với các đại diện hàng đầu như Uber, Airbnb, loại hình tạo điều kiện cho nhiều người kiếm tiền trong thời gian rảnh rỗi. Nhưng các mô hình như Uber không phải là tất cả những gì nền kinh tế chia sẻ có. Để tham gia Uber, ít nhất bạn cũng phải có hoặc phải thuê ô tô, trong khi đó, còn rất nhiều cách kiếm tiền trong “thời gian chết” mà không cần phải có một tài sản như ô tô.

Trang Penny Hoarder (Kẻ tích trữ từng xu) mới liệt kê 32 cách kiếm tiền hợp pháp qua các ứng dụng di động. Giả dụ bạn đang ngồi chờ ở bến xe buýt, thay vì lướt Facebook hay xem báo để đốt thời gian, bạn mở ứng dụng Swagbucks, làm những công việc nhỏ mà ứng dụng này giao như trả lời một cuộc khảo sát, bỏ phiếu cho một cuộc bình chọn, xem các video... là bạn có tiền. Giờ đây, điện thoại thông minh, mạng xã hội và nhu cầu đốt thời gian của người dùng là sự kết hợp lý tưởng để các nhãn hàng trao cơ hội kiếm tiền cho mọi người, biến người sử dụng điện thoại thành người ủng hộ trung thành của nhãn hàng và thành người tiêu dùng năng động. Một số ứng dụng giúp quảng bá tiếp thị nhãn hàng như vậy đã đến Việt Nam và được giới thiệu trong sự kiện Innovation Day 2016 tại TPHCM hồi tuần trước.

Mỗi người là một cơ quan truyền thông

Hành động selfie rồi đưa lên Facebook của cô gái trẻ không tạo ra tiền, nhưng cũng với hành động đó, cô có thể kiếm được tiền nếu sử dụng ứng dụng Fotoku. Vào ứng dụng này chụp hình selfie, lồng hình chụp vào khung hình có tên, hình ảnh, logo một nhãn hàng nào đó rồi đưa lên các mạng xã hội. Với mỗi “like” cho bức hình, cô gái được 200 jet; mỗi bình luận cô được 300 jet; mỗi chia sẻ hoặc chia sẻ cấp 2 được 100 jet; sử dụng bức hình làm hình đại diện (avatar) tối thiểu 30 ngày được tặng 5.000 jet.

Fotoku là một trong 8 ứng dụng của bộ ứng dụng Jet8 bên cạnh các ứng dụng tại video, truyện hoạt hình, chụp hình món ăn... cho phép người dùng tạo nội dung được tài trợ (bởi nhãn hàng nào đó). Nội dung đó được tưởng thưởng qua mức độ gắn kết của người tạo nội dung với người khác trên các mạng xã hội. Jet là đơn vị tiền tệ ảo của bộ ứng dụng Jet8, cứ 10.000 jet đổi được 1 đô la Mỹ. Khẩu hiệu “In Engagement We Trust” trên đồng jet gửi gắm thông điệp của nhà phát triển bộ ứng dụng: sự gắn kết là chìa khóa thành công của việc kinh doanh ngày nay. Với đồng jet này, người được thưởng có thể mua các sản phẩm ngay trên nền tảng bộ ứng dụng hoặc đổi ra tiền thật.

Bộ ứng dụng Jet8 đã đưa các nhãn hàng vươn tới 280 triệu tài khoản mạng xã hội ở Đông Nam Á. 80% trong số này ở độ tuổi vàng của các nhãn hàng tiêu dùng nhanh (từ 18-34 tuổi). Fotoku bắt đầu ra mắt ở Việt Nam từ tháng 7-2016 và chạy thử cho một nhãn hàng, đến nay, những người dùng ứng dụng này đã tạo nội dung vươn tới 25 triệu tài khoản trên mạng xã hội.

Chia sẻ với TBKTSG, ông Victor Zabrockis nói: “Chúng tôi xem mỗi người là một cơ quan truyền thông. Hàng ngày, hàng ngàn người sẽ tạo ra hàng ngàn nội dung, vươn tới bạn bè của họ một cách tự nhiên. Và để thu hút được người khác tương tác (like, bình luận, chia sẻ) thì mỗi người tạo nội dung được tài trợ trên Fotoku phải tự học cách làm sao để mình có giá trị hơn”.

Công thức “tạo nội dung - tìm gắn kết - kiếm tiền” này có thể thấy ở các ứng dụng khác cũng được giới thiệu tại sự kiện Innovation Day 2016, như Krowdpop, Got It, Easy World, Pokkt... Christian Hưng Nguyễn, đồng sáng lập ứng dụng Offpeak, chuyên gia về startup, đưa ra nhận xét: “Phát triển các ứng dụng như thế này không khó, không phải mất nhiều công phát triển cộng đồng, tìm kiếm nhu cầu hay giáo dục người dùng như các ứng dụng đi chợ thuê, mua vé xe, đặt lịch làm đẹp, thuê người giúp việc... mà các nhà phát triển dịch vụ di động ở Việt Nam đang làm. Các startup công nghệ Việt Nam vẫn bị hạn chế tầm nhìn...”.

Đừng để bị chìm nghỉm giữa đại dương nội dung

“Cha đẻ nước Mỹ” Benjamin Franklin có câu nói: “Nếu bạn không muốn bị lãng quên ngay sau khi chết, hoặc viết thứ gì đó đáng đọc hoặc làm thứ gì đó đáng được viết”. Vế sau của câu này được giới tiếp thị truyền thông số sửa thành “...hoặc bình luận đáng lôi cuốn hoặc tạo ra thứ gì đó đáng được bình luận” để nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo nội dung cho tiếp thị quảng bá thương hiệu.

Nhưng không phải nhãn hàng nào cũng phù hợp với việc dùng các ứng dụng như Fotoku để nhờ số đông người sử dụng mạng xã hội tạo thật nhiều nội dung. Trường hợp nhãn hàng phải tự làm nội dung thì họ làm thế nào để không bị chìm nghỉm trong đại dương nội dung được tạo ta mỗi ngày?

Số liệu năm 2015 từ công ty tư vấn về tiếp thị số Smart Insights cho biết cứ mỗi 60 giây, trên thế giới có 3,3 triệu dòng trạng thái mới trên Facebook; 3,1 triệu lượt tìm kiếm trên Google; 55.555 tấm ảnh được tải lên Instagram; một lượng video có thời lượng 400 giờ đồng hồ được tải lên YouTube... Còn các thương hiệu, mỗi ngày họ cho ra 27 triệu nội dung truyền thông số.

Theo bà Roopa Dhawan, Tổng giám đốc tập đoàn Truyền thông và Tiếp thị Mindshare tại Việt Nam, đơn vị tổ chức Innovation Day 2016, 93% nội dung truyền thông số bị chìm nghỉm, không tới được khách hàng mục tiêu vì không thỏa mãn các tiêu chí: đặt người tiêu dùng vào trọng tâm, sức lôi cuốn, chứa nhiều tầng đổi mới sáng tạo, thông điệp rõ ràng.

Cá nhân hóa trải nghiệm người tiêu dùng

Jaguar thực hiện chiến dịch quảng bá chiếc xe thể thao đời mới mang tên “Art of Performance Tour”, thay vì mời khách đến lái thử và tham gia các hoạt động như các chương trình quảng bá như từ trước đến nay, họ mời khách đến đóng một đoạn phim dài hơn 2 phút. Phim trường là nơi thử xe, kịch bản là một buổi tuyển chọn điệp viên của Cơ quan tình báo Anh với 7 cảnh quay, 2 cảnh diễn với diễn viên Graham McTavish trong phòng và 5 cảnh diễn trên chiếc Jagua, khách lái xe trong phim trường và thể hiện cảm xúc trước các máy quay gắn trên xe. Những cảnh khó do các cascadeur thực hiện. Sau khi quay xong, khách được Jaguar trả cho đoạn video mà họ diễn với đề nghị đưa lên YouTube và các mạng xã hội.

“Art of Performance Tour” được thực hiện ở các thành phố Bắc Mỹ, Anh và châu Âu, thành công vang dội về mặt quảng bá. Bài học thành công của Jaguar là nhờ chính khách hàng làm nội dung cho họ.

Để thực hiện chiến dịch quảng cáo cho dòng xe NX 2016 trên Facebook, nhãn hiệu Lexus cũng không quản ngại tạo ra hơn 1.000 đoạn video quảng cáo khác nhau, mỗi đoạn dài 30 giây. Tùy vào dữ liệu cá nhân của từng người trên Facebook, họ cho phát đoạn video phù hợp (ví dụ nếu là người trẻ tuổi, năng động, ham đi du lịch thì họ sẽ phát đoạn quảng cáo mang chủ đề du lịch lên tài khoản Facebook của người này để thu hút sự chú ý của anh ta). Số lượng người dùng Facebook xem các video quảng cáo của Lexus đã tăng 315% so với dự kiến, lượng tương tác tăng 1.673% so với dự kiến.

Các ví dụ về Jaguar và Lexus cho thấy nhu cầu cá nhân hóa của mỗi người tham gia mạng xã hội là rất cao. Trưởng bộ phận sáng tạo nội dung khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Mindshare, ông Mikael Christenson, nói tại sự kiện Innovation Day 2016: “Ngày nay, kể một câu chuyện chưa đủ, những người làm tiếp thị phải tìm cách đi xa hơn nữa”.

Theo Đinh Hiệp (Thời báo kinh tế Sài Gòn)