Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện vẫn được MSCI (Morgan Stanley Capital International), xếp vào nhóm thị trường cận biên, điều này khiến cho việc phân bổ vốn của các quỹ đầu tư chỉ số gặp khó khăn.

Chính phủ và các cơ quan hữu quan đã và đang thực hiện các hoạt động nhằm đẩy nhanh tiến trình nâng hạng này trong bối cảnh hội nhập quốc tế thị trường vốn và đẩy mạnh thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam.

Nhiều tổ chức và giới phân tích kỳ vọng thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được nâng hạng lên thị trường mới nổi trong vòng 3 năm tới. Tuy nhiên, bà Trần Anh Đào, Phó tổng giám đốc Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM cho rằng thời gian 3 năm có lẽ là chưa đủ. Theo đó, việc phát triển sản phẩm mới và cải thiện tính minh bạch của thị trường là một quá trình phức tạp cần sự phối hợp giữa quản lý và các thành viên thị trường. Bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị của Công ty chứng khoán VNDirect, cũng cho rằng Việt Nam cần phải có những biện pháp cải thiện tính thanh khoản thị trường và cần nắm bắt cơ hội bằng cách thay đổi luật và thay đổi cả cách quản lý.

Trong khi đó, ông Rick Chau, Giám đốc điều hành khu vực châu Á của MSCI cho rằng khó có thể xác định chính xác rằng sẽ cần bao nhiêu thời gian để thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được nâng hạng thành thị trường mới nổi. Ông Châu nêu ví dụ về thị trường chứng khoán của Pakistan đã phấn đấu nâng hạng lên thị trường mới nổi từ năm 2005. Đến tháng 6-2017, Pakistan sẽ chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi. Theo đó, nước này đã phải cải thiện rất nhiều yếu tố, trong đó kết quả phụ thuộc khá lớn vào các cấp lãnh đạo Nhà nước.

Ngoài ra, theo một báo cáo đánh giá về cơ hội nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), Việt Nam vẫn ở tốp dưới với khoảng cách khá xa so với các thị trường khác. So sánh tương quan với thị trường của 7 nước khác gồm 3 nước thuộc nhóm thị trường cận biên là Bangladesh, Argentina và Pakistan cùng 4 nước trong khu vực Phillippines, Thailand, Indonesia và Singapore. Có thể nhận thấy số tiêu chí được đánh giá ở mức tích cực của Việt Nam là thấp nhất trong khi số tiêu chí bị đánh giá kém lại nhiều nhất trong nhóm này. Không chỉ thua kém thị trường thuộc tốp trên, ngay cả khi so sánh với các thị trường cùng tốp, Việt Nam vẫn còn khoảng cách khá xa với 10 tiêu chí đang bị đánh giá ở mức kém. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường Việt Nam còn khá yếu để được xem xét nâng hạng và còn nhiều vấn đề cần được khắc phục.

Tuy nhiên, BVSC vẫn đánh giá triển vọng nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi là khá rõ nét. Song quá trình xem xét nâng hạng khả năng sẽ kéo dài và còn khá nhiều vấn đề thị trường chứng khoán Việt Nam cần nỗ lực khắc phục để được MSCI chấp thuận. Trước mắt (2-3 năm tới), nếu đạt được các bước tiến cụ thể, có thể kỳ vọng MSCI sẽ đưa Việt Nam vào danh sách xem xét tương tự như trường hợp của Argentina trong năm nay. Kịch bản này nếu xảy ra sẽ kích hoạt dòng vốn đầu tư gián tiếp tăng cường giải ngân vào thị trường chứng khoán Việt Nam và đẩy mặt bằng giá của thị trường Việt Nam ngang bằng với thị trường các nước mới nổi trong khu vực (hiện đang bị chiết khấu khá sâu).

Khải Kỳ