Nông dân Bỉ vốn sinh sống từ vùng Wallonia đã bao đời nay. Một điều kỳ thú, là hầu như toàn nông dân vùng này chỉ chuyên nuôi bò sau lúa mì và khoai tây, mà là bò do họ tạo giống, cho thịt thơm và sữa tốt, lại dễ nuôi. Cỏ cho bò ăn hàng ngày cũng là loại cỏ đặc biệt do nông dân tạo giống, cho ra sữa nhiều, quá tốt.

Cỏ hảo hạng, thì bò cho ra sữa hảo hạng. Mọi người trong vùng Wallonia sướng lắm. Tất tần tật mọi thứ do nông dân gộp lại để cho ra sản phẩm cuối cùng là sữa hảo hạng, thì giá thành sữa rẻ, là chuyện đương nhiên.

Thu tuong "thua” nong dan - Anh 1

2

Nhưng có chuyện này là... “không đương nhiên”.

Bỉ là một trong 28 thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Ceta là viết tắt của Comprehensive Economic and Trade Agreement: Hiệp định Thương mại toàn diện. Ceta ký giữa EU với Canada, sẽ bỏ 98% thuế của hai bên, đã bắt đầu đàm phán từ năm 2009 đến nay. Và tại kỳ họp thượng đỉnh EU lần này, dự kiến EU - Canada sẽ ký Ceta vào hạn chót là ngày thứ Năm 27/10 (giờ EU).

Wallonia - khu vực có khuynh hướng thân tả với dân số 3,6 triệu người, muốn được bảo đảm chặt chẽ hơn mọi quyền lợi được họ sản sinh ra từ đất. Nông dân ở đấy không hiểu gì về Ceta, về “quá trình”, về “đàm phán”... Họ chỉ biết đất, bò, cỏ và sữa bò. Cứ miệt mài làm cho tốt mọi thứ, thì đương nhiên sẽ có sữa tốt. Có được sữa tốt, thì bán được tiền với giá phải chăng. Có tiền, thì hào phóng nộp thuế cho nhà nước - tức là làm cái công việc đáng để “tự hào dân tộc”.

Nhưng, nếu Ceta được ký, đây là chuyện “không đương nhiên”: Khi thịt bò và sữa Canada (có thể cũng tốt như của họ) tràn ngập thị trường EU, thì để cạnh tranh, nông dân phải hạ giá. Hạ giá, tức là mất tiền. Cũng tức là mất tiền của nhà nước Bỉ. Vậy nên họ đã tổ chức nhiều cuộc biểu tình tại Brussels để chống ông Thủ tướng Charles Michel, và dọa sẽ kiện.

Không phải như chuyện “Con kiến mà kiện củ khoai”, tuy chưa kiện, nhưng “con kiến” nông dân đã thắng “củ khoai” Thủ tướng Michel: Ngày 25/10, tại các phiên họp ở Brussels, Michel nói: “Bỉ sẽ không ký” Ceta! Theo quy định, nếu 1 nguyên thủ trong 28 thành viên EU mà không ký bất cứ văn bản chung nào, tức thì văn bản đó vô hiệu lực. Và đây lại là chuyện “đương nhiên”: Các cuộc đàm phán về Ceta sẽ vẫn còn kéo dài cho đến năm sau vì “con kiến” nông dân có lý!

Lê Tường Miên

Thu tuong "thua” nong dan - Anh 2