Cơ quan đặc trách về an ninh kinh tế của Chính phủ Mỹ đã yêu cầu phải ngăn chặn tình trạng các doanh nghiệp Nhà nước Trung Quốc thân tóm các công ty Mỹ, một việc giúp Bắc Kinh có thể đạt được nhiều mục đích.

Thau tom cong ty My - mui ten trung nhieu dich - Anh 1

Tập đoàn Zhongwang đang muốn mua lại Công ty Aleris của Mỹ

Ủy ban Đánh giá an ninh và kinh tế Mỹ-Trung Quốc, cơ quan của Chính phủ Mỹ chuyên trách giám sát mối quan hệ an ninh và thương mại giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới này, đã đề xuất giới chức lập pháp Mỹ cần có biện pháp ngăn chặn việc các doanh nghiệp Nhà nước Trung Quốc mua lại các công ty Mỹ. Đề xuất này được nhấn mạnh trong báo cáo của Ủy ban thường niên gửi Quốc hội Mỹ ngày 16-11.

Đề xuất thể hiện sự quan ngại sâu sắc được Ủy ban Đánh giá an ninh và kinh tế Mỹ-Trung Quốc đưa ra khi các doanh nghiệp Nhà nước của Trung Quốc thi nhau thâu tóm các công ty Mỹ, từ lĩnh vực thực phẩm, bất động sản, dịch vụ khách sạn… cho tới kỹ thuật, công nghệ cao.

Theo thống kê, trong năm nay, các doanh nghiệp Mỹ đã thu hút các thương vụ có tổng giá trị kỷ lục 64,5 tỷ USD, trong đó phần lớn bên mua là từ Trung Quốc, nhiều hơn so với bất kỳ quốc gia nào trong tầm ngắm của các công ty Trung Quốc. Một trong những vụ mua bán đình đám nhất từ đầu năm tới nay là Tập đoàn Anbang của Trung Quốc đã bỏ ra tới 14,3 tỷ USD để mua lại hệ thống khách sạn Waldorf Astoria tại khu vực được xem là “trái tim” kinh tế Mỹ ở Mahattan, New York, hồi tháng 3-2016.

Lĩnh vực mà doanh nghiệp Nhà nước của Trung Quốc muốn thâu tóm nhất chính là những công ty kỹ thuật và công nghệ cao có thể phục vụ cho quốc phòng của Mỹ. Các Thượng nghị sỹ Mỹ hồi đầu tháng 11 này đã kêu gọi Chính quyền Tổng thống Barack Obama ngăn chặn thương vụ sáp nhập trị giá 1,1 tỷ USD của Tập đoàn Zhongwang thuộc sở hữu Nhà nước Trung Quốc mua lại Tập đoàn Aleris của Mỹ, một công ty vốn sở hữu các công nghệ quan trọng về không gian và quốc phòng.

Theo các chuyên gia, chiến lược đầu tư thâu tóm công ty Mỹ của các “đại gia” Nhà nước Trung Quốc, quốc gia đang có nguồn dự trữ ngoại tệ dồi dào tới hơn 3.000 tỷ USD, là nhằm tìm kiếm bí quyết kinh doanh, công nghệ và sự ảnh hưởng, bổ sung những gì doanh nghiệp Trung Quốc còn thiếu. Bên cạnh đó, với việc thâu tóm các công ty Mỹ, doanh nghiệp Nhà nước Trung Quốc có quyền tham gia vào hội đồng quản trị và có thể tác động đến chiến lược của các công ty này.

Chính vì thế, trong một báo cáo gửi Quốc hội Mỹ ngày 16-11, Ủy ban Đánh giá an ninh và kinh tế Mỹ-Trung Quốc đã kiến nghị Quốc hội Mỹ cần sửa đổi quy chế cho phép Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) phong tỏa các thương vụ thâu tóm hay kiểm soát các công ty Mỹ của Trung Quốc. Theo CFIUS, Trung Quốc đã sử dụng các doanh nghiệp Nhà nước như một công cụ kinh tế chủ chốt để thúc đẩy và đạt được những mục tiêu an ninh quốc gia.

Nếu được thông qua, đề xuất của Ủy ban Đánh giá an ninh và kinh tế Mỹ - Trung Quốc sẽ tạo ra một lệnh cấm bao trùm các thương vụ mua bán công ty Mỹ của các doanh nghiệp Nhà nước Trung Quốc. Và điều này sẽ có sức ảnh hưởng lớn khi mà đội ngũ chuyển giao quyền lực của Tổng thống đắc cử Donald Trump đang hoạch định chương trình nghị sự về chính sách đối ngoại và thương mại của chính quyền mới.