Theo đề án, HTX vệ sinh môi trường sẽ là nơi tập trung các nghiệp đoàn rác dân lập, các đường dây rác và các cá nhân đang thầu thu gom rác trên địa bàn thành phố. HTX tổ chức theo quy mô cấp phường, liên phường hoặc cấp quận, với khoảng 200 lao động/HTX. Các HTX được trực tiếp đi thu phí vệ sinh và không phải trích lại 10% cho phường (như cách làm hiện nay). Phần này sẽ được chi trả lại cho HTX để HTX tự cân đối nguồn thu. Theo đó, người lao động tham gia HTX vệ sinh môi trường được đảm bảo các quyền lợi như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, khám chữa bệnh định kỳ, được trang bị dụng cụ bảo hộ lao động… HTX và xã viên sẽ được hỗ trợ đầu tư, chuyển đổi phương tiện thu gom rác từ xe ba, bốn bánh tự chế sang xe bốn bánh chuyên dùng. HTX cũng có tư cách pháp nhân, ký hợp đồng bảo lãnh tín dụng với nơi bán xe chuyên dùng thu gom rác…

Thành phố Hồ Chí Minh SGTT - Với dự thảo đề án Phát triển các hợp tác xã (HTX) vệ sinh môi trường do liên minh hợp tác xã TP.HCM đang thực hiện, một mô hình HTX vệ sinh môi trường sẽ đi vào hoạt động thí điểm tại quận Bình Thạnh. Theo đề án, khi vào hợp tác xã, các xã viên sẽ được nhiều quyền lợi hơn như bảo hiểm, trang bị dụng cụ bảo hộ lao động... Mô hình HTX vệ sinh môi trường được triển khai thí điểm tại quận Bình Thạnh trên cơ sở chuyển đổi nghiệp đoàn rác dân lập quận Bình Thạnh hiện nay. Ông Tạ Văn Quang, phó chủ tịch nghiệp đoàn rác dân lập quận Bình Thạnh, HTX vừa tổ chức đại hội trù bị, với thành viên tham gia khoảng 100 người. Ông Quang cho biết, điều khó khăn hiện nay là đa số chủ đầu tư đường rác còn đang ngại tham gia HTX do tâm lý sợ sẽ bị khống chế đường dây rác của mình. Bên cạnh đó, khi tham gia HTX, việc thu phí vệ sinh hiện cũng đang là vấn đề băn khoăn với nhiều người gom rác dân lập tại đây. Ông Hoàng, người thu gom rác dân lập, cho biết, mức chi phí thu gom tại nguồn với đối tượng ngoài hộ gia đình chỉ bằng khoảng 1/3 mức thu phí là quá thấp. Ví dụ, việc thu gom bằng xe cơ giới, đổ rác tại trạm trung chuyển, mức chi cho người thu gom chỉ được 164.780đ/tấn so với mức thu phí là 420.950đ/tấn. Ông Hoàng cho rằng với chi phí xăng xe, công sức lao động… của người lao động như vậy là chưa thỏa đáng. Tương tự, việc chuyển đổi xe ba, bốn bánh với mức hỗ trợ cho người thu gom rác khoảng 35 triệu đồng/hộ gia đình thì với những người đi làm chỉ đủ ăn cơm ba bữa không đủ tiền mua xe chuyên dụng (khoảng 135 triệu đồng/chiếc)… Được biết, nghiệp đoàn rác dân lập quận Bình Thạnh hiện có 200 người lập đường dây thu gom rác, 800 người lao động trực tiếp lấy rác, 20 xe mới loại bốn bánh ASIA dung tích 550 lít (135 triệu đồng/chiếc), xe lam 50 chiếc, ba gác máy 105 chiếc, ba gác đạp 20 chiếc. Theo bản phân tích hiệu quả kinh tế cho HTX vệ sinh môi trường tại quận này, với quy mô 100.000 hộ dân, mức thu hộ mặt tiền (chiếm 5% toàn quận) 20.000đ/hộ tháng, trong hẻm 15.000đ/hộ/tháng, thì HTX sẽ có nguồn thu ngay lập tức. Với phần trích lại 10% (trên doanh thu khoảng 18 tỉ đồng mỗi năm), đủ trả trả lương bộ máy quản lý HTX và chi khác. Tuy nhiên, nhiều người thu gom rác dân lập cho rằng đây vẫn là những con số còn tròn trịa và đơn giản so với thực tế! bài và ảnh Lê Quỳnh