Ngày 6-10, bác sĩ Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm Nam Học kiêm Phó trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu (Bệnh viện (BV) Hữu nghị Việt-Đức) cho biết, BV vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật ghép thận tự thân hy hữu cho bệnh nhân Phạm Thanh P. (33 tuổi, ở huyện Gia Lâm, Hà Nội).

Thuc hien thanh cong ca phau thuat ghep than tu than hy huu - Anh 1

Bác sĩ chăm sóc bệnh nhân được ghép thận tự thân tại BV Việt Đức

Trước đó, ngày 12-9, bệnh nhân được BV Đa khoa Đức Giang chuyển đến do bị tai nạn ô tô trong tình trạng nhợt, khó thở shock nặng, mạch nhanh, huyết áp tụt, bụng chướng xây xát, đau. Ngay lập tức, bệnh nhân đã được dẫn lưu màng phổi cấp cứu. Kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy, có chấn thương gan độ 2, nghi có vỡ cơ hoành, gãy gai ngang cột sống L1, L2, L3, nhiều dịch ổ bụng.

Các bác sĩ cũng kiểm tra kỹ thận của bệnh nhân. Kết quả cho thấy, cuống thận phải bị tổn thương; thận trái biến dạng, bờ không đều, vỡ thành nhiều mảnh, một số mảnh còn ngấm thuốc sau tiêm thuốc cản quang, tụ máu quanh thận chỗ dày nhất khoảng 60mm; xếp loại chấn thương thận độ V (độ cao nhất theo AAST 1994). Các bác sĩ chỉ định mổ cấp cứu, dự kiến lấy ngay thận phải ra rửa ngoài cơ thể, đánh giá khả năng ghép thận tự thân, thận trái bảo tồn tối đa, do tới thời điểm phẫu thuật đã là giờ thứ 9.

Nhóm phẫu thuật chia làm 2 kíp. Các bác sĩ tiến hành song song hai kíp rửa- ghép thận phải và kiểm tra các tạng trong bụng, cơ hoành và bảo tồn thận trái. Sau khi lấy thận phải ra khỏi cơ thể một cách khẩn trương, đã được rửa theo quy trình rửa thận đặc biệt, rồi chuẩn bị để ghép thận tự thân. Sau khi đưa thận vào vị trí ghép, nối động mạch, nối tĩnh.

Về phía thận trái, sau khi khống chế chảy máu bụng, kiểm tra thấy thận trái vỡ nát toàn bộ hơn 2/3 trên thận. Chỉ còn gần 1/3 dưới thận tuy có rách bao thận nhưng kiểm tra kỹ thấy còn một phần bể đài thận, có một nhánh động mạch đi vào thận và có một nhánh tĩnh mạch đi ra. Nhóm phẫu thuật viên quyết định cắt thận phần trên, cắt lọc tiết kiệm phần thận phía dưới, khâu đóng bể thận rách, có đặt sonde JJ niệu quản – bàng quang.

Trong lúc phẫu thuật, các bác sĩ đã kiểm tra thấy có vỡ cơ hoành, có tổn thương gan và lách. Kíp mổ cơ hoành đã được khâu lại, các thương tổn gan, lách được cầm máu. Sau khi hoàn thành cuộc mổ, tình trạng huyết động của bệnh nhân dần ổn định. Tuy nhiên, nước tiểu bệnh nhân rất ít, chỉ khoảng 200 ml/24 giờ, xét nghiệm urê, creatinin máu bắt đầu tăng cao. Từ ngày 13/9/2016, bệnh nhân được chỉ định lọc máu chu kỳ. Tới ngày 19/9, bệnh nhân đã tỉnh táo, tự thở, bụng mềm, không đau nhưng lượng nước tiểu vẫn chỉ 160 ml/24 giờ nên tiếp tục theo dõi. Đến ngày 30-9, nước tiểu 1500 ml/24 giờ; ngày 1/10: nước tiểu 1900 ml/24 giờ. Từ 1-10, quyết định không lọc máu nữa. Hiện tại, bệnh nhân vẫn được các y bác sĩ chăm sóc.

Bác sĩ Nguyễn Quang nhận định, đây là một trường hợp ghép thận tự thân hy hữu trong một hoàn cảnh rất đặc biệt. Bởi, trong lúc cả hai thận đều bị chấn thương nặng, việc cấp cứu bảo tồn tối đa hai thận tưởng chừng rất khó khăn. Tuy nhiên, trong lúc thận bên phải ghép chưa hồi phục thì phần thận bên trái còn lại đã đảm nhiệm tiết nước tiểu hỗ trợ. Cho đến thời điểm hiện tại, thận phải đã có khả năng hồi phục.

Gia Phong