Tiếng súng không ngừng ở Iraq và Syria. Một vụ bê bối tưởng chừng đã lắng xuống nay lại bị xới lên. Cái bắt tay hờ hững giữa các phe đối lập liệu có giải quyết được thảm họa nhân đạo đang diễn ra?

The gioi tuan qua: “Thoi tiet” chinh tri lanh hon truoc them Halloween - Anh 1

Cuộc phản công

The gioi tuan qua: “Thoi tiet” chinh tri lanh hon truoc them Halloween - Anh 2

Tìm kiếm nạn nhân trong các đống đổ nát ở Aleppo. Ảnh: AFP

Theo Reuters, lực lượng nổi dậy đã phát động một cuộc phản công lớn chống lại Chính phủ Syria vào hôm thứ sáu (28/10) trong một nỗ lực phá vỡ vòng vây của quân đội Aleppo.

Cuộc phản công là động thái mới nhất trong một cuộc chiến khủng hoảng nhân quyền diễn ra trong nhiều năm qua ở Syria, đặc biệt nghiêm trọng từ tháng 7/2016, gây sốc cho lực lượng Tổng thống Bashar al-Assad sau một thời gian tương đối “nhàn nhã” nhờ sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Định nghĩa “lực lượng chính phủ” và “lực lượng nổi dậy” trong vấn đề Syria là rất phức tạp. Theo New York Times, lực lượng chính phủ dĩ nhiên là quân đội nhà nước Syria, nhưng một phần lại được Iran đào tạo. Còn quân nổi loạn là một liên minh lỏng lẻo của nhiều lực lượng khác nhau, trong đó có cả những địa phương không liên quan gì đến Aleppo.

Cả hai đều có những cáo buộc “không sạch sẽ”. Vụ đánh bom mới nhất vào một trường học đã khiến hàng chục người thiệt mạng, trong đó có cả trẻ em. Tuy nhiên, 37 các cuộc tấn công vào trường học khác ở Syria trong năm này diễn ra trong cả khu vực quân nổi dậy và Chính phủ kiểm soát.

Về lý thuyết, Liên Hợp Quốc đang cố gắng giúp đỡ người dân tái thiết lại cuộc sống. Nhưng chỉ có thể làm việc với các đối tác mà Chính quyền Syria thông qua. Theo The Guardian, đó là “người nhà” của ông Assad.

“Lá chắn sống”

The gioi tuan qua: “Thoi tiet” chinh tri lanh hon truoc them Halloween - Anh 3

Trẻ em ở Mosul. Ảnh: Dris Okuducu/Anadolu Agency/Getty Images

Theo New York Times, chỉ 10 ngày sau cuộc xâm lược quân sự do Mỹ hậu thuẫn vào thành phố Mosul, Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS đã giết chết gần 200 người thuộc lực lượng liên quân Iraq tiến lên phía Bắc. IS cũng sử dụng dân thường làm “lá chắn sống” xung quanh thành phố.

Trước đó, nhiều người đã lo sợ điều này sẽ xảy ra. Khi các cuộc tấn công bắt đầu, Liên Hợp Quốc cảnh báo nó sẽ mở ra một “thảm họa nhân đạo” gây thương vong rất lớn và khoảng 1 triệu người mất nhà cửa.

Lực lượng liên quân đã chiếm được 10 dặm xung quanh Mosul và giải phóng thị trấn Christian trên đường đi. IS được cho là đã yếu hơn trước, nhưng vẫn kiểm soát một lượng lớn máy bay chiến đấu và vũ khí. Những cuộc chiến tiếp tục đặt cuộc sống của những dân thường nằm trong tầm kiểm soát IS vào thế nguy hiểm khủng khiếp.

Lạnh lẽo hơn

The gioi tuan qua: “Thoi tiet” chinh tri lanh hon truoc them Halloween - Anh 4

Trong một bước đi mà Reuters gọi là “động thái tăng cường quân sự lớn nhất của NATO trên biên giới của Nga kể từ Chiến tranh Lạnh”, hôm thứ tư (26/10), Mỹ tuyên bố sẽ gửi quân và xe tăng tới Ba Lan, Anh cam kết gửi máy bay tới Romani. Còn Nga thì được cho là đang gửi tàu trang bị tên lửa tầm xa tuần tra vùng biển Baltic.

Khu vực Baltic là điểm nóng trong mối quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Nga trong vài năm qua. Thậm chí, theo Vox, người ta từng dự đoán, nếu Thế chiến 3 có xảy ra thì sẽ khai cuộc từ đây.

Một số chuyên gia phân tích của Mỹ lo ngại rằng Nga đang lên kế hoạch sử dụng các nước vùng Baltic (Estonia, Latvia và Lithuania) trong mưu đồ chống lại NATO.

Dù có đúng hay không, căng thẳng Baltic đang tràn sang các xung đột khác trên thế giới, đồng thời tạo ra những căng thẳng bên trong NATO. Wall Street Journal cho hay: NATO đang theo dõi một hạm đội của Nga được cho là có liên quan tới vấn đề Syria (một điểm nóng Mỹ-Nga khác), còn Mỹ-Anh gây sức ép với Tây Ban Nha từ chối cho tàu Nga cập bờ và tiếp nhiên liệu.

Sức nóng Baltic cũng ảnh hưởng đến cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Theo giới quan sát, ứng viên Donald Trump có mối quan hệ khá tốt với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong khi bà Clinton với điện Kremlin không mấy hòa hợp. Vì lẽ đó, ai lên làm Tổng thống Mỹ sẽ quyết định điểm nóng Baltic, Syria và lục đục NATO sẽ còn nóng đến mức độ nào.

Bắt tay giảng hòa?

The gioi tuan qua: “Thoi tiet” chinh tri lanh hon truoc them Halloween - Anh 5

Những người biểu tình ở Venezuela. Ảnh: Carlos Becerra/Anadolu Agency/Getty Images

Một khủng hoảng nhân đạo khác diễn ra ở Venezula. Chảo lửa tại đất nước này ảnh hưởng mạnh mẽ đến giá dầu, nhiều khu khai thác bị phá hủy. Công ty dầu khí quốc gia tiến hành hoán đổi trái phiếu để giảm bớt nợ. Dù không giải quyết được vấn đề, nhưng ít nhất là tránh sụp đổ hoàn toàn. Tuy nhiên, theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, điều này không đủ để giải quyết cứu trợ cho người dân Venezuela đã phải sống trong tình trạng thiếu lương thực và thuốc men trong nhiều tháng. Cái đói diễn ra tràn lan đến mức dấy lên các cuộc biểu tình, dĩ nhiên, có cả sự ủng hộ của phe đối lập.

Tuy nhiên, có dấu hiệu khủng hoảng chính trị sẽ được các phe hòa hoãn. Chính quyền Venezuela và Đảng đối lập tuyên bố hôm thứ hai (24/10) sẽ tiến hành đàm phán, động thái có thể xoa dịu phần nào cuộc khủng hoảng chính trị đang sôi sục.

Theo AFP, trước đó, phe đối lập đang lên kế hoạch đưa Tổng thống ra xét xử với cáo buộc ông Maduro đang có hai quốc tịch Venezuela và Colombia, có thể khiến ông không đủ điều kiện giữ chức vụ này theo Hiến pháp Venezuela.

Bầu cử Tổng thống và các cuộc điều tra

The gioi tuan qua: “Thoi tiet” chinh tri lanh hon truoc them Halloween - Anh 6

Ảnh: Harry Hamburg/NY Daily News Archive/Getty Images

FBI không được phép thâm nhập vào máy chủ riêng của bà Hillary Clinton. Hôm thứ sáu (28/10), Giám đốc FBI James Comey tuyên bố nhà chức trách đã phát hiện ra các email mới trong một cuộc điều tra riêng biệt liên quan đến bê bối email cá nhân của bà Clinton - đã được kết luận là không làm gì trái với quy định.

Trong một bước ngoặt kỳ lạ, các email mới được tìm thấy trong Nghị sĩ bị thất sủng của New York, Anthony Weiner, bị điều tra vì cáo buộc có tin nhắn quấy rối tình dục một cô gái tuổi teen.

Hiện vẫn chưa biết được vì sao email trong vụ Weiner lại có liên quan đến bà Clinton đến mức mở lại cuộc điều tra đã được kết luận. FBI không nói gì cả. Điều tốt nhất dư luận có thể làm lúc này là chờ đợi. Nhưng ứng cử viên Donald Trump có lẽ không. Mới đây, ông này kêu gọi “tẩy chay” bầu cử trước nguy cơ thất bại.

Lục Kiếm