Thanh Văn

Thang lam vua... - Anh 1

(Cadn.com.vn) - Kết quả cuộc trưng cầu dân ý sắp tới của Italia về cải cách hiến pháp có thể đặt quốc gia Châu Âu này vào tương lai không chắc chắn, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ 3 Châu Âu này đang phục hồi chậm chạp và sự nổi lên mạnh mẽ của các đảng dân túy.

Italia sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về cải cách hiến pháp vào ngày 4-12 tới. Theo chương trình cải cách, nước này sẽ bãi bỏ cái gọi là “hệ thống lưỡng viện hoàn hảo”, vốn đã có hiệu lực tại nước này kể từ khi Hiến pháp ra đời vào năm 1948. Luật cải cách, đã được Quốc hội chấp thuận, sẽ sắp xếp lại bộ máy chính trị nổi tiếng là tốn kém và không hiệu quả của Italia và giúp tiết kiệm 500 triệu EUR mỗi năm chi phí điều hành.

Theo đó, số ghế trong Thượng viện từ 315 giảm xuống còn 100, trong đó quyền lực của các nghị sĩ cũng bị hạn chế. Các thượng nghị sĩ trong tương lai sẽ được các thành viên hội đồng và các thị trưởng khu vực bầu chọn. Và họ sẽ làm việc mà không có lương.

Với những thay đổi mang tính bước ngoặt này, Thủ tướng Italia Matteo Renzi muốn đặt cược tương lai chính trị của mình vào kết quả của cuộc trưng cầu dân ý khi bản thân ông đã tuyên bố sẵn sàng từ chức nếu đa số người phản đối kế hoạch cải cách này. Trên thực tế, Thủ tướng Renzi ủng hộ những cải cách này với hy vọng xoa dịu những tranh cãi bùng lên ở Italia ngay từ bên trong nội bộ đảng Dân chủ (PD) của ông và quan trọng nhất là phe chủ nghĩa dân túy, Phong trào 5 sao (M5S) – vốn quyết liệt chống đối EU.

Nếu cử tri nói “không” trong cuộc trưng cầu dân ý sắp tới, vị thế của Thủ tướng Renzi sẽ bị lung lay trong khi M5S - hiện là đảng lớn thứ hai ở Italia sau PD – đứng trước cơ hội vàng giành chiến thắng thực sự trong cuộc tổng tuyển cử sau đó. Nếu điều đó xảy ra, M5S và lãnh đạo Beppe Grillo - vốn là một diễn viên hài trước khi chuyển sang hoạt động chính trị năm 2009 - tuyên bố sẽ kêu gọi một cuộc trưng cầu dân ý để Italia rời khỏi EU (hay còn gọi là Italexit) giống như Anh (Brexit)

Nhưng nếu cử tri nói “có”, người lo sợ, việc can thiệp vào hệ thống Quốc hội lưỡng viện hiện nay có thể thúc đẩy bàn tay nắm quyền độc đoán, như từng xảy ra ở Italia trước Thế chiến II. Nhiều người chỉ trích nói rằng, việc hạn chế quyền lực của thượng viện có thể mở đường cho việc tập trung quá nhiều quyền lực trong tay của một vài người – ám chỉ Thủ tướng Matteo Renzi.