Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ trong hôm 31/10 đã bắt giữ Chủ biên một tờ báo cùng hàng loạt nhân viên cấp cao của một tờ báo đối lập do nghi ngờ liên quan tới vụ đảo chính hồi tháng Bảy ở nước này, động thái diễn ra chỉ một ngày sau khi có thêm 10.000 nhân viên nước này bị sa thải vì cáo buộc đảo chính.

Tho Nhi Ky mo rong thanh trung, tinh trang khan cap toi nam sau - Anh 1

Tính đến nay đã có 37.000 người bị bắt giữ liên quan
tới vụ đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ (Nguồn: The Sun).

Cuộc thanh trừng mở rộng mà chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện kể từ sau cuộc đảo chính diễn ra hôm 15/7 vừa qua đã khiến các đồng minh phương Tây và các nhóm nhân quyền hết sức quan ngại, về khả năng Tổng thống Recep Tayyip Erdogan nhân lý do cuộc đảo chính để đàn áp phe đối lập. Hơn 100.000 người đã bị sa thải hoặc đình chỉ công tác cùng 37.000 người khác bị bắt giữ kể từ khi chiến dịch này được thực hiện cho đến nay.

Văn phòng công tố Istanbul hôm 31/10 cho hay đội ngũ nhân viên làm việc tại tờ nhật báo Cumhuriyet, một trong số ít các hãng truyền thông vẫn có giọng điệu chỉ trích ông Erdogan, bị nghi gây nên các tội ác nhân danh các tổ chức phiến quân người Kurd và mạng lưới ủng hộ ông Fethullah Gulen, một Giáo sỹ có tầm ảnh hưởng đang sinh sống tại Mỹ.

Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã cáo buộc ông gulen đã đứng đằng sau giật dây vụ đảo chính, dù ông này bác bỏ sự liên quan.

Văn phòng công tố cho hay các vụ bắt giữ này được thực hiện sau khi một cuộc điều tra liên quan tới các cáo buộc rằng tờ Cumhuriyet đăng tải nhiều bài viết bảo vệ cho cuộc đảo chính diễn ra hôm 15/7. Tờ Cumhuriyet đăng tải trên website chính thức của họ rằng có 12 nhân viên trong đội ngũ của họ đã bị bắt giữ và một số bị tịch thu máy tính cá nhân tại gia.

Trước đó, trong hôm Chủ nhật tuần trước, khoảng 10.000 nhân viên công sở đã bị sa thải và 15 hãng truyền thông lớn nhỏ ở Thổ Nhĩ Kỳ đã được lệnh đóng cửa vì nghi ngờ có liên quan tới mạng lưới phiến quân và những người ủng hộ ông gulen. Một phiên tòa còn ra lệnh bắt giữ, chờ xét xử, một Thị trưởng của thành phố Diyarbakir của nước này.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng họ vẫn tiếp tục thực hiện các biện pháp mạnh tay trên để dập tắt hoàn toàn mối đe dọa hậu đảo chính, sự kiện đã khiến hơn 240 người thiệt mạng. Tổng thống Erdogan cho hay cuộc thanh trừng này là hết sức quan trọng nhằm “thanh lọc” bộ máy chính quyền khỏi tầm ảnh hưởng của ông Gulen.

Chủ biên trước của tờ Cumhuriyet, ông Can Dundar, cũng đã bị bắt giam trước đây vì đăng tải các bí mật nhà nước liên quan tới việc chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn phe nổi dậy ở Syria.

Sự việc đã gây ra rạn nứt giữa Ankara và chính phủ các nước phương Tây sau khi hàng loạt chính phủ cùng các nhóm nhân quyền thể hiện lo ngại về quyền con người ở nước này dưới thời Tổng thống Erdogan.

Được biết, trong tháng 10, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã tiếp tục kéo dài tình trạng khẩn cấp áp dụng kể từ sau sự kiện đảo chính ở nước này, cho đến giữa tháng 1/2017. Tổng thống Erdogan nói rằng chính quyền cần thêm thời gian để gạt bỏ mối đe dọa từ phiến quân người Kurd – đảng PKK – và từ mạng lưới những kẻ ủng hộ Giáo sỹ Gulen.

Ankara từ lâu đã muốn Mỹ dẫn giải ông Gulen về nước để xét xử về cáo buộc tổ chức đảo chính, nhưng bị chính quyền Washington từ chối vì cho rằng cần có bằng chứng trước khi đưa ra yêu cầu như vậy.

Đến nay, ông Gulen vẫn bác bỏ mọi cáo buộc liên quan tới đảo chính, thậm chí cho rằng chính Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã tự vẽ ra cuộc đảo chính này nhằm củng cố quyền lực.

Tính đến nay đã có 36.000 người bị bắt giữ vì liên quan tới đảo chính, trong số này còn có cả nhà hoạt động nhân quyền hàng đầu Thổ Nhĩ Kỳ Orhan Kemal Cengiz. Hàng chục nghìn người khác đang bị điều tra.

Điều mà phương Tây lo ngại nhất là, Thổ Nhĩ Kỳ còn tuyên bố một lệnh tạm ngừng một thỏa thuận về nhân quyền mà họ soạn thảo, trong đó bao gồm các vấn đề như khám xét và bắt giữ. Các nhà làm luật ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho phép chính phủ điều hành đất nước bằng quy định trong khoảng thời gian áp đặt tình trạng khẩn cấp.

Các động thái cứng rắn này dường như đã đi ngược lại nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc đảm bảo rằng cuộc đảo chính vừa qua sẽ không làm tổn hại tới nền kinh tế hay gây tổn hại vĩnh viễn tới mối quan hệ giữa họ và phương Tây.

Trước đây, sau cuộc đảo chính quân sự hồi năm 1980, thiết quân luật đã được áp dụng ở Thổ Nhĩ Kỳ. Và họ đã áp đặt tình trạng khẩn cấp trên khắp các khu vực người Kurd sinh sống ở Đông nam nước này hồi năm 1987, mà phải đến 15 năm sau mới gỡ bỏ

Tình trạng khẩn cấp cho phép chính quyền các quyền lực đặc biệt để sử dụng quân đội và các lực lượng an ninh khác để đàn áp các cuộc biểu tình cũng như tụ tập ở nơi công cộng.

Khánh Duy