Gắn bó với nghề dạy học nhiều năm, chúng tôi cũng đã có những khảo sát với nhiều thế hệ học sinh để tìm hiểu, nắm bắt những suy nghĩ, tình cảm và thái độ đánh giá của họ đối với giáo viên, với nghề dạy học.

Thay co trong trai tim hoc tro - Anh 1

Học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn (TP.HCM) trong giờ học môn toán với thầy

Sau đây là 10 chiêm nghiệm nho nhỏ mà chúng tôi đã đúc kết:

1. Nhiều người nghĩ học sinh (HS) thích thú, xem trọng các môn học chính hơn môn học phụ. Không phải hoàn toàn như thế, HS thường thích học môn của giáo viên (GV) này, GV kia là vì phương pháp dạy và tính cách của GV hơn là môn học ấy chính hay phụ.

2. Khi còn đi học, HS thường thích những GV dễ gần gũi, hòa đồng, thoải mái với HS nhưng khi trưởng thành lại có xu hướng đánh giá cao những GV có cách giáo dục nghiêm khắc, kỷ luật. Cũng như thế, lúc còn đi học, nhiều HS ghét GV khó tính nhưng khi ra đời, lại thầm cảm ơn GV này.

3. GV thường đánh giá năng lực HS dưới mức hiểu biết của họ, vì thế mà phương pháp dạy học dễ nghiêng về truyền thụ một chiều. Tuy nhiên, nếu GV biết khơi gợi để HS bày tỏ quan điểm, chính kiến, HS sẽ cho GV nhiều hiểu biết bất ngờ hơn những gì ta nghĩ về họ.

4. Với một số HS, những biểu hiện cách ăn mặc, lời nói, cử chỉ, đến những thói quen nhỏ nhặt của GV có thể sẽ trở thành thói quen, ấn tượng đi suốt cuộc đời của họ.

5. Khi bị GV bắt lỗi, HS thường cho là bị oan. Nếu GV càng chú ý, họ càng nghĩ rằng GV có ác cảm. Muốn HS tiến bộ, khi bắt lỗi, GV phải biết phân tích thật thuyết phục lỗi sai cho họ.

6. Học trò rất sợ phải viết kiểm điểm, vì vậy trong giáo dục nên lấy biện pháp phòng ngừa, nhắc nhở, răn đe làm chính.

7. Ranh giới giữa cau có, giận dữ và từ tốn, yêu thương của GV đối với HS mong manh như sợi tóc. Giận dữ nhiều khi khiến cho GV đối xử khắc nghiệt với HS mà lòng thì không vui. Nhưng nếu biết kiềm chế, lấy từ tốn, yêu thương, công tâm dạy bảo, thì bao giờ lòng cũng thanh thản.

8. GV thường nhớ nhiều nhất về hai đối tượng HS khi họ ra trường: thật ngoan, học thật giỏi và rất cá biệt, nghịch ngợm. Trong đời GV vẫn gặp những người rất thành đạt, rất biết lễ nghĩa... mà trước kia, khi còn đi học, họ thuộc dạng HS thứ hai.

9. Có những nhận xét, đánh giá của GV quyết định đến số phận, cuộc đời của HS. Có khi nhận xét ấy mở ra cơ hội để họ thành đạt nhưng có khi đánh giá ấy lại đẩy họ vào con đường cùng, bế tắc.

10. Hãy nhìn vào mắt HS trong mỗi tiết học. Ở đó đã nói thay cho ta tất cả cần phải làm gì.

Trần Ngọc Tuấn