Ứng cử viên Hillary Clinton đã giành phản ứng tốt hơn từ dư luận, khi Đảng Cộng Hòa đang muốn thay đổi người đại diện làm Tổng thống.

Ngày 10/10, kết quả thăm dò của kênh CNN và hãng ORC, ứng cử viên Tổng thống Mỹ của đảng Dân chủ, bà Hillary Clinton đã thắng trong cuộc tranh luận thứ 2 với đối thủ của đảng Cộng hòa Donald Trump với tỷ lệ cách biệt, lần lượt là 57% và 34%.

63% trả lời rằng ứng cử viên này đã nói hay hơn là họ chờ đợi, trong khi 21% nhận định là kém hơn, còn 15% cho rằng ông Trump vẫn phát ngôn như trước.

Thua lan hai, ong Trump vi loi ich cua Dang? - Anh 1

Liệu Tỷ phú Mỹ có hy sinh cho lợi ích của Đảng Cộng hòa sau trận thua lần thứ 2?

Điều này đặt ra một câu hỏi, liệu đã đến lúc ông Donald Trump chịu rời bỏ tham vọng của mình vì bản thân lợi ích của Đảng Cộng hòa đang đứng trước khả năng thua cuộc?

Theo thăm dò trước đó của báo Politico và công ty Morning Cunsult, tiến hành hôm 8/10, gần 40% cử tri Mỹ muốn ứng cử viên Donald Trump rút khỏi cuộc đua tranh chức tổng thống sau vụ bê bối mới nhất là từng dùng những lời lẽ tục tĩu để nói về phụ nữ.

Khi bê bối khoe khoang việc sàm sỡ phụ nữ của ông Trump nổi lên, nhiều thành viên quan trọng của đảng Cộng hòa đã bày tỏ sự phẫn nộ và quay lưng lại với ông Trump.

Nhưng sau đó, ông Trump cũng kiên quyết cho rằng, ông sẽ không bỏ cuộc.

"Tôi sẽ không bao giờ rút lui", ông nhấn mạnh hôm 8/10.

Thực tế, Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa (RNC) có Điều số 9 quy định về việc thế chỗ trống nếu "ứng viên tranh cử tổng thống qua đời, rút lui, hoặc các trường hợp khác", theo BBC.

Nếu ông Trump tự nguyện rút lui khỏi cuộc đua và Điều số 9 được kích hoạt, RNC có thể triệu tập lại đại hội 2.472 đại biểu để bỏ phiếu một lần nữa, hoặc hội đồng của RNC, với 168 thành viên đại diện cho tất cả các bang và vùng lãnh thổ, sẽ lựa chọn người thay thế.

Điều 9 chưa bao giờ từng được sử dụng, vì vậy giới hạn của nó chưa bao giờ được thử nghiệm. Lần cuối cùng một ứng viên rời cuộc đua vào Nhà Trắng muộn là năm 1972, khi ứng viên phó tổng thống đảng Dân chủ Thomas Eagleton buộc phải rút lui sau khi căn bệnh trầm cảm của ông bị công khai.

Cụm từ "trường hợp khác" trong quy định vốn được hiểu là ứng viên tổng thống có thể rơi vào tình trạng hôn mê, đột quỵ hoặc mắc các bệnh khác khiến họ tuy còn sống nhưng không thể tự đưa ra dấu hiệu xin rút lui.

Một số người đang đề nghị áp dụng cách giải thích rộng hơn, cho rằng "các trường hợp khác" cần bao gồm cả hành vi phạm tội, tội phản quốc hay thậm chí là "hành động không phù hợp với nguyên tắc đảng", theo nhà bình luận Thomas Balch.

Tuy nhiên, theo BBC, ông Trump có thể kiện nếu đảng Cộng hòa sử dụng "các trường hợp khác" chống lại ông. Thậm chí ngay cả khi ông Trump phạm tội, việc đó cũng không thể truất quyền tranh cử tổng thống của ông (Hiến pháp Mỹ không có quy định cấm về vấn đề này). Ông còn có thể ân xá cho chính mình sau khi đắc cử.

Một thực tế mà Đảng Cộng hòa đang phải đối mặt là họ đã hết thời gian để điều chỉnh các quy định về ứng viên Tổng thống của mình.

Tuy Điều 9 có thể có thể được sửa đổi nếu phần lớn Ủy ban Thường vụ của RNC và 3/4 số lượng thành viên RNC nhất trí, phải mất 30 ngày sự thay đổi đó mới có hiệu lực.

Nhiều bang cũng đặt ra thời hạn đề tên ứng viên trên lá phiếu và thời hạn đó đã trôi qua. Bất cứ ai muốn bỏ phiếu cho một ứng viên đảng Cộng hòa có thể sẽ chỉ có lựa chọn duy nhất là ông Trump.

Thua lan hai, ong Trump vi loi ich cua Dang? - Anh 2

Chủ tịch Hạ viện Mỹ sẽ từ chối ủng hộ Trump.

Trong một diễn biến có liên quan, sau khi diễn ra cuộc tranh luận thứ hai ngày 10/10, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Paul Ryan đã nói với một số đảng viên Cộng hòa rằng ông sẽ không tiếp tục bảo vệ và vận động tranh cử cùng với tỷ phú Donald Trump.

Người phát ngôn của ông Ryan nêu rõ: "Ngài Chủ tịch Hạ viện sẽ dành thời gian trong tháng tới để toàn tâm toàn ý bảo vệ vị thế đa số của đảng Cộng hòa trong Quốc hội."

Đây là một động thái hiếm thấy trong suốt chiều dài lịch sử chính trị Mỹ, trong bối cảnh chỉ còn chưa đầy một tháng nữa cuộc bầu cử tổng thống sẽ chính thức diễn ra.

Theo kênh truyền hình CNN, ít nhất tám thành viên của Đảng Cộng hòa đã lên tiếng phản đối động thái mới này của ông Paul Ryan do lo ngại về sự rạn nứt trong nội bộ đảng.

Trên trang mạng xã hội Twitter, ông Trump đã ngay lập tức đáp trả: "Ông Paul Ryan nên bỏ nhiều thời gian hơn để cân đối ngân sách, giải quyết các vấn đề về công ăn việc làm, nhập cư bất hợp pháp, thay vì công kích ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa."

Ngọc Dương