(ĐTCK) Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng cao, thâm hụt ngân sách nặng nề, suy thoái kinh tế, nợ xấu ngân hàng tăng, mâu thuẫn nội bộ… đang khiến xứ xở bò tót trở thành "điểm nóng" mới của Khu vực đồng euro.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã có hai đợt bơm tiền (LTROs) trong tháng 12/2011 và tháng 2/2012 cho các ngân hàng thương mại vay hơn 1.000 tỷ euro (1,3 nghìn tỷ USD), kỳ hạn 3 năm với lãi suất 1%/năm. Hành động của ECB nhằm giữ cho các ngân hàng của khu vực hoạt động bình thường, đồng thời, tiếp sức cho các thị trường nợ công vốn đang rệu rã ở khu vực nam Âu qua việc các ngân hàng sử dụng một phần của số tiền đó để mua các trái phiếu lợi suất cao. Nhưng ảnh hưởng đó đã phai nhạt.

Lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm của Tây Ban Nha đã tăng lên kể từ khi ECB mở van LTROs lần hai. Tuần qua, nó đã đạt xấp xỉ 6%/năm, mức cao nhất kể từ tháng 11 năm ngoái. Tác dụng ngược đó cũng chính là tác nhân của các chuyển động bất thường trên các thị trường trái phiếu của khu vực, trong đó có Italia.

Các động thái sai lầm của chính phủ mới Tây Ban Nha đã không giúp được gì. Trái lại, còn khiến công chúng lo ngại nhiều hơn về việc các ngân hàng của Tây Ban Nha bị thương tổn, thiếu tiền cho các kế hoạch chi tiêu của chính phủ và cả hai sẽ tác động tiêu cực đến nền kinh tế vốn đã yếu sẵn của nước này.

Với sự hỗ trợ ngầm từ các nhà làm chính sách, lượng trái phiếu chính phủ mà các ngân hàng Tây Ban Nha và Italia nắm giữ đã tăng thêm 122 tỷ euro trong thời gian từ tháng 11 năm ngoái đến tháng 2 năm nay.

Các quỹ đầu cơ muốn bán ra các trái phiếu với hy vọng là giá sẽ giảm để lại mua vào. Nhưng hy vọng đó đã phá sản từ đầu tháng 3. Một số nhà đầu tư nói rằng, hoạt động mua trái phiếu đã yếu dần khi lợi suất trái phiếu không có dấu hiệu giảm hơn nữa kể từ khi xuống dưới 5%. Lượt LTRO thứ hai vừa qua có lẽ cũng là lần bơm tiền cuối cùng cho các ngân hàng của ECB. Các ngân hàng từng mua trái phiếu của các nước nam Âu đã sử dụng hết cơ số “đạn” của mình.

“Khi biên bản của ECB có từ ‘hết’, các ngân hàng cũng không còn đặt mua trái phiếu nữa”, một nhà quản lý quỹ đầu cơ nói. Do có rất ít người kiên trì mua trái phiếu, ngoại trừ các ngân hàng nói trên, nên lợi suất trái phiếu được dự báo sẽ tăng trở lại. Các môi giới cũng không còn mặn mà “ôm” trái phiếu từ tay người bán với hy vọng số lượng người mua rốt cuộc sẽ tăng lên nữa, Andrew Balls, một nhà quản lý quỹ bình luận.

Cách xử lý ngân sách năm 2012 vụng về của chính phủ Tây Ban Nha có thể kích thích một vài người bán trái phiếu. Chính phủ mới của Tây Ban Nha đã trì hoãn kế hoạch ngân sách cho đến khi kết thúc các cuộc bầu cử ở địa phương vào tháng 3; đồng thời cho biết rằng, mục tiêu thâm hụt ngân sách của nước này trong năm 2012 sẽ là 5,8% GDP, chứ không phải 4,4% như đã cam kết với các nhà lãnh đạo châu lục. Bộ trưởng Tài chính Cristóbal Montoro và Bộ trưởng kinh tế Luis de Guindos “suốt ngày mâu thuẫn với nhau”, một nhà kinh tế của Tây Ban Nha phàn nàn.

Đến lúc này, vấn đề của Tây Ban Nha đã trầm trọng hơn những gì được công bố. Thâm hụt ngân sách năm 2011 của nước này là 8,5% GDP, cao hơn nhiều so với mục tiêu 6%, phần lớn do việc lạm chi ở các khu tự trị. Nền kinh tế Tây Ban Nha đang lâm vào suy thoái – sản lượng công nghiệp tháng 2/2012 giảm 5,1% so với cùng kỳ, theo số liệu được công bố ngày 11/4. Những cố gắng nhằm cắt giảm 3,2% thâm hụt ngân sách mỗi năm sẽ làm mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Những cải cách ở thị trường việc làm, để giảm chi phí thuê nhân công, sẽ có lợi cho nền kinh tế Tây Ban Nha, nhưng là về lâu dài chứ không phải bây giờ.

Sự lo lắng về các ngân hàng của Tây Ban Nha làm tồi tệ thêm triển vọng kinh tế nước này. Sự kết thúc trong hỗn độn của giai đoạn bùng nổ hoạt động xây dựng và tín dụng bất động sản đồng nghĩa với rất nhiều khoản vay ngân hàng trở thành nợ xấu. Nhiều vấn đề khác cũng có thể xảy ra. Giá bất động sản không còn giảm ở Ai Len nhưng vẫn diễn tiến ở các nơi khác thuộc Khu vực đồng euro. Các nhà đầu tư sợ rằng, Chính phủ Tây Ban Nha sẽ phải tái cấp vốn cho các ngân hàng của nước mình.

Vấn đề trở nên phức tạp hơn khi nhiều trong số các khoản nợ tư nhân khổng lồ của Tây Ban Nha được các ngân hàng nước này bán lại cho nhà đầu tư nước ngoài. Nó được thể hiện qua việc thâm hụt đầu tư ròng của Tây Ban Nha đã leo lên mức 93% GDP.

Tây Ban Nha có thể sẽ phải chấp nhận các chương trình hỗ trợ như Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Ai Len từng nhận. Nhưng Italia cũng đang vướng phải những vấn đề “không kém phần long trọng” và quỹ cứu trợ nghèo nàn của Khu vực đồng euro không thể chu cấp cùng lúc cho cả hai. Nhiều khả năng Tây Ban Nha rốt cuộc sẽ phải cậy nhờ đến một phần của quỹ cứu trợ để có tiền tái cấp vốn cho các ngân hàng.

Quang Huy (Theo báo chí nước ngoài)

Ý KIẾN PHẢN HỒI CỦA BẠN

Tên của bạn

Email của bạn

Nhập mã