Ngày 11-10, Thanh tra Chính phủ (TTCP), thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, chống thất thu ngân sách nhà nước (NSNN) với Cục Thuế TP Hồ Chí Minh.

Thanh tra Chinh phu phat hien nhieu sai pham tai Cuc Thue TP Ho Chi Minh - Anh 1

Nhiều sai phạm tại Cục Thuế TP Hồ Chí Minh

Công tác quản lý nợ thuế chưa chặt chẽ

Theo kết luận TTCP, trong 02 năm 2012, 2013 tỷ lệ kiểm tra chỉ đạt 31-34% số phải kiểm tra theo quy định nên chưa phát hiện, ngăn chặn kịp thời các trường hợp vi phạm, nhằm chống thất thu NSNN thông qua công tác kiểm tra tại bàn. Việc khai thác hệ thống thông báo cáo trên ứng dụng TTr để theo dõi, phát hiện, xử lý vi phạm quy trình thanh, kiểm tra chưa được Cục Thuế thực hiện nghiêm túc, đồng thời thể hiện lãng phí tiền đầu tư, triển khai ứng dụng TTr. Trong công tác quản lý hoàn thuế GTGT Cục Thuế còn có khuyết điểm như: tỷ lệ hồ sơ giải quyết chậm, thời gian chiếm tỷ lệ cao (20%).

Công tác quản lý nợ thuế tại Cục Thuế chưa chặt chẽ, số liệu nợ đọng thuế trên báo cáo định kỳ (tháng, năm) của Cục Thuế phản ảnh chưa đầy đủ, thiếu chính xác so với số liệu thực tế còn nợ đọng. Việc đối chiếu, xác nhận công nợ không thường xuyên, không kịp thời nên số liệu nợ phản ánh sai thực tế. Kết quả kiểm tra tại thời điểm 30-9-2014, Cục Thuế ban hành (TB07) không kịp thời làm giảm số nợ thuế (tiền chậm nộp) so với thực tế là 161.906 triệu đồng. Đặc biệt, cơ quan thuế theo dõi, quản lý đối với 844 trường hợp báo cáo dư nợ tại thời điểm 30-9-2014, tính thiếu tiền chậm nộp là 19.470 triệu đồng.

Trong khi đó, nợ thuế trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hàng năm đều tăng, nhất là các khoản nợ trên 90 ngày. Tuy nhiên, Cục Thuế chưa làm hết trách nhiệm, thiếu kiên quyết trong việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thu hồi nợ thuế (như : không áp dụng biện pháp cưỡng chế phong tỏa, trích tiền từ tài khoản 25 doanh nghiệp, nợ thuế 321.816 triệu đồng, không áp dụng biện pháp cưỡng chế nợ thuế khác 28 doanh ngiệp, nợ thuế 457.411 triệu đồng), dẫn đến số nợ thuế không giảm mà ngày càng tăng, nhất là các khoản nợ quá hạn trên 90 ngày, tính đến thời điểm 30-9-2014 là 10.626.704 triệu đồng, chiếm 60% tổng số tiền nợ thuế.

Có biểu hiện buông lỏng trong quản lý

TTCP kiểm tra tại 05 điểm của Chi cục Thuế phát hiện 10 tổ chức có nợ quá hạn, nhưng Chi cục Thuế chưa ra (TB07) tính tiền chậm nộp với tổng số tiền phải nộp NSNN tăng thêm là 3.581 triệu đồng, đồng thời có 638 hộ gia đình, cá nhân nợ tiền đất quá hạn phải ra TB07 và tính tiền chậm nộp nhưng Chi cục Thuế chưa tính để theo dõi nợ (với lý do người nộp thuế chưa đến nhận thông báo), số tiền chậm nộp tính đến thời điểm 30-9-2014 là 100.713 triệu đồng. Việc thông báo thu nợ (TB07) và cưỡng chế thu hồi nợ tiền đất chưa được cơ quan thuế chỉ đạo, tố chức thực hiện nghiêm túc như: chậm ban hành (TB07) đối với 40 tổ chức, không thực hiện cưỡng chế phong tỏa, trích tiền từ tài khoản đối 28 tổ chức, dư nợ 542.986 triệu đồng, dẫn đến tình trạng nợ động kéo dài.

Chuyển cơ quan điều tra

TTCP yêu cầu Cục Thuế TP Hồ Chí Minh chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an để điều tra, xác minh đối với 18 doanh nghiệp (bên mua) mua hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn với giá trị tiền HH-DV 201.633 triệu đồng, tiền thuế GTGT 19.749 triệu đồng.

Kết quả xác minh của cơ quan thuế báo cáo, doanh nghiệp bên mua tiếp tục bỏ trốn, có dấu hiệu mua bán hóa đơn qua nhiều cấp trung gian ở địa bàn nhiều tỉnh, thành phố khác nhau.

Việc thu thập chứng cứ, áp dụng pháp luật xử lý vi phạm trong quá trình thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế chưa đấy đủ, thiếu chặt chẽ, dẫn đến phải hủy bỏ quyết định xử lý truy thu thuế đối với một số trường hợp khiếu nại của người nộp thuế. Trong đó, có 02 trường hợp ra quyết định gải quyết công nhận khiếu nại không đúng quy định, dẫn đến giảm số xử lý truy thu theo kết luận thanh, kiểm traq thuế, với tổng số tiền là 4.958,5 triệu đồng. Việc xử lý hóa đơn bất hợp pháp theo thông báo của Công an chuyển đến Cục Thuế: quá trình tiếp nhận và xử lý của Cục Thuế không kịp thời có biểu hiện buông lỏng trong công tác quản lý, có 07 trường hợp (14 tờ hóa đơn) doanh nghiệp mua hóa đơn chuyển đến địa điểm kinh doanh, nhưng cơ quan thuế không thông báo đến cơ quan quản lý thuế mới để xử lý, có 421 tờ hóa đơn bất hợp pháp do cơ quan Công an chuyển đến nhưng do Cục thuế xử lý chậm, không triệt để, dẫn đến quá thới hiệu xử phạt.

Tình trạng doanh nghiệp sử dụng hóa đơn mau của doanh nghiệp bỏ trốn xảy ra trên phạm vi rộng, là vấn đề nổi cộm, phức tạp, gây thất thu cho NSNN, nhưng các biện pháp quản lý nhằm ngăn chặn, phát hiện, xử lý thông qua công tác thanh, kiểm tra và công tác quản lý của Cục Thuế còn rất hạn chế. Theo kết quả kiểm tra, xác minh TTCP phát hiện có 44 doanh nghiệp (bên mua) sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, hóa đơn không đủ điều kiện khấu trừ để kê khai, hoàn thuế với số tiền phải truy thu và giảm khấu trừ 26.394 triệu đồng.

Đến thời điểm kết thúc thanh tra trực tiếp, do giới hạn về điều kiện nhân lực và thời gian, TTCP đã bàn giao cho Cục Thuế TP Hồ Chí Minh toàn bộ thông tin, số liệu của 9.116 doanh nghiệp do TTCP kiểm tra cơ sỡ dữ liệu của cơ quan thuế quản lý phát hiện doanh nghiệp có sử dụng hóa đơn bất hợp pháp kê khai khầu trừ thuế, hoàn thuế với tổng giá trị HH-DV là 3.537.439 triệu đồng, để cơ quan thuế tiếp tục kiểm tra và xử lý theo thẩm quyền.

Với những sai phạm nêu trên, TTCP kiến nghị Bộ Tài chính: chỉ đạo Tổng cục Thuế kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý đối với lãnh đạo Cục Thuế TP Hồ Chí Minh có liên quan đến những khuyết điểm, vi phạm được nêu tại phần kết quả thanh tra. Đối với Cục Thuế TP Hồ Chí Minh tổ chức kiểm điểm và chỉ đạo kiểm điểm theo thẩm quyền đối với: Trưởng các phòng nghiệp vụ tại văn phòng Cục và Chi cục trưởng các Chi cục Thuế quận, huyện.

TTCP kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Tổng cục Thuế, Cục Thuế TP Hồ Chí Minh tiến hành thanh tra , kiểm tra, xử lý vi phạm ( nếu có) đối với 34 trường hợp cá nhân chuyển nhượng cổ phần qua kiểm tra, xác minh tại các đơn vị phát hành và Công ty CP quản lý Quỹ đầu tư chứng khoán Thái Dương thấy bán cao hơn giá mua là 4.707.000 triệu đồng.

Thanh Tàu