Hệ thống thang bảng lương của cán bộ công chức hiện không còn phù hợp, cần thay đổi là ý kiến của nhiều đại biểu tham dự Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm về việc xây dựng thang bảng lương và thực hiện cơ chế trả lương theo vị trí việc làm” do Bộ Nội vụ tổ chức ngày 22-11.

Thang bang luong cua can bo cong chuc con bat cap - Anh 1

Nhiều chuyên gia đề xuất việc trả lương cho cán bộ công chức sẽ theo vị trí việc làm, theo năng lực và theo kết quả thực hiện công việc.

Thống kê chưa đầy đủ của Bộ Nội vụ, từ năm 2001- 2015 mức lương tối thiểu điều chỉnh tăng 5,48 lần (1.150 ngàn đồng/210 ngàn đồng); số lượng đối tượng hưởng lương tăng 1,28 lần nhưng tổng quỹ tiền lương tăng 11,2 lần. Riêng trong năm 2015, thống kê cho thấy có khoảng hơn 6,5 triệu người hưởng lương từ ngân sách (không tính lực lượng vũ trang), tổng quỹ chi năm 2015 là khoảng 295 ngàn tỷ đồng.

Theo ông Đặng Như Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, việc mở rộng quan hệ tiền lương, bổ sung, sửa đổi các chế độ phụ cấp và chế độ nâng bậc, nâng ngạch tác động rất lớn đến việc tăng quỹ tiền lương và trợ cấp.

Tuy nhiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cũng chia sẻ, vấn đề tiền lương ở Việt Nam không hề đơn giản. Nếu không hệ thống lại thì không thể xử lý những vấn đề tồn tại bởi hiện tiền lương không còn là động lực, hầu như không có tác động nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, không gắn bao nhiêu với cải cách hành chính.

Bên cạnh đó, ông Đặng Như Lợi cũng cho rằng tiền lương và các chế độ đãi ngộ quá thấp với khoảng 30% đội ngũ cán bộ công chức có trình độ, làm việc tận tâm, có trách nhiệm, chất lượng và hiệu quả, đảm nhận phần lớn khối lượng công việc trong cơ quan Đảng, Nhà nước và các đoàn thể, nhưng lại quá cao đối với khoảng 30% cán bộ, công chức, dù có đủ bằng cấp nhưng lại không đủ trình độ chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của công việc.

“Đó còn chưa kể, thu nhập ngoài tiền lương ở nhiều ngành nghề, cơ quan tổ chức, đơn vị chức vụ, vị trí công tác ngày một tăng cao, phức tạp, đa dạng. Thu nhập từ nhà, đất được mua, cấp theo giá thấp vẫn diễn ra; nhiều hình thức bao cấp trá hình phát triển. Một bộ phận cán bộ, công chức trở nên giàu có từ vị trí công tác của mình và từ nguồn thu nhập không minh bạch nên không quan tâm nhiều đến tiền lương”, ông Đặng Như Lợi nói.

Không những chưa phù hợp trong cách thức trả lương với cán bộ công chức mà việc trả lương theo hệ số như ở Việt Nam cũng không còn phù hợp với xu thế phát triển của thế giới là quan điểm của nhiều đại biểu dự Hội thảo.

Ông Vũ Hoàng Ngân, Phó trưởng Khoa Kinh tế và Quản lý nguồn nhân lực, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, hệ thống thang bảng lương hiện tại chưa được chi trả theo đúng nghĩa của khái niệm “vị trí việc làm” mà mới được chia thành một số ít ngạch. Chẳng hạn như trong một đơn vị hành chính sự nghiệp có bảng lương chuyên gia cao cấp, bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức trong các cơ quan Nhà nước, bảng lương nhân viên thừa hành, phục vụ... Tuy nhiên với sự phân loại này cũng phần nào có sự sắp đặt mức lương có liên quan đến công việc mà một cá nhân nào đó đang thực hiện.

Bên cạnh đó việc đánh giá kết quả làm việc của cá nhân người lao động đối với cán bộ, công chức và viên chức cũng được tiến hành thường xuyên và theo những chu kỳ nhất định. Mặc dù kết quả đánh giá còn mang nặng tính hình thức và chưa đóng vai trò quan trọng đến thu nhập, tuy nhiên về lý thuyết có thể nhận định rằng thu nhập có liên quan đến kết quả thực hiện công việc.

Do vậy ông Vũ Hoàng Ngân đề xuất việc trả lương theo vị trí việc làm, theo năng lực và theo kết quả thực hiện công việc.

Còn ông Đặng Như Lợi thì băn khoăn có nên tách riêng tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước để quy định riêng cho từng lĩnh vực hay cân đối với quy định chung?

Đồng thời ông Lợi cũng đặt vấn đề sẽ xử lý ra sao mối quan hệ chênh lệch tiền lương của cán bộ, công chức (cơ quan quản lý Nhà nước, Đảng, Mặt trận và các đoàn thể) với viên chức Nhà nước (giáo viên, bác sỹ, nhân viên y tế, nghiên cứu khoa học ) và lực lượng vũ trang hưởng lương từ ngân sách Nhà nước ra sao?

“Mặt khác, tiền lương của cán bộ công chức Nhà nước cần phải bảo đảm bằng mức sống bình quân của người lao động trong DN hay lao động xã hội, hay mức sống trung bình của xã hội để có cơ sở thiết kế mức lương trong các bảng lương”, ông Đặng Như Lợi nói.

D.Ngân