Đất đai là tài sản, rừng là nguồn tài nguyên lớn của quốc gia. Nếu đất đai sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích, tài nguyên phong phú của rừng không phát huy lợi thế thì thật lãng phí. Vậy làm thế nào để khai thác, sử dụng đất hiệu quả, phát huy thế mạnh của rừng, môi sinh không bị hủy hoại, an ninh -quốc phòng được giữ vững…

Đó là nội dung thảo luận ở tổ của các đại biểu Quốc hội (QH) ngày 1/11 về kế hoạch sử dụng đất 5 năm giai đoạn 2011-2015 và quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2020; thực hiện dự án trồng mới 5 triệu hecta rừng.

Việc quy định sử dụng đất rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, việc quy hoạch sử dụng đất phải phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội trong từng giai đoạn. Cần làm rõ hơn kế hoạch phát triển 5 năm, 10 năm của từng vùng trong tái cơ cấu nền kinh tế được thể hiện trong sử dụng đất phù hợp. Nhiều đại biểu QH đồng tình với ý kiến trên của đại biểu Trần Tiến Dũng (Hà Tĩnh) về quy hoạch sử dụng đất. Ông Dũng nhấn mạnh, giữa quy hoạch và sử dụng đất đô thị phải thống nhất. Và ưu tiên hợp lý cho phát triển văn hóa xã hội, đất quốc phòng-an ninh và phải làm rõ vấn đề quản lý. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, phân cấp quản lý cũng đang tồn tại những bất cập. Vấn đề lấy đất lúa có năng suất cao để phát triển công nghiệp. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nếu cứ chạy theo kế hoạch, phong trào mà quy hoạch những khu công nghiệp (mặc dù đó là vùng sản xuất lúa có hiệu quả) cũng cần hạn chế và khắc phục.

Đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) cho rằng, các khu công nghiệp, tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp thấp. Nếu lấy đất trồng lúa chuyển sang đất công nghiệp thì phải phát huy hiệu quả và tăng tần suất của đất. Chuyển đất nông nghiệp sang công nghiệp, có những khu công nghiệp còn nhiều bất cập, mới quy hoạch ở mức cạnh tranh mà cần phải quy hoạch liên hoàn, phải tận dụng đất đồi núi, lấn biển, đất sử dụng phải đồng bộ, có giao thông, bệnh viện... đồng bộ với quy hoạch. Bà Khá lo lắng: "Phải lấp đầy khu quy hoạch chứ không chỉ quy hoạch để đấy và kém hiệu quả. Đồng bộ từ khu vui chơi giải trí, y tế, trường học… bảo đảm phân bổ hài hòa diện tích sử dụng".

Diện tích rừng trồng tăng lên, nhưng diện tích rừng tự nhiên lại giảm mạnh.

Có ý kiến cho rằng, rất đồng tình với Ủy ban Kinh tế là thu hồi diện tích đất sử dụng sai mục đích, đất quy hoạch treo, bỏ hoang hóa… Quốc hội cần tăng cường hơn nữa việc thanh tra, kiểm tra về đầu tư đất.

Chỉ rõ những tồn tại trong quy hoạch sử dụng đất, đại biểu Trần Văn Túy (Bắc Ninh) bức xúc: "Có những cơ sở sản xuất kinh doanh lập ra chỉ là để vay vốn, không thấy kinh doanh gì". Về quản lý đất, ông Túy nói: "Có thôn cũng bán đất, xã cũng bán đất. Nhưng không có thôn xã nào báo cáo là bán đất". Cần phải đánh giá lại khâu quy hoạch, phải thực hiện nghiêm. Không thể để tình trạng hôm nay quy hoạch thế này, mai lại điều chỉnh thế khác.

Định hướng đến 2020, ông Túy tỏ ra băn khoăn: "Đất khu công nghiệp tăng, cần xem lại. Vì 72 ngàn hecta đất dành cho công nghiệp mới lấp đầy 46%. Diện tích lúa chỉ còn 3,6 triệu hecta. Các địa phương đang có xu hướng chuyển mục đích sang công nghiệp cần hết sức chú ý xu hướng này". Đồng tình với ý kiến này, đại biểu Võ Kim Cự (Hà Tĩnh) kiến nghị, nhà đầu tư phải có tiêu chí và kế hoạch về sử dụng đất. Muốn được cấp đất thì phải dựa trên tiêu chí nào, quy mô doanh nghiệp và sản xuất cái gì… Ông Cự phân tích, nếu không có tiêu chí cấp đất thì rất lãng phí. Xây dựng một bệnh viện, trường học thì cũng phải có tiêu chí, diện tích, quy mô…

Cũng trong ngày 1/11, Quốc hội đã thảo luận ở tổ về dự án trồng mới 5 triệu hecta rừng, đây là một dự án hợp lòng dân, phù hợp với lợi ích của người dân. Đa số các đại biểu QH cho rằng, dự án 5 triệu hecta rừng đã tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo, tạo vùng nguyên liệu cho sản xuất, an ninh -quốc phòng vùng biên giới được giữ vững, đảm bảo an sinh xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả còn thấp, thể hiện ở khâu quy hoạch, cấp vốn ít. Việc xã hội hóa rừng là không thực hiện được, việc chuyển đổi mục đích là thấp, cần có biện pháp kiên quyết và mạnh mẽ hơn để thực hiện