Tốt nghiệp Trường Trung học Cảnh sát nhân dân, được quyết định về công tác tại quê hương của mình, đại úy Nguyễn Thành Nhân - Bí thư chi đoàn, Đội phó Đội Cảnh sát ĐTTP về TTXH Công an huyện Quỳnh Lưu đã có nhiều ý tưởng, kế hoạch nhằm giảm thiểu tình trạng trẻ em vị thành niên phạm tội.

Bởi trong quá trình công tác ở Đội Hình sự Công an huyện Quỳnh Lưu, nhiều lần được tham gia điều tra, phá án mà đối tượng vẫn đang ở tuổi học trò đã khiến cho anh nhiều lần cảm thấy đau xót.

Tiêu biểu cho những vụ án mà kẻ thủ ác vẫn còn mang khuôn mặt học trò nhưng lại chứng tỏ sự tàn độc trong hành động và ma lanh khi đối phó với lực lượng Công an đó là đối tượng Nguyễn Văn Hòa (sinh năm 1992).

Đại úy Nguyễn Thành Nhân nhớ lại, hôm đó khi trời vừa nhập nhoạng tối, Công an huyện Quỳnh Lưu nhận được thông báo từ Công an xã Quỳnh Trang về việc phát hiện một xác chết được cho là của một người dân trong xã trên một quả đồi khá hoang vắng. Vừa tiếp nhận thông tin, dù vẫn chưa kịp lót dạ nhưng ngay lập tức anh cùng với 3 trinh sát khác của Công an huyện nhận lệnh lên đường.

Khi đặt chân đến hiện trường, điều đập vào mắt đầu tiên đối với các anh là phần đầu của nạn nhân bị băm nát bởi nhiều nhát dao. Nạn nhân nhanh chóng được xác định là ông Đậu Văn Thụ (64 tuổi) ngã xuống trong tư thế nằm sấp, chứng tỏ bị đánh từ phía sau. Khám xét nhanh hiện trường, các anh không thể phát hiện ra bất cứ dấu vết gì để lại, ngọn núi này cũng cách ly với khu dân cư nên không có bất cứ người dân nào trông thấy các dấu hiệu khả nghi. Cuộc điều tra gặp rất nhiều khó khăn, nhưng cứ nhớ lại cảnh nạn nhân bị giết chết một cách tàn bạo như thế, Đại úy Nguyễn Thành Nhân và đồng đội đều hạ quyết tâm bằng mọi cách phải tìm ra hung thủ.

Sang ngày thứ hai, cuộc điều tra vẫn chưa có được những thông tin mang tính đột phá. Công tác rà soát các đối tượng xung quanh, tập trung vào mâu thuẫn, lối sống và quan hệ xã hội bên ngoài của nạn nhân cũng không đem lại kết quả gì. Đến ngày thứ năm, áp lực từ dư luận cũng như trách nhiệm phá án của tổ công tác ngày càng đè nặng khiến cho các hướng điều tra bắt đầu rối rắm. Không để sự việc kéo dài thêm nữa, quyết tâm đẩy nhanh tiến độ phá án được lãnh đạo Công an huyện đưa xuống.

Nhận thấy mức độ nghiêm trọng của vụ án cũng như phương hướng điều tra có vấn đề, ngay lập tức tổ công tác đã có cuộc họp khẩn cấp, tiến hành đánh giá toàn diện vụ án từ khi bắt đầu cho đến nay, cũng từ đây một đối tượng bộc lộ nhiều dấu hiệu nghi vấn bắt đầu được tổ trinh sát chú ý đến, đó chính là Nguyễn Văn Hòa, cháu ngoại của nạn nhân.

Xác minh nhanh đối tượng cho thấy, Hòa được liệt vào danh sách những thanh niên hư hỏng trong địa bàn, thường xuyên tụ tập với đám bạn hư hỏng ở thị trấn để ăn chơi, đặc biệt Hòa rất hay ăn trộm gà của ông ngoại để đem bán lấy tiền chơi game, nhiều lần đã bị ông ngoại bắt được và la mắng, nhưng tâm tính vẫn không thay đổi.

Từ nhận định đó, Đại úy Nguyễn Thành Nhân cũng bắt đầu nhớ lại những biểu hiện bất minh của Hòa khi anh vừa mới tiếp cận hiện trường gây án, khi đó chính Hòa là người đã nói với các anh rằng ông ngoại có mâu thuẫn với ông chủ của quả đồi tên là Lưu, thậm chí ông chủ đồi này đã có lần dọa giết ông ngoại của Hòa. Tuy nhiên, sau khi xác minh thông tin, không có đủ cơ sở thể hiện mối quan hệ của nạn nhân với ông chủ đồi nên anh cũng bỏ qua chi tiết này. Thật ra, lúc đó anh cũng không thể ngờ một cậu học trò mới lớn lại có thể biết cách đánh lạc hướng điều tra cơ quan Công an như thế.

Tiếp tục đi theo hướng này, tổ công tác phát hiện thêm được một vết máu tại nhà của Hòa, cộng thêm kinh nghiệm của một trinh sát, từ việc phán đoán tâm lý đối tượng, Đại úy Nguyễn Thành Nhân càng có cơ sở để khẳng định, Hòa chính là người có liên quan đến cái chết của ông ngoại mình. Ngay lập tức, Hòa được mời lên, tuy nhiên do đối tượng còn ở tuổi vị thành niên nên các anh quyết định mời Hòa lên trụ sở Công an xã và giải thích là muốn được Hòa cung cấp thêm thông tin.

Sau một hồi hỏi những câu hỏi mang tính chất thông thường, bất chợt mặt Đại úy Nguyễn Thành Nhân đanh lại, anh nhìn chằm chằm vào mắt Hòa rồi hỏi: Có phải cháu giết ông ngoại không? Đúng như phán đoán, mặt Hòa tím tái lại, dù vẫn một mực phủ nhận. Liền sau đó, Hòa xin với các anh đi vệ sinh, tuy nhiên vừa bước ra đến cửa Hòa đã đái đầm đìa ra quần. Tuy nhiên, cũng phải mất nhiều giờ sau, Hòa mới cúi đầu nhận tội.

Theo khai nhận, do nhiều lần bị ông mắng vì tội trộm gà nên Hòa rất uất ức, hắn đã chuẩn bị giết ông ngoại từ rất lâu. Tuy nhiên, chưa có cơ hội. Đến một hôm, khi cả gia đình lên ruộng thì Hòa lẻn về, hắn sang nhà ông khoe vừa phát hiện được một tổ ong rừng trên đồi. Vốn là người hay bắt ong rừng, ông Thụ không mảy may nghi ngờ đi theo đứa cháu ngoại.

Khi dẫn được ông lên giữa đồi, Hòa bước chậm dần về phía sau, rồi quờ tay lấy trong bụi rậm chiếc dao rựa mà hắn đã giấu trước đó, nhằm thẳng vào đầu ông ngoại mình chém liên hồi. Sau đó, Hòa lục túi ông nhưng chỉ lấy được mấy chục ngàn. Khi người dân địa phương phát hiện được thi thể ông Thụ, Hòa cũng cùng với người thân của mình lên nhận xác ông rồi khóc lóc thảm thiết.

Nghe xong lời khai của Hòa, tổ công tác mới có thể thở phào nhẹ nhõm. Vì Hòa đang ở tuổi vị thành niên, nên sau đó các anh có mời dì của Hòa lên để động viên tinh thần và giám hộ. Thế nhưng, khi tiếp xúc với Hòa và nghe các anh thông báo những gì mà Hòa đã khai nhân, dì của hắn vẫn không thể tin được những gì cháu mình đã làm nên rỉ tai cháu mình nói: Cháu có làm thật không, nếu không làm thì đừng có nhận bừa.

Vậy là chỉ một lúc sau, khi được đưa lên xe để về đồn, Hòa liền phản lại lời khai của mình, hắn nói: "Lúc nãy cháu nói thế thôi, chứ cháu không giết ông cháu mô (đâu), ông là ông ngoại cháu mà". Trước diễn biến mới này, các anh lại phải tiếp tục cuộc đấu tranh để khiến đối tượng khai nhận hoàn toàn. Đến tận sáng, sau một đêm gần như thức trắng đấu tranh, Hòa mới chịu lần thứ hai cúi đầu nhận tội.

Một vụ án khác xảy ra vào năm 2006 tại xã Quỳnh Giang cũng khiến cho Đại úy Nguyễn Thành Nhân và đồng đội rất vất vả trong việc truy tìm thủ phạm, để rồi khi chân tướng kẻ gây án được lộ rõ, các anh cũng ngỡ ngàng vì đó còn là một học sinh.

Đại úy Nguyễn Thành Nhân kể, vào khoảng tháng 5/2006, Công an xã Quỳnh Giang nhận được nhiều đơn thư của các gia đình tố cáo việc con em của họ đang là học sinh tiểu học bị tổn thương nặng ở bộ phận sinh dục, nhiều em đã bị hoảng loạn về tinh thần, qua gặng hỏi, các em cho biết trong nhiều tuần nay, mỗi lần đi học qua con đê ở đầu làng vẫn bị một kẻ chặn đường, đưa dao ra dọa và thực hiện hành vi hiếp dâm các em. Trong đó, nạn nhân nhỏ tuổi nhất mới 12 tuổi. Nhận thấy mức độ nghiêm trọng của vụ án, nạn nhân lại nhỏ tuổi, chi đoàn thanh niên Công an huyện Quỳnh Lưu lại được lãnh đạo Công an huyện tin cẩn giao nhiệm vụ, đồng chí Nguyễn Thành Nhân trực tiếp chỉ huy.

Theo lời kể của các nạn nhân, đối tượng này khoảng 16 tuổi, nước da trắng. Cứ buổi chiều chập choạng, khi các em đi học về qua con đê, hắn lại nhảy ra, dùng dao đe dọa rồi chọn lấy một em để thực hiện hành vi đồi bại của mình. Chưa hết, hắn còn bắt những em còn lại phải quỳ gối ngồi cách đó khoảng 3-4m để xem hắn thực hiện hành vi đồi bại. Nếu ai bỏ chạy hoặc kêu la đều bị hắn đuổi bắt được và đánh đập. Sau khi "hành sự" xong hắn dọa nạt, nếu ai nói lại chuyện này cho người khác biết thì hắn sẽ giết chết.

Từ lời khai này, Đại úy Nguyễn Thành Nhân đã cơ bản dựng xong hình dung cũng như phương thức gây án đồng thời khoanh vùng đối tượng. Khoảng 30 - 40 thanh niên trong vùng và các khu vực liên quan được đưa vào tầm ngắm. Trong đó, các anh đặt biệt chú ý đến đối tượng Hồ Hữu Nhã (21 tuổi).

Nhã có xuất thân khá đàng hoàng, bố là trưởng ban hành giáo ở địa phương, nhà có hai anh đều là giáo viên, tuy nhiên Nhã lại là đối tượng hư hỏng, thường xuyên bỏ học đi chơi game, đặc biệt có người phản ánh gần đây Nhã thường xuyên cùng đám bạn hư hỏng trên thị trấn tụ tập ở các quán game rồi rủ nhau xem phim đen. Ngay lập tức Nhã được mời lên, không mất quá nhiều thời gian đấu tranh, Nhã đã khai nhận hành vi phạm tội của mình.

Theo như hắn kể, do gần đây được xem nhiều phim đen nên dục vọng nổi lên, hắn liền chọn khu vực bờ đê hoang vắng, nơi các em học sinh thường xuyên đi qua để chặn đường và hiếp dâm, mỗi lần như thế hắn đều học theo các hình ảnh được xem ở trên mạng. Thậm chí, có những cách thức mà hắn áp dụng đối với các em gái nhỏ tuổi còn khiến cho Đại úy Nguyễn Thành Nhân phải sững sờ, nó vượt quá khả năng tưởng tượng của các anh về một đối tượng đang măng sữa như thế. Ngay sau khi thông tin Nhã phạm tội được thông báo đến gia đình, bố Nhã đã làm đơn từ mặt con trai mình.

Trong chồng hồ sơ mà mình quản lý, Đại úy Nguyễn Thành Nhân còn nhớ rất nhiều vụ án kinh hoàng xảy ra bởi những bàn tay học trò tưởng như vẫn chỉ quen cầm phấn, cầm bút. Chính từ thực tế đó, trên cương vị của mình anh đã đề xuất việc thành lập mô hình quản lý, cảm hóa trẻ em lầm lỗi và đặc biệt là xây dựng và đẩy mạnh việc tuyên truyền pháp luật định kỳ ở các trường học trên địa bàn. Sau nhiều năm áp dụng, đến nay các vụ án có hung thủ đang ở tuổi vị thành niên hầu như không xảy ra, hoặc mức độ ít nghiêm trọng hơn, đó chính là điều mà người chiến sĩ Công an được vinh dự phục vụ ở quê nhà như anh rất tâm đắc