Đó là quyết định của Bộ Tài chính khi thành lập Đoàn thanh tra đối với Tổng cục hải quan và các đơn vị liên quan về nhập khẩu ô tô.

Đoàn thanh tra sẽ tiến hành thanh tra việc chống buôn lậu, gian lận thương mại, công tác quản lý giám sát hải quan; thực hiện nghĩa vụ thuế đối với hoạt động nhập khẩu xe ô tô tại Tổng cục Hải quan, các đơn vị trực thuộc và các cá nhân có liên quan.

Thời kỳ thanh tranh tra áp dụng từ ngày 1/1/2011 đến hết ngày 30/9/2016. Thời gian thanh tra thực hiện trong tháng 10/2016, dự kiến kéo dài trong vòng 45 ngày.

Trước đó, dư luận đã dấy lên các câu hỏi nghi vấn gian lận thuế trước hiện tượng xe siêu sang nhập khẩu về tăng bất thường nhưng có giá khai báo rất thấp để giảm nghĩa vụ thuế phải nộp.

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, từ đầu năm đến nay, cả nước có khoảng 500 ô tô nhập khẩu qua hình thức biếu, tặng.

Phần lớn trong số đó là xe sang và siêu sang như Lexus, Land Cruiser dung tích 4.6L, Mercedes S550 dung tích 4.7L; Maybach dung tích 4.6L, Land Rover, Ranger Rover, Rolls-Royce....

Thanh tra hoat dong nhap khau oto tai Tong cuc Hai quan - Anh 1

Thanh tra công tác nhập khẩu ô tô tại Tổng cục Hải quan

Điều lạ lùng nhất, tuy “khủng” về thương hiệu nhưng giá trị khai báo hải quan khiến nhiều người giật mình. Chẳng hạn, trong hơn 200 xe Lexus nhập về theo diện biếu tặng, dòng LX 570 chiếm tới hơn 150 xe, dung tích xi lanh 5.7L.

Dù giá thị trường gần 8 tỷ đồng/chiếc, nhưng nhiều DN khai báo chỉ từ 330 triệu đồng đến 1,6 tỷ đồng. Dòng xe sang này nếu nhập sau ngày 1/7 sẽ phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) lên đến 150%.

Do đó, nhiều tổ chức, cá nhân ồ ạt nhập xe dưới hình thức biếu tặng để gian lận thuế bằng cách khai báo giá trị xe thấp.

Chẳng hạn, ngày 25/6/2016, Cty Đầu tư thương mại và xuất nhập khẩu Hưng Thịnh (đóng tại quận Lê Chân, Hải Phòng) mở tờ khai NK tại cảng Hải Phòng khu vực 3 cho xe Rolls-Royce Dawn với giá khai báo 5,6 tỷ đồng theo hình thức biếu tặng.

Ước tính, sau khi hoàn tất các nghĩa vụ thuế với Nhà nước, siêu xe này có mức giá khoảng 25 tỷ đồng. Nếu NK sau 1/7 (khi áp dụng mức thuế TTĐB mới, lên tới 150%), chiếc xe này có tổng giá lên tới 40 tỷ đồng.

Mới đây, Tổng cục Thuế nhận được báo cáo của Cục Thuế Đà Nẵng về việc một số đối tượng lợi dụng chính sách cho phép nhập khẩu ô tô theo hình thức biếu, tặng để gian lận thuế, trốn thuế. Riêng 5 tháng đầu năm 2016 có tới 221 xe, chủ yếu là xe sang như Cadilac, Lexus, Lamborghini…dung tích 3.5L trở lên.

Theo báo cáo trên, đa số các xe nhập khẩu theo hình thức biếu tặng là xe có giá trị cao, song hóa đơn xuất bán lại chỉ bằng 50-60% trị giá xe theo xác định của cơ quan hải quan, không phù hợp với giá giao dịch trên thị trường

Về việc này, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đã yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương kiểm tra, làm rõ vấn đề cũng trách nhiệm của cơ quan chức năng có liên quan gồm hải quan, thuế... trong quản lý và xử lý việc nhập khẩu ô tô quà biếu, quà tặng. Kết quả kiểm tra báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/10.

Đối với hoạt động nhập khẩu ô tô thương mại, Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) đã có văn bản đề xuất Bộ Tài chính tăng cường chỉ đạo kiểm tra công tác nhập khẩu ô tô, đặc biệt là xe Trung Quốc nhập khẩu về Việt Nam.

VAMI tính toán với chiêu khai báo giá trị thấp đối với ô tô nhâp khẩu chỉ bằng khoảng 1/2 giá trị thực, đối chiếu với số lượng tờ khai đã thực hiện đến tháng 6/2016 thì mỗi xe nhập khẩu về Việt Nam, ngân sách Nhà nước thất thu khoảng 4.759 USD (tương ứng 104 triệu đồng/chiếc).

"Giả sử 1 năm, Việt Nam nhập dòng xe này với số lượng là 10.000 chiếc, thì số tiền thất thu sẽ vào khoảng 47,5 triệu USD tương ứng hơn 1.000 tỉ đồng”, VAMI ước tính.

Theo VAMI, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp nội địa có thể phải đóng cửa, ngừng sản xuất khiến giá xe sản xuất, lắp ráp trong nước không cạnh tranh được với xe nhập khẩu.

Sơn Ca (Tổng hợp)