Trò chuyện bằng tiếng Việt với hơn 500 đại biểu từng là quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam từng giúp Campuchia, Thủ tướng Hun Sen nói phải mất đến 300 ngày mới nói hết những gì đã diễn ra trong quá khứ và tiết lộ: “Năm 1978 khi Việt Nam rút quân về, tôi đã khóc”.

Việt Nam đã hy sinh rất nhiều vì Campuchia

Ngay khi bắt đầu cuộc găp mặt, Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã gây bất ngờ cho những vị khách tham dự cuộc gặp mặt khi diễn thuyết bằng tiếng Việt mà không cần nhờ đến phiên dịch.

Bày tỏ sự cảm kích với quân đội và nhân dân Việt Nam đã giúp nhân dân Campuchia lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot, Thủ tướng Hun Sen khẳng định: “Nếu không có sự giúp đỡ của quân tình nguyện Việt Nam, Campuchia đã không giải phóng được nhanh như thế. Nếu chờ lực lượng của chúng tôi, ít nhất phải mất 5 năm. 5 năm thì dân Campuchia chết hết rồi”.

Vì đất nước, dân tộc Campuchia, Việt Nam đã phải chịu hy sinh rất nhiều. Vừa hy sinh quân đội, vừa hy sinh tài sản, vừa hy sinh về chính trị, ngoại giao, nên tôi không thể quên được. Hơn 30 năm, Pol Pot mới bị đưa ra xét xử tại tòa án Quốc tế, tức là mấy chục năm cộng đồng quốc tế mới công nhận sự đúng đắn của Việt Nam.

Coi Việt Nam là “thầy giáo” và khiêm tốn nhận Campuchia là "học sinh", Thủ tướng Hun Sen tự hào: “Khi thầy giáo vẫn còn đang làm kinh tế kế hoạch, học sinh đã làm kinh tế thị trường.

Thủ tướng Hun Sen luôn cảm kích trước sự giúp đỡ không vụ lợi của Việt Nam với Campuchia trong quá khứ và mong muốn tiếp tục phát huy mối quan hệ ấy trong tương lai.

Nhắc lại quãng thời gian khó khăn về kinh tế khi “người Campuchia và cả người Việt Nam khi đó có gì ăn nấy” và ngay cả bản thân mình - khi ấy là Bộ trưởng Ngoại giao cũng chỉ có chế độ 10 cân gạo, 6 cân ngô (bắp) mỗi tháng.

Thủ tướng Hun Sen nói: “Trong lúc đất nước bị chiến tranh tàn phá như thế, tôi phải làm thế nào? Làm Thủ tướng, tôi phải đi khắp thế giới để xin giải pháp chính trị”.

Thủ tướng Hun Sen nói rằng, rất may mắn khi Việt Nam đã hiểu Campuchia, tôn trọng độc lập chủ quyền và tôn trọng quyết định của Campuchia trong việc lựa chọn đi theo kinh tế thị trường trong khi “thầy giáo” vẫn còn làm kinh tế kế hoạch.

Theo ông Hun Sen, kinh tế mà Campuchia đã đạt được khi tăng trưởng kinh tế năm 2013 đạt gần 8%, thu nhập bình quân đầu người đã vượt ngưỡng 1.000 USD, từ nước nghèo trở thành nước có thu nhập trung bình thấp.

Tặng mỗi cựu quân nhân 200 USD

Khẳng định lại một lần mối quan hệ tình cảm gắn bó lâu đời giữa hai đất nước, hai dân tộc, Thủ tướng Hun Sen nói: “Trong lúc khó khăn thế này tôi vẫn khẳng định dù thế giới có chuyển biến, khối ASEAN chung sắp thành lập nhưng tinh thần Việt Nam - Campuchia vẫn phải tiếp tục phát huy bởi hai nước gắn bó rất chặt chẽ. Bất ổn định ở Campuchia sẽ ảnh hưởng xấu đến Việt Nam và ngược lại”.

Dù lịch nói chuyện được sắp xếp trước chỉ có 1 tiếng 10 phút nhưng Thủ tướng Hun Sen đã đề nghị xin thêm 30 phút để trò chuyện với các cựu quân tình nguyện và chuyên gia. Ông Hun Sen cho biết đã kiến nghị với Chủ tịch Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân nên tổ chức cho con em cựu quân tình nguyện và cựu chuyên gia Việt Nam tại Campuchia đi thăm lại chiến trường xưa để biết nơi cha mẹ họ đã chiến đấu và hiểu thêm về tình cảm giữa nhân dân hai nước.

Gửi lời cảm ơn cựu quân nhân tình nguyện và cựu chuyên gia Việt Nam từng giúp đỡ Campuchia, Thủ tướng Hun Sen hứa sẽ tận lực tìm kiếm hài cốt của những người đã hy sinh để đưa về quy tập tại Việt Nam. Thủ tướng Hun Sen cũng đã bày tỏ tình cảm đặc biệt của mình với cựu quân tình nguyện và cựu chuyên gia Việt Nam bằng món quà 200 USD cho mỗi người có mặt tại buổi gặp mặt.

Chuyến thăm chính thức 3 ngày Việt Nam của Thủ tướng Hun Sen sẽ kết thúc vào ngày mai 28.12.

"Đừng nên xem thường khách du lịch Campuchia"

Vui mừng thông báo kết quả hội đàm và ký hết 10 văn kiện hợp tác với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Hun Sen khẳng định: “Dù đất nước có thay đổi nhưng quan hệ của chúng ta không bao giờ thay đổi. Giờ tôi có điều kiện tốt hơn nhưng bản chất của Hun Sen không thay đổi, như trước kia, quan hệ của chúng ta hiện nay vẫn tiếp tục tốt”.

Theo Thủ tướng Hun Sen, hiện nay kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Campuchia đang đạt 3 tỉ USD và phấn đấu sẽ đạt 5 tỉ USD năm 2015, đầu tư thương mại của Việt Nam vào Campuchia ngày càng tăng.

Ông Hun Sen hóm hỉnh nói: “Đừng nên xem thường khách du lịch Campuchia sang Việt Nam và khách du lịch Việt Nam sang Campuchia, họ xài tiền còn hơn cả khách du lịch phương Tây đấy!”.

Tuấn Ngọc

Ảnh: Thủ tướng Campuchia Hun Sen và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Hà Nội. (Ảnh: Vietnamplus)