Lần đầu tiên ghi nhận

Them noi lo ve virus Zika - Anh 1

Sau công bố của cơ quan y tế Thái Lan về 2 trường hợp trẻ sơ sinh mắc dị tật đầu nhỏ được sinh ra từ bà mẹ nhiễm virus Zika trong thời gian mang thai, Tổ chức Y tế thế giới cũng chính thức xác nhận 2 em bé trên là trường hợp đầu tiên mắc dị tật đầu nhỏ liên quan đến virus này tại khu vực Đông Nam Á.

Được biết, Thái Lan là nước có số ca mắc Zika nhiều thứ 2 trong khu vực (sau Singapore). Kể từ tháng 1/2016, Thái Lan đã ghi nhận 349 trường hợp mắc Zika, trong đó có 33 phụ nữ mang thai. Còn Singapore có 393 trường hợp, trong đó có 16 phụ nữ mang thai.

Hiện cơ quan y tế nước này đang tập trung công tác phòng ngừa, đặc biệt là ở đối tượng phụ nữ mang thai và khuyến cáo người dân không nên quá lo lắng. Sau khi có thông tin trên, cơ quan y tế Mỹ đã khuyến cáo phụ nữ mang thai không nên đến 11 quốc gia Đông Nam Á trước nguy cơ nhiễm virus Zika. Những nước trong khu vực cũng đưa ra khuyến cáo với người dân, đặc biệt phụ nữ đang có ý định mang thai, đang mang thai cần theo dõi sức khỏe sau khi trở về từ vùng có dịch.

Không phải cứ nhiễm virus là con mắc bệnh

Mặc dù, Tổ chức Y tế thế giới đã khẳng định mối liên hệ giữa virus Zika và chứng đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh và hội chứng viêm rễ dây thần kinh ở người lớn. Nhưng cũng theo tổ chức này, nói như vậy không có nghĩa ai mang bầu nhiễm virus cũng sẽ sinh ra đứa con dị tật.

Ở nước ta, tính đến thời điểm này ghi nhận 3 bệnh nhân mắc bệnh, hiện sức khỏe đều ổn định. Kết quả giám sát người nhà và các hộ gia đình xung quanh đều chưa phát hiện trường hợp nào khác. Tuy nhiên, cả ba bệnh nhân chưa từng xuất cảnh nên khả năng muỗi truyền bệnh đang có mặt ở nước ta.

So với các bệnh do muỗi truyền bệnh, người mắc bệnh Zika có triệu chứng nhẹ, chủ yếu là sốt phát ban, thậm chí 80 trường hợp không có biểu hiện rõ ràng và thường tự khỏi. Tuy nhiên, do có mối liên hệ giữa bệnh đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh với phụ nữ mang thai mắc bệnh nên đối tượng này cần được theo dõi sức khỏe thường xuyên. Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Trần Đắc Phu cho rằng, không phải tất cả phụ nữ mang thai bị muỗi đốt đều nhiễm virus Zika. Trên thực tế, virus chỉ gây bệnh khi phụ nữ ở 3 tháng đầu thai kỳ, được xác định dương tính với virus.

Đầu nhỏ là hội chứng hiếm gặp trong sản khoa, tuy nhiên không phải chỉ liên quan đến virus Zika mà còn có thể do nhiễm trùng - CMV, ký sinh trùng và rubella; di truyền - tổn thương gene, nhiễm sắc thể và nhiễm độc - chiếu xạ, một số hóa chất. Ngoài ra còn nhiều nguyên nhân khác dẫn đến hội chứng này. Việc chẩn đoán chứng đầu nhỏ không khó bởi nó được phát hiện qua siêu âm, do kích thước lưỡng đỉnh của thai nhi. Hiện kỹ thuật này được áp dụng ở hệ thống y tế thấp nhất là trạm y tế xã phường nên chỉ cần chị em, bác sĩ lưu ý một chút là biết em bé phát triển có bình thường hay không. Trong trường hợp nghi ngờ thai nhi mắc hội chứng trên thì chuyển lên tuyến cao hơn để khẳng định. Nếu tiếp tục khẳng định thì sẽ có hội chẩn các chuyên khoa tương thích để quyết định tương lai của thai nghén, có thể tiếp tục hoặc dừng thai nghén.

Theo khuyến cáo của bác sĩ, chị em không nên quá lo lắng bởi ngay cả việc mắc bệnh trong 3 tháng đầu nhưng không phải bé nào sinh ra cũng mắc bệnh. Điển hình như ở Brazil, trong số hơn 6.000 ca nhiễm virus Zika thì có 944 trường hợp phát hiện hội chứng đầu nhỏ do liên quan đến virus Zika. Tại một số quốc gia khác tỷ lệ cũng chỉ từ 1 - 2 ca…

Do vậy, chị em mang thai 3 tháng đầu, ở vùng có dịch, có biểu hiện sốt, viêm kết mạc, nổi ban thì nên đến cơ sở y tế để làm xét nghiệm. Không phải tất cả phụ nữ mang thai đều cần đến bệnh viện để xét nghiệm. Với phụ nữ khác, để đảm bảo sức khỏe của hai mẹ con, thực hiện khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới cân nhắc trước khi đến vùng có dịch.

- Phòng Zika và các bệnh do muỗi truyền, thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt, chủ động diệt muỗi và bọ gậy (loăng quăng). Ngủ màn, mặc quần áo dài kể cả ban ngày, dùng kem xua muỗi, hương muỗi.

- Không hạn chế việc đi lại của người dân giữa các khu vực và địa phương. Tuy nhiên, người đi/đến/về từ vùng có dịch bệnh do virus Zika cần chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 12 ngày. Nếu có biểu hiện bệnh hãy đến cơ sở y tế để chủ động khai báo về tiền sử đi lại và được khám, tư vấn, điều trị. Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục hoặc không quan hệ tình dục với vợ (bạn tình) trong ít nhất 28 ngày để phòng lây truyền virus Zika qua đường tình dục.