Sáng qua (27-12) trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, Samdec Techo Hun Sen, Thủ tướng Vương quốc Campuchia đã có cuộc gặp mặt, nói chuyện với cựu quân tình nguyện, cựu chuyên gia Việt Nam tại Campuchia. Vì lâu ngày mới gặp nên 1 giờ không thể nói hết những tình cảm đã chất chứa trong lòng suốt 35 năm qua; mà phải "300 ngày, 300 tiếng mới nói hết những gì đã xảy ra trong quá khứ đến ngày nay”- Thủ tướng Hun Sen bộc bạch.

Thủ tướng Vương quốc Campuchia Samdec Techo Hun Sen

tại cuộc gặp mặt với cựu quân tình nguyện,

cựu chuyên gia Việt Nam tại Campuchia

Ảnh: Hoàng Long

Không có sự giúp đỡ của Việt Nam, sẽ không có Campuchia hôm nay

Đến trước giờ cuộc gặp khoảng 5 phút, Thủ tướng Hun Sen bước vào phòng họp trong tiếng vỗ tay của khoảng 700 cựu quân nhân, cựu chuyên gia Việt Nam từng ở Campuchia. Ông tươi cười chào những người bạn, những người đồng chí đã từng chung chiến hào. Đi cùng Thủ tướng Vương quốc Campuchia tới cuộc gặp có Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Vũ Xuân Hồng, Chủ tịch hội hữu nghị Việt Nam- Campuchia Vũ Mão.

Mở đầu cho buổi gặp mặt, ông Nguyễn Văn Đệ thay mặt cho các cựu quân nhân và cựu chuyên gia đã công tác tại Campuchia đã từng có thời gian công tác, chiến đấu giúp bạn trong 10 năm (1979-1989) đã phát biểu, cảm ơn những tình cảm chân thành mà Samdec Hun Sen dành cho những người bạn, người đồng chí Việt Nam. Ông Đệ nói: Trong 10 năm làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia những người lính tính nguyện và chuyên gia Việt Nam cùng các lực lượng vũ trang và đội ngũ cán bộ các cấp của bạn sát cánh, kề vai, cùng nhau chiến đấu bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng và từng bước xây dựng cuộc sống mới. Trong những năm tháng đáng ghi nhớ ấy, chúng tôi không bao giờ quên sự che chở, đùm bọc, hợp tác chặt chẽ của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Campuchia qua đó càng hiểu hơn về tình hữu nghị Việt Nam- Campuchia”, ông Đệ nói.

Bài phát biểu khoảng 5 phút của ông Nguyễn Văn Đệ vừa kết thúc cũng là lúc bắt đầu phần chính của cuộc gặp mà toàn thể những người có mặt trong khán phòng chờ đợi. Thật nhanh nhẹn, ông Hun Sen bước lên. Thủ tướng Hun Sen tự nhận "tôi có phát âm tiếng Việt không rõ, không dấu, không sắc” nhưng ông vẫn nói rằng: Tôi muốn nói thẳng bằng tiếng Việt, một mặt vì thời gian ít; một mặt phiên dịch thì dịch thế nào cho hết được ý của tôi. Tôi muốn được tâm sự với các đồng chí Việt Nam. Những lời nói thẳng thắn và chân thật ấy của ông khiến cả khán phòng như vỡ òa trong tiếng vỗ tay tán thưởng.

Bắt đầu cuộc nói chuyện của mình, giống như rất rất nhiều các lãnh đạo quốc gia trên thế giới, Thủ tướng Hun Sen đã gửi lời cảm ơn vì Chính phủ, Bộ Ngoại giao Việt Nam và Hội hữu nghị Việt Nam- Campuchia đã thu xếp để ông được gặp các cựu quân nhân, cựu chuyên gia Việt Nam. Bởi như Thủ tướng Hun Sen bày tỏ, ông không biết nên bắt đầu thế nào, cũng chẳng chuẩn bị một bài diễn văn nào cho cuộc gặp; nhưng cuối cùng, những giây phút mang tính chất lễ tân ấy cũng qua rất nhanh.

Thủ tướng Vương quốc Campuchia hồi tưởng đến câu chuyện của 35 năm trước và nói: Chỉ còn 2 tuần nữa là đến Tết năm thứ 35 của ngày giải phóng Campuchia- ngày 7 tháng 1. Nhớ lại những ngày đầu tiên của Mặt trận cứu quốc Campuchia tại Long Khánh (Đồng Nai) chỉ với 49 người, "Polpot có 23 sư đoàn (khoảng 18 vạn quân) còn quân Campuchia chỉ có 28 tiểu đoàn (khoảng 1 vạn quân). Nếu chỉ có quân của tôi thì không làm được đâu, không giải phóng được Campuchia đâu. Không có sự ủng hộ của nhân dân Campuchia, không có sự giúp đỡ của quân tình nguyện Việt Nam thì Campuchia không giải phóng nhanh được như thế. Nếu chỉ có lực lượng của chúng tôi, tôi tính ít nhất phải mất 5 năm. 5 năm thì dân Campuchia chết hết rồi.” và "vì dân tộc Campuchia, Việt Nam phải hy sinh rất nhiều. Hơn 30 năm người ta mới đưa Polpot ra tòa án quốc tế, tức là mấy chục năm cộng đồng quốc tế mới công nhận sự đúng đắn của Việt Nam”- Thủ tướng Hun Sen xúc động nói và đó là cái cách ông muốn bày tỏ tình cảm của người dân Campuchia trong đó có cá nhân ông, trước sự giúp đỡ chí tình, chí nghĩa của quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam.

Đài Tưởng niệm Quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia

Trao truyền tình đoàn kết, hữu nghị cho thế hệ sau

Thông báo tình hình của Campuchia hôm nay đến những người đồng chí Việt Nam, Thủ tướng Hun Sen cho biết: Đảng Nhân dân Campuchia nói riêng và đất nước Campuchia nói chung có bước đi lên; về kinh tế, nếu năm 1979 100% dân Campuchia là dân nghèo thì nay chúng tôi đã đạt ngưỡng 1000 USD thu nhập/người/năm, gần đạt mức thu nhập trung bình thấp. Nhưng, dù kinh tế có đi lên, đất nước đang đổi thay thì quan hệ của chúng ta vẫn không bao giờ thay đổi. Chúng ta vẫn tiếp tục duy trì quan hệ tốt đẹp- Thủ tướng Hun Sen khẳng định.

Thời gian một tiếng của cuộc gặp gỡ trôi đi khá nhanh, nhưng dường như Thủ tướng Hun Sen vẫn còn quá nhiều điều muốn nói và chính ông chứ không phải ai khác đã cố gắng kéo dài buổi gặp mặt đến hết mức có thể. Kể lại cuộc gặp gỡ mới đây với Chủ tịch MTTQ Việt Nam, Thủ tướng Hun Sen nói: Tôi đã đề nghị các bạn Việt Nam nên tổ chức cho thế hệ trẻ của các bạn; đặc biệt là những thanh niên có cha đã hy sinh ở Campuchia đi thăm nơi mà cha mình đã ngã xuống. Thủ tướng còn nói thêm: Con trai tôi hiện là ĐBQH và lãnh đạo thanh niên cũng đã tới thăm Long Khánh- địa điểm tôi xây dựng quân đội năm xưa ở Việt Nam. Phải làm thế để thanh niên hai nước biết quan hệ của chúng ta như thế nào, để thế hệ trẻ biết không có ngày hôm qua thì không có hôm nay, không có hôm nay không có ngày mai. Cũng giống như không có ngày thành lập Mặt trận Đoàn kết cứu quốc Campuchia (2-12-1978) thì không có ngày 7-1-1979. Nhân đây, tôi khẳng định với các đồng chí: Thế giới dù có diễn biến gì thì Campuchia-Việt Nam-Lào vẫn tiếp tục đoàn kết, sát cánh bên nhau- Thủ tướng Hun Sen nhấn mạnh.

Nhân dịp này, Thủ tướng Hun Sen cũng mong muốn qua các cựu quân nhân, cựu chuyên gia gửi lời hỏi thăm tới gia đình các quân nhân, chuyên gia Việt Nam đã hy sinh trong chiến đấu tại Campuchia, cũng như những quân nhân và chuyên gia Việt Nam đã mất do tuổi già.

Cùng ngày, Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Sen và Phu nhân đã gặp gỡ và nói chuyện với các nhà đầu tư Việt Nam. Thủ tướng Hun Sen mong muốn thời gian tới, các nhà doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào Campuchia và chia sẽ những kinh nghiệm phát triển của Việt Nam. Đồng thời Thủ tướng Hun Sen khẳng định, Campuchia luôn luôn giữ lập trường ủng hộ mọi dự án đầu tư của Việt Nam vào Campuchia, đồng thời tiếp tục duy trì mục tiêu hợp tác kinh tế ngày càng sâu rộng, cũng như tạo môi trường ngày càng thuận lợi cho các nhà đầu tư và kinh doanh của Việt Nam đầu tư vào Campuchia trong thời gian tới.

M.Loan