Tuần qua, Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Rodrigo Duterte đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam. Trong bối cảnh tình hình khu vực cũng như quốc tế có nhiều biến động mạnh mẽ và căng thẳng do tranh chấp ở Biển Đông gia tăng, sự kiện này chính là chất xúc tác giúp tăng cường quan hệ giữa hai quốc gia đều là thành viên quan trọng của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Thuc day quan he song phuong - Anh 1

Chủ tịch nước Trần Đại Quang (phải) trong buổi tiếp Tổng thống Rodrigo Duterte tại Phủ Chủ tịch

Tối 29-9, Tổng thống Duterte đã rời Hà Nội kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 28 đến 29-9-2016 theo lời mời của Chủ tịch nước Trần Đại Quang. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Duterte đã đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ; hội đàm với Chủ tịch nước Trần Đại Quang; chào Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; hội kiến Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; dự Quốc yến của Chủ tịch nước Trần Đại Quang và tiếp đoàn doanh nghiệp Việt Nam.

Tại các cuộc tiếp xúc, hội đàm, hội kiến, hai bên bày tỏ hài lòng về sự phát triển mạnh mẽ và hiệu quả của quan hệ hợp tác và hữu nghị giữa hai nước trong 40 năm qua. Hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp tổ chức tốt các hoạt động kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao trong năm 2016.

Tại cuộc gặp giữa Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Tổng thống Rodrigo Duterte, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định tinh thần của Tuyên bố chung lịch sử ký năm 1976 thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước và nhất trí cho rằng quá trình tiến triển của quan hệ hữu nghị, thiện chí và tin cậy lẫn nhau trong 40 năm qua đã tạo tiền đề vững chắc cho việc làm sâu sắc hơn hợp tác hai nước ở cả cấp độ song phương và đa phương trong thời gian tới.

Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam và Philippines vào tháng 11-2015 là nhằm nâng cấp và tăng cường quan hệ song phương giữa hai nước, đồng thời khai thác những điều kiện thuận lợi để phát triển và theo đuổi những lợi ích chiến lược chung.

Về định hướng quan hệ hai nước phát triển trong giai đoạn mới, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa hợp tác chính trị, ngoại giao thông qua tăng cường trao đổi các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao và các cấp; thúc đẩy quan hệ trên các kênh Đảng, Chính phủ, Nhà nước, Quốc hội và giao lưu nhân dân; nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương hiện có như Ủy ban Hợp tác song phương cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Ủy ban Hỗn hợp về biển và đại dương, Tiểu ban thương mại, Đối thoại chính sách quốc phòng, Nhóm công tác chung trong lĩnh vực thủy sản.

Hai bên nhấn mạnh cần nỗ lực hơn nữa để khai thác hiệu quả những tiềm năng của hai quốc gia. Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác thương mại gạo trong giai đoạn mới, khẳng định Việt Nam sẽ cung cấp gạo ổn định, lâu dài cho Philippines.

Việt Nam - Philippines nhất trí tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác, trong đó có cơ chế Đối thoại chính sách cấp Thứ trưởng Quốc phòng, đẩy mạnh hợp tác đào tạo, nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc; nhất trí giao các cơ quan an ninh của hai bên tăng cường chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và hợp tác đấu tranh phòng chống các loại tội phạm, chống khủng bố, tội phạm công nghệ cao, tội phạm ma túy và buôn bán người, đồng thời sớm đàm phán và ký kết Hiệp định dẫn độ và Hiệp định chuyển giao người bị kết án phạt tù.

Hai bên cũng đã trao đổi sâu rộng về các lĩnh vực hợp tác khác như: biển và đại dương, nông nghiệp, giao thông vận tải, văn hóa - du lịch, giao lưu nhân dân, giáo dục...

Bên cạnh hợp tác song phương, hai bên đã tập trung trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực mà hai bên cùng quan tâm. Hai bên khẳng định ủng hộ lẫn nhau hoàn thành tốt vai trò chủ nhà ASEAN 2017 của Philippines và chủ nhà APEC 2017 của Việt Nam; đồng thời cam kết tiếp tục phối hợp và nỗ lực cùng các nước ASEAN khác triển khai thành công Cộng đồng ASEAN, đề cao đoàn kết và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Về vấn đề Biển Đông, hai bên cam kết duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải và hàng không, cũng như thương mại không bị cản trở trong khu vực, đặc biệt là ở Biển Đông; kêu gọi các bên kiềm chế, không đe dọa vũ lực hoặc sử dụng vũ lực; tôn trọng đầy đủ các tiến trình ngoại giao, pháp lý; giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Hai bên cũng tái khẳng định sự ủng hộ đối với việc triển khai đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và nhanh chóng hợp tác nhằm đạt được Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Có thể thấy, những kết quả đạt được trong chuyến thăm của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte chính là tiền đề để tăng cường hơn nữa quan hệ giữa Philippines và Việt Nam nói riêng, tăng cường tiếng nói và sự phối hợp giữa hai nước thành viên ASEAN trong các vấn đề khu vực và quốc tế, đặc biệt là trong việc giải quyết những căng thẳng ở Biển Đông do Trung Quốc gây ra. Chuyến thăm cũng tạo đà thúc đẩy quan hệ giữa hai nước phát triển đa dạng và toàn diện hơn, vì sự phát triển và lợi ích của nhân dân hai nước.