Theo đánh giá của Công ty Môi trường đô thị (MTĐT) Hà Nội, công tác thu gom, vận chuyển rác từ nhiều năm nay chủ yếu thực hiện thủ công. Việc đưa cơ giới hóa vào thu gom rác, vệ sinh môi trường (VSMT) là yêu cầu cần thiết. Nhưng liệu các thiết bị hiện đại có đủ làm sạch môi trường nếu không có sự vào cuộc, chung sức ủng hộ của người dân?

Về cơ bản, công tác thu gom, vận chuyển rác hiện nay được thực hiện bằng các xe gom đẩy tay cồng kềnh, lạc hậu, thường xuyên hình thành các điểm tập kết xe gom tại mặt phố, đầu ngõ gây mất VSMT, an toàn giao thông và mỹ quan đô thị. Theo kiểm đếm của Công ty MTĐT Hà Nội, trên địa bàn 4 quận trung tâm (Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng) tồn tại 429 điểm cẩu rác, 121 điểm tập kết xe gom rác với số lượng 1.650 xe. Một số địa điểm tập kết nhiều xe gom hơn quy định (tối đa 5 xe), không phủ bạt che chắn, công tác rửa, vệ sinh điểm cẩu, tập kết xe gom chưa thường xuyên nên việc bảo đảm VSMT còn gây bức xúc cho dân cư khu vực. Mặt khác, người dân còn có thói quen đổ rác tùy tiện ra đường, hè phố và nơi công cộng; không đổ rác theo thời gian, địa điểm quy định… gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan.

Từ tháng 3-2016, thực hiện chủ trương của TP Hà Nội theo hướng cơ giới hóa công tác thu gom rác thải, đồng thời nâng cao chất lượng VSMT trên địa bàn thành phố, Công ty MTĐT Hà Nội đã phối hợp với UBND các quận tổ chức thí điểm mô hình thu gom rác theo quy trình mới, thay đổi từ thủ công sang cơ giới và theo giờ quy định. Trước đây cứ có rác là công nhân môi trường phải thu dọn, bất kể thời gian nào, nay việc thu rác thực hiện theo một giờ quy định đã thống nhất với các phường, trong khoảng thời gian 20h-22h. Khi nghe thấy tiếng nhạc đổ rác, người dân sẽ mang rác đưa lên xe ô tô tải.

Sẽ không còn những đống rác đổ trực tiếp ra đường phố lẫn nước rác rơi rớt, các điểm tập kết xe gom rác bốc mùi khó chịu hay tiếng gầm rú của động cơ xe ép rác tại các chân điểm cẩu rác… là mục tiêu hướng tới của công tác đưa cơ giới hóa vào duy trì VSMT, đổi mới quy trình thu gom vận chuyển rác phù hợp với yêu cầu văn minh đô thị, bảo đảm thành phố xanh, sạch, đẹp. Với cách làm mới này, công nhân môi trường sẽ thay đổi vị trí của mình từ người thu gom rác vất vả và thụ động trở thành một tuyên truyền viên vận động nâng cao hơn nữa ý thức, trách nhiệm của người dân, cơ quan, tổ chức trong việc tự giác tham gia giữ gìn VSMT.

Đến giữa tháng 10-2016, sau hơn nửa năm thực hiện, phương án đổi mới công nghệ VSMT theo hướng cơ giới hóa đã ghi nhận những kết quả nhất định, thay thế lực lượng lao động thủ công, lạc hậu, xóa bỏ xe gom đẩy tay và các điểm chờ cẩu tập trung gây cản trở giao thông, mất VSMT, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, góp phần làm giảm tỷ lệ lao động mắc bệnh nghề nghiệp do trực tiếp tiếp xúc với nguồn ô nhiễm từ rác thải…

Tuy nhiên, theo thống kê của Công ty MTĐT, dù được tất cả các chính quyền địa phương ở các quận thực hiện thí điểm cơ giới hóa thu gom rác và đổ rác theo giờ, có trách nhiệm phối hợp nhưng tổng số rác thu gom được mới đạt 70% số rác phát sinh. Bởi vẫn còn nhiều người dân chưa nhận thấy phần trách nhiệm của mình trong công tác giữ gìn VSMT. Nếu họ ý thức hơn, nghiêm túc hơn khi thực hiện các khẩu hiệu tuyên truyền của Công ty MTĐT như bỏ rác đúng giờ, đúng nơi quy định, cho rác vào túi ni lông kín, không vứt rác ra hè phố, không vứt rác nhiều lần trong ngày… đặc biệt nêu cao trách nhiệm trong tuyên truyền vận động mọi người cùng tham gia giữ gìn VSMT thì chắc hẳn một ngày không xa, mục tiêu thu gom 100% rác theo giờ sẽ thành hiện thực.

Thùy Ngân