Khi một thành phố chuyên sản xuất xe hơi của nước Mỹ phá sản

(CATP) Đã từng nghe nói đến đống đổ nát và hoang tàn này, nhưng Oliver Kearney không thể tưởng tượng nổi cái mình đang nhìn thấy: gái điếm có mặt trên đường phố từ lúc 8 giờ sáng, bãi đậu xe đầy rác và cỏ mọc hoang dại, những tòa cao ốc vẽ đầy chữ ngoệch ngoạc trên tường... Ngay ngày đầu tiên, anh ta chụp đến 2.000 bức ảnh: “Không có thành phố nào của nước Mỹ điêu tàn đến như thế. Nó thực sự là cái duy nhất được nhìn thấy trong cuộc đời tôi”.

Kearney, 18 tuổi, mơ ước trở thành kiến trúc sư, đã được bố cho phép rời nước Anh, đi thăm thành phố Detroit bằng một tua du lịch kỳ lạ: quan sát những nhà máy, lâu đài, nhà thờ, trường học... bị bỏ hoang. Dưới sự hướng dẫn của Jesse Welter, cả hai bò lết để quan sát bên trong một nhà ga đóng cửa từ lâu, chui qua lỗ hàng rào để leo lên một tòa nhà chọc trời hoang phế, len lỏi vào đống đổ nát để quan sát một vũ trường mà tạp chí Who đã từng tổ chức buổi hòa nhạc đầu tiên tại Hoa Kỳ: “Ở đây, người ta có thể hiểu và thực sự cảm nhận lịch sử của một thành phố suy tàn. Ở châu Âu, khi lâu đài bị đổ nát, người ta phá hủy nó”. Tại đây không thể được, bởi thành phố có đến 78.000 ngôi nhà hoang và phá hủy mỗi cái phải tốn kém ít nhất 8.000 đôla.

Theo tòa thị trưởng, trong 10 năm qua, 85% của 370km2 nhà ở cao cấp dần dần biến mất hết người, khi mọi nỗ lực sang nhượng lại đều bất thành. Chẳng hạn, kế hoạch biến sòng bạc khổng lồ Michigan Central Depot thành trạm cảnh sát thất bại, và nơi đã từng là nhà ga này bị bỏ hoang từ năm 1988. Nhiều nhiếp ảnh gia đã đến đây ghi lại cảnh tượng “một thời vang bóng”. Hai người Pháp đã viết một cuốn sách, tựa đề Detroit, dấu vết của giấc mơ Mỹ (2010). Nhưng từ khi thành phố tuyên bố phá sản vào tháng 7-2013, một làn sóng du khách kéo đến để “chiêm ngưỡng” cảnh suy tàn của một đế quốc thời hiện đại.

Jesser Welter phải mua một chiếc xe tải nhỏ, 12 chỗ ngồi để đáp ứng cho nhu cầu này. 42 tuổi, anh ta vốn là thợ sửa máy bay, chuyển sang sửa máy rút tiền, rồi biến thành thợ chụp ảnh, chuyên chụp những tòa cao ốc đổ nát bán cho các nhà nghệ sĩ. Và sau cùng là hướng dẫn viên du lịch... đổ nát. Vừa hướng dẫn vừa làm bảo vệ, bởi vào tháng 10-2013, hai du khách đi thăm một nhà máy bỏ hoang đã bị đánh cắp mất chiếc xe hơi, và những người khác lại bị bọn côn đồ trấn lột tài sản.

Anh bắt đầu làm du lịch từ cuối năm 2011, nhưng mãi đến năm 2013 mới phất lên được. Khách hàng phải trả 45 đôla để được hướng dẫn đi thăm những nơi hoang tàn “trứ danh” nhất Detroit trong thời gian 3 giờ. Welter biết những tòa nhà độc đáo mà nhiều người không biết. Những nơi còn giữ nguyên vật dụng như chủ nhân của chúng vừa đi ra, nhưng lại là chỗ tụ tập của bọn chó hoang. Anh còn biết cả những nhà thờ bỏ phế để giúp cho một cặp tình nhân làm hôn lễ.