(PL&XH) - Hội nghị lần này là sự kế tiếp Hội nghị thượng đỉnh giải trừ quân bị hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân của HĐBA LHQ năm 2009 và Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân lần thứ nhất tại Washington (Mỹ) năm 2010.

Ngày 26-3, Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân đã khai mạc tại thủ đô Seoul của Hàn Quốc với sự tham dự của các nhà lãnh đạo 53 quốc gia cùng nhiều tổ chức trên thế giới. Theo ban tổ chức, hội nghị trong hai ngày sẽ thảo luận việc đối phó với mối đe dọa của Chủ nghĩa khủng bố hạt nhân.

Hội nghị lần này là sự kế tiếp Hội nghị thượng đỉnh giải trừ quân bị hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân của HĐBA LHQ năm 2009 và Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân lần thứ nhất tại Washington (Mỹ) năm 2010. Tại sao trong 3 năm qua, cộng đồng quốc tế liên tục tổ chức các hội nghị thượng đỉnh liên quan vấn đề an ninh hạt nhân một cách tập trung và cao cấp như vậy? Theo báo Văn Hối của Hồng Công, hiện nay, các nước như Ấn Độ, Pakistan đã đặt chân vào "câu lạc bộ nước lớn hạt nhân", CHDCND Triều Tiên tuyên bố trở thành Quốc gia hạt nhân…

Hàn Quốc tăng cường an ninh cho Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân. Ảnh : TL

Do vậy, nguyên liệu hạt nhân ngày càng bị phân tán, các kỹ thuật chế tạo vũ khí hạt nhân được truyền bá rộng rãi, tất cả điều này khiến cho tình hình an ninh quốc tế đối mặt với cục diện phức tạp. Có thể nói, vấn đề an ninh hạt nhân của thế giới hiện nay khó kiểm soát và khó dự đoán hơn rất nhiều so với thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Trong khi đó, báo "National Post" của Canada vừa cho biết, 6 tháng sau khi xảy ra các vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001 tại Mỹ, ông Henry Kelly - khi đó là Chủ tịch Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ - đã cảnh báo giới lãnh đạo Mỹ về nguy cơ khủng bố hạt nhân trong tương lai. Theo ông Kelly, đến lúc nào đó, "những kẻ khủng bố hoặc một quốc gia ngang ngạnh" có thể có vũ khí hạt nhân và đe dọa giết chết hàng triệu người chỉ trong một vụ tấn công.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất xuất phát từ một cuộc tấn công phóng xạ độc hại - tức "bom bẩn", sử dụng nguyên liệu hạt nhân công nghiệp hoặc thương mại thông thường để tạo ra hoảng loạn, đe dọa sức khỏe của hàng vạn người trong một thời gian dài, làm cho cả thành phố không thể ở được, gây tổn thất hàng tỷ USD và phá hủy nền kinh tế toàn cầu. Nguy cơ hạt nhân lớn nhất vẫn là các đối tượng khủng bố có được vũ khí hạt nhân. Lượng nguyên liệu để sản xuất một quả bom hạt nhân thô là khá nhỏ. Với một thiết kế phát nổ hiệu quả, chỉ cần 4 kg plutoni và 12 kg urani được làm giàu cao là đủ. Để sản xuất một quả bom ít hiệu quả, nhưng vẫn có sức công phá mạnh, những kẻ khủng bố sẽ cần 48-60 kg urani được làm giàu cao.

Có báo cáo liên quan chỉ ra rằng, tính đến năm 2011, toàn thế giới có tổng cộng 1.600 tấn uranium làm giàu với nồng độ cao và 500 tấn plutonium đã phân tách, đủ để chế tạo khoảng 100.000 đầu đạn hạt nhân, đặc biệt là urani làm giàu dùng cho dân dụng đang tồn tại các vấn đề hết sức nổi cộm như số lượng nhiều, phân tán rộng và quản lý lỏng lẻo… Từ năm 1993 đến năm 2011, các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã có tới 2.100 lần đưa ra báo báo liên quan đến các vấn đề hạt nhân và các sự kiện như rò rỉ, trộm cắp hay có được nguyên liệu có tính phóng xạ một cách trái phép… Việc các phần tử khủng bố và các tổ chức tội phạm quốc tế có được nguyên liệu hạt nhân và tạo ra các vụ nổ hạt nhân hoặc tìm cách phá hoại các cơ sở hạt nhân đang tạo ra thách thức ngày càng nghiêm trọng. Một năm trước, trận động đất ở vùng biển phía Đông Nhật Bản đã gây ra sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với an ninh kỹ thuật hạt nhân dân sự.

Hội nghị Thượng đỉnh tại Seoul lần này sẽ lấy vấn đề an ninh hạt nhân làm trọng tâm, nguyên thủ các nước sẽ tập trung thảo luận về việc tăng cường an ninh và phòng ngừa các hoạt động khủng bố đối với nguyên liệu hạt nhân và cơ sở hạt nhân. Hội nghị này sẽ đánh giá lại những tiến bộ mà cộng đồng quốc tế đã đạt được trong lĩnh vực an ninh hạt nhân kể từ Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân Washington, sẵn sàng đưa ra các biện pháp an ninh hạt nhân mới.

Minh Tâm