Đổi tiền lấy pho mát, chính sách này nghe như trò đùa hơn là một thỏa thuận tài chính quan trọng, nhưng ở một số vùng của Italy, đó là thực tế. Loại pho mát Parmigiano-Reggiano ở đây quý đến mức một số ngân hàng đang chấp nhận loại thực phẩm này là vật thế chấp để đổi lấy những khoản vay cho các nhà sản xuất địa phương.

Ngân hàng Credito Emiliano có hàng trăm chi nhánh và hàng ngàn nhân nviên ở khắp miền trung và bắc Italy. Các văn phòng của họ trông không khác bất cứ cơ quan ngân hàng nào khác, với camera gắn ở mỗi góc, cửa an ninh sẵn sàng đóng lại, thậm chí có cả một hầm kín ở phía sau. Nhưng bạn sẽ không thể tìm thấy kim cương hay tiền mặt tại đây. Thay vào đó là hàng trăm ngàn bánh pho mát Parmesan (tên gọi tắt của Parmigiano-Reggiano), xếp chặt các kệ khổng lồ.

Kho chứa số pho mát trị giá hàng trăm triệu euro của ngân hàng Credito Emiliano.

Credito Emiliano nhận pho mát Parmesan từ các nhà sản xuất địa phương để đổi lại các khoản cho vay lãi suất ưu đãi 3% cộng thêm một khoản phí để bảo quản số pho mát trong kho chứa khô ráo, có điều hòa nhiệt độ.

Nghe có vẻ kỳ quặc, nhưng Credito Emiliano “đối xử” với pho mát Parmesan cũng như giống như các ngân hàng khác “đối xử” với vàng. Và núi pho mát được khóa trong hầm an toàn đó trị giá khoảng 200 triệu USD.

Italy đang đối mặt với cuộc suy thoái kinh tế trầm trọng nhất kể từ sau Thế chiến thứ hai, và các ngân hàng giống như Credito Emiliano đã giúp nhiều nhà sản xuất Parmesan duy trì hoạt động, tránh bị phá sản. Vấn đề nằm ở chỗ, phải mất thời gian “ủ” là 2 năm, một mẻ pho mát cứng Parmesan truyền thống của Italy mới có thể tung ra thị trường. Điều đó gây ra khó khăn về luồng tiền mặt khi các nhà sản xuất và nhà buôn cần tiền để mua sữa và trả lương công nhân.

Vì vậy, ngân hàng đã nhận pho mát để cấp tiền mặt cho các chủ doanh nghiệp trong một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi, giúp cho ngành công nghiệp Parmesan vượt qua những thời kỳ khó khăn. Nhà sản xuất vui vẻ nhận lượng tiền mặt tương đương 80% giá trị số pho mát thế chấp với lãi suất thấp, còn ngân hàng thì cũng không gặp nhiều rủi ro, bởi nếu khách không trả được tiền khi đáo hạn, họ có thể bán pho mát để thu vốn và lợi nhuận.

Thực ra, Credito Emiliano đã thực hiện đổi pho mát lấy tiền mặt từ năm 1953. Họ từng cân nhắc nhận thế chấp các loại thực phẩm khác như dầu ôliu, giăm bông Prosciutto, nhưng các sản phẩm này khó bảo quản, trong khi pho mát Parmigiano-Reggiano, nổi tiếng với tên gọi “Hoàng tử của Parmesan”, lại giá trị hơn nhiều. Mỗi bánh pho mát lớn có thể tương đương 550 lít sữa. Đây cũng là một trong những sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Italy, mang lại doanh thu hàng năm trên 1,5 tỉ euro. Đó là một bảo đảm cho các ngân hàng.

Vài lần mỗi tuần, các chuyên gia lại vào kho kiểm tra pho mát, xem chúng có bị mềm không bằng cách dùng những chiếc búa kim loại nhỏ để gõ và lắng nghe âm thanh phát ra. (Xem video vào thăm kho pho mát của Credito Emiliano dưới)

Bạn cài Flash Player để xem được Clip này.

Sau một năm, các bánh pho mát sẽ được dán logo Parmigiano-Reggiano, một số serie và nhãn hàng. Mặc dù hiếm xảy ra, nhưng khi khách không trả được nợ, ngân hàng bán pho mát để bù lại khoản cho vay.

Theo quan chức Credito Emiliano, các hợp đồng đổi tiền mặt lấy pho mát chỉ chiếm 1% doanh thu của ngân hàng, nhưng đây là một giải pháp quan trọng để duy trì hoạt động của ngành sản xuất pho mát Parmesan cũng như nền kinh tế địa phương nói chung.

Tuy vậy, việc chứa hàng chục ngàn bánh pho mát Parmesan đã khiến ngân hàng trở thành mục tiêu của những tên kẻ cướp. Tới nay chúng đã đột nhập vào kho ba lần và lần gần nhất chúng tuồn đi 750 bánh pho mát lớn. May mắn là nhóm cướp đã bị tóm trước khi kịp tiêu thụ số hàng.

Thu Hằng