Một thẩm phán Mỹ vừa ra phán quyết chương trình theo dõi, giám sát hàng triệu cuộc điện thoại của người dân Mỹ do Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) thực hiện là hoàn toàn hợp pháp, đồng thời gọi đó là hành động chống lại bọn khủng bố để chúng không vi phạm quyền riêng tư của người Mỹ.

Theo hãng tin Reuters, có thể thấy quyết định của thẩm phán William Pauley tại Manhattan, Mỹ, hôm thứ Sáu vừa qua (27/12) trái ngược hoàn toàn với phán quyết của một thẩm phán khác trước đó. Cách đây đúng 11 ngày, thẩm phán Richard Leon ở Washington, D.C đã nghi ngờ tính pháp lý của chương trình theo dõi điện thoại người dân Mỹ của NSA , đồng thời yêu cầu Tòa án Tối cao xem xét giải quyết vấn đề này.

Một cơ sở thu thập dữ liệu của NSA ở Bluffdale, cách Salt Lake City, bang Utah 25 dặm (40km) về phía Nam

Trong phán quyết dài 54 trang của mình, thẩm phán Pauley đã bác bỏ một vụ kiện của Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) cáo buộc hành vi theo dõi "số lượng lớn các cuộc điện thoại" của NSA là vi phạm điều Sửa đổi thứ 4 của Hiến pháp Mỹ. Thẩm phán Pauley cũng nhắc đến các cuộc tấn công khủng bố hôm 11/9/2001 khiến gần 3.000 người chết và nói rằng các chương trình ngăn chăn nguy cơ khủng bố như NSA làm có thể giúp nước Mỹ tránh được nguy cơ xảy ra những vụ khủng bố "khủng khiếp" như thế.

Cũng cần phải nhắc lại rằng, vụ việc và hành vi theo dõi điện thoại người dân Mỹ của NSA đã được thực hiện từ lâu và bị giấu kín, mãi tới gần đây mới bị cựu nhà thầu Edward Snowden tiết lộ. Hiện nay, Snowden đang tị nạn tạm thời ở Nga.

Trong khi đó, Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ đã phản đối phán quyết của thẩm phấn Pauley, cho rằng chương trình theo dõi của NSA là không có lý do xác đáng, và nó sẽ tạo điều kiện mở rộng những quyền lực điều tra của chính phủ đối với cuộc sống hàng ngày của người dân Mỹ. Jameel Jaffer, phó giám đốc pháp lý của ACLU nói rằng họ "vô cùng thất vọng" với phán quyết của Pauley, và sẽ kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm thứ hai của Mỹ tại New York.

Hiện nay, đại diện Josh Earnest của Nhà Trắng từ chối bình luận, còn đại diện Peter Carr của Bộ Tư pháp Mỹ nói Bộ Tư pháp rất hài lòng với quyết định của thẩm phán Pauley.

Stephen Vladeck, một giáo sư luật của trường Đại học Mỹ, nói rằng nếu các phiên tòa phúc thẩm ở New York hoặc Washington D.C chấp nhận các phân tích của thẩm phán Leon rằng hành vi của NSA là vi phạm hiến pháp, thì vụ việc có thể sẽ được đưa lên Tòa án Tối cao vào cuối năm 2014.

Chương trình theo dõi điện thoại của NSA đang gây nhiều tranh cãi

Tổng thống Barack Obama tuy bảo vệ cho chương trình giám sát nhưng cũng tỏ ý sẵn sàng xem xét các tranh cãi, như việc liệu NSA có được quyền kiểm soát dữ liệu của các công ty điện thoại hay các bên thứ ba? Còn các quan chức tình báo thì nói vụ việc này có thể cần đến những cuộc điều tra tốn kém và tốn thời gian.

Dự kiến trong tháng tới Obama sẽ đưa ra những đề xuất riêng của ông đối với các cải cách trong chương trình giám sát.

Trong phán quyết của mình, thẩm phán Pauley nói rằng, công chúng quan tâm đến các hoạt động chống khủng bố của chính phủ và đó là "mục tiêu khẩn cấp cần được ưu tiên cao nhất". Pauley còn thêm rằng, ông không tìm thấy bằng chứng về việc chính phủ đã sử dụng các dữ liệu giám sát điện thoại cho bất cứ lý do gì, ngoài việc điều tra và ngăn ngừa các cuộc tấn công khủng bố (dĩ nhiên là ở cương vị ông ta thì còn lâu mới biết chính phủ và NSA đã làm gì với chúng ngoài việc chống khủng bố).

Tuy vậy, phán quyết của Pauley cũng đang phải đối mặt với thách thức pháp lý đến từ Tổ chức Biên giới Điện tử (Electronic Frontier Foundation – FFF), một tổ chức bảo vệ sự riêng tư dữ liệu. FFF nói họ "rất thất vọng" với phán quyết của Pauley và sẽ tiếp tục theo đuổi các vụ kiện liên quan.

Hoàng Lan