(Toquoc)-Mỗi Tổng thống Mỹ có bài diễn văn nhậm chức khác nhau nhưng có một điểm chung đó là lời tri ân, cảm ơn nhân dân Mỹ, những người đã bầu họ, và những lời này không bao giờ được đọc từ những tờ giấy ghi chép, đánh máy sáo rỗng, họ nói trong một tư thế luôn nhìn về nhân dân, ngẩng cao đầu…

Ông Obama sẽ tuyên thệ 2 lần trong lễ nhậm chức

Chỉ vài giờ nữa, vào lúc 11h 55 phút (giờ địa phương), Tổng thống Barack Obama sẽ có lễ tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ hai tại Blue Room (phòng xanh) trong buổi lễ riêng tư với một vài phương tiện truyền thông, thành viên trong gia đình và một số ít quan chức.

Phó Tổng thống Joe Biden cũng tiến hành lễ tuyên thệ nhậm chức tại dinh thự dành cho Phó Tổng thống lúc 8 giờ 15 phút (giờ địa phương) ngày 20/1.

Vào ngày 21/1, ông Obama sẽ có bài diễn văn nhậm chức được truyền hình trực tiếp tại nhiều quốc gia trên thế giới và trước sự chứng kiến của khoảng 600.000 - 800.000 người Mỹ đổ về Washington.

Tổng thống Obama và phu nhân trong hoạt động thiện nguyện một ngày trước lễ nhậm chức. Ngày này được gọi là Ngày phục vụ quốc gia, dịp cả nước sẽ tổ chức các hoạt động cộng đồng để tưởng nhớ nhà đấu tranh nhân quyền da màu Martin Luther King Jr. Đây là sự kiện do Tổng thống Obama phát động từ cách đây bốn năm và được tiếp tục thực hiện trong năm 2013.

Không cần nhắc đến ai cũng biết tất cả các vị Tổng thống Mỹ đều là những nhà hùng biện đại tài. Những bài hùng biện của các Tổng thống Mỹ luôn hấp dẫn, đặc biệt trong lễ tuyên thệ nhậm chức, các Tổng thống Mỹ không bao giờ cầm giấy đọc những từ ngữ xáo rỗng và cứng nhắc. Dù dài ngắn khác nhau, cách đưa đẩy khác nhau, nhưng có một điểm chung, tất cả những bài diễn văn nhậm chức của các Tổng thống Mỹ đều là những lời tri ân, cảm ơn nhân dân Mỹ, những người đã giành lá phiếu ủng hộ họ trong một chiến dịch dài.

Bài diễn văn nhậm chức của Tổng thống Mỹ đầu tiên, George Washington, là bài diễn văn có độ ngắn kỷ lục, chỉ vỏn vẹn135 từ, được mở đầu: “Thưa nhân dân. Khi cơ hội đến, tôi sẽ nỗ lực thể hiện sự phán đoán cao nhất mà tôi chấp nhận ở vị trí vẻ vang này và ở sự tin tưởng của những người Mỹ đã đặt vào tôi.

Bài diễn văn 135 từ nhưng cái trọng tâm được nói đến là nhân dân, người có quyền lực nhất để quyết định cho ông làm tổng thống, chính ông phải tôn trọng. Ngắn gọn và đầy đủ, chẳng ai bảo rằng, nó thiếu nội dung cần truyền tải và vì nó ngắn gọn nên nó sẽ phải đề cập tới nội dung quan trọng nhất đó là trách nhiệm của ông ở cương vị người đứng đầu với nhân dân Mỹ. Hơn 200 năm qua, bài phát biểu trên vẫn đi vào lịch sử của nhân loại, lịch sử nước Mỹ về một vị tổng thống đầy lương tâm và trách nhiệm trong cương vị của mình.

Bốn năm trước, vị tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ, Barack Obama, vị tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ, vị Tổng thống trẻ nhất trong lịch sử, cũng lập lại những lời hàm ơn nhân dân như trên: “Thưa nhân dân của tôi, Hôm nay tôi đứng đây, cảm thấy thật nhỏ bé trước trọng trách của chúng ta, biết ơn sự tín nhiệm các bạn, nhớ lại những hy sinh của cha ông chúng ta.

Và gần như là một quy luật, bài phát biểu của bất kỳ vị tổng thống Mỹ nào, nhân dân Mỹ cũng là nhân vật trung tâm, họ luôn được đề cao, luôn được biết ơn. Trách nhiệm của tổng thống cũng là trách nhiệm trước nhân dân, được nhân dân bầu ra và vì nhân dân mà phục vụ.

Hiến pháp Mỹ ghi một câu mà bất kể Tổng thống Mỹ nào cũng phải đọc đúng từng chữ trong lễ tuyên thệ: “Tôi long trọng thề (hoặc khẳng định) rằng sẽ trung thành thực hiện chức vụ Tổng thống Mỹ và sẽ dốc hết khả năng để giữ gìn, bảo vệ và bênh vực Hiến pháp Mỹ…” (I do solemnly swear (or affirm) that I will faithfully execute the Office of President of the United States, and will to the best of my ability, preserve, protect and defend the Constitution of the United States...).

Khi tuyên thệ nhậm chức, ông Obama sẽ đặt cả hai tay lên hai sách Kinh thánh của Tổng thống Abraham Lincoln và mục sư King, như một biểu tượng tôn vinh hai người Mỹ đề cao quyền dân chủ. Quyển sách kinh của Lincoln có bìa màu rượu chát đỏ, gồm cả Cựu ước và Tân ước, đã được ông dùng ở lễ nhậm chức ngày 4/3/1861.

Ở lễ nhậm chức đầu tiên của Tổng thống Obama, lần đầu tiên quyển này được hai tổng thống sử dụng và đây sẽ là lần thứ hai. Trong lễ nhậm chức của Tông thống Lincoln, đứng trước tình trạng phân hóa trầm trọng của đất nước, ông Lincoln đọc diễn văn kêu gọi nước Mỹ đoàn kết. Việc ông Obama dùng quyển Kinh thánh mà Lincoln đã sử dụng như một biểu tượng nhắc nhở, nhấn mạnh tới sự đoàn kết của nước Mỹ và sự gắn kết với quá khứ.

Vào thời khắc thiên liêng đó, ông Obama sẽ đặt tay trái lên hai quyển sách nằm trên tay đệ nhất phu nhân Michelle Obama, tay phải giơ lên khi ông đọc lời tuyên thệ theo chánh án Roberts. Ông sẽ sử dụng quyển Kinh thánh của mẹ vợ ông trong lễ tuyên thệ nhỏ tại Nhà Trắng ngày 20/1.

Sau lễ nhậm chức, gia đình Tổng thống mở tiệc nhỏ trong Đồi Capitol, rồi họ tham dự lễ diễu hành trên đại lộ Pennsylvania để trở về Nhà Trắng. Tối hôm ấy, ông bà Obama sẽ chủ trì hai cuộc dạ tiệc có khiêu vũ. Năm 2009, ông bà được đánh giá khiêu vũ rất lãng mạn và lả lướt, năm đó có tất cả 10 cuộc dạ vũ.

Dò kinh tế khó khăn, lễ nhậm chức của ông Obama năm nay kém long trọng hơn bốn năm trước. Tuy nhiên an ninh vẫn được thắt chặt ở mức cao nhất với 30.000 cảnh sát được huy động. Tổng chi phí cho lễ nhậm chức năm nay chỉ khoảng khoảng 14 triệu USD, thấp hơn nhiều con số kỷ lục 170 triệu USD của năm 2009./.

V.V