Sáng nay 24-10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật đấu giá tài sản. Một trong những điểm đáng chú ý là các quy định hiện nay xung quanh quy định về đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) và của các công ty quản lý tài sản khác.

Tao hanh lang phap ly manh cho VAMC xu ly no xau - Anh 1

Theo báo cáo giải trình tiếp thu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ngày 18-5, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 53/2013/NĐ-CP về thành lập, tổ chức và hoạt động của Công ty VAMC, quy định một số cơ chế đặc thù trong xử lý nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu nhằm góp phần xử lý nhanh nợ xấu, lành mạnh hóa tài chính, giảm thiểu rủi ro cho các tổ chức tín dụng và các doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý cho nền kinh tế. VAMC được thực hiện nhiều phương thức để xử lý nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu, trong đó bán đấu giá tài sản chỉ là một trong các phương thức đó.

Theo quy định của pháp luật hiện hành, VAMC có thể thực hiện cơ cấu lại khoản nợ xấu, hỗ trợ khách hàng vay, thỏa thuận với khách hàng vay về việc chuyển nợ thành vốn góp, vốn cổ phần để tham gia cơ cấu lại tài chính và hoạt động của khách hàng vay, bán nợ cho các tổ chức, cá nhân... Tài sản bảo đảm của các khoản nợ xấu mà VAMC đã mua được xử lý theo thỏa thuận của các bên; nếu không có thỏa thuận thì tài sản bảo đảm được bán đấu giá thông qua tổ chức đấu giá tài sản chuyên nghiệp hoặc VAMC tự bán đấu giá phù hợp với các quy định của pháp luật và bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch.

Đối với các công ty quản lý tài sản (AMC) do các tổ chức tín dụng thành lập, quyền và nghĩa vụ của các AMC thực hiện theo ủy quyền của tổ chức tín dụng. Theo đó, việc mua bán các khoản nợ và tài sản bảo đảm của các khoản nợ thực hiện theo thỏa thuận hoặc theo quy định tại dự luật.

Đối với công ty Trách nhiệm hữu hạn mua bán nợ Việt Nam (DATC), được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1-1-2004 với mục tiêu góp phần lành mạnh hóa tình hình tài chính doanh nghiệp, thúc đẩy quá trình sắp xếp và chuyển đổi các doanh nghiệp nhà nước. Cũng như các AMC, trường hợp DATC thực hiện bán đấu giá các khoản nợ và tài sản qua hình thức đấu giá thì thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu giá tài sản.

Do vấn đề này còn có các loại ý kiến khác nhau, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất 2 phương án để xin ý kiến các vị đại biểu. Phương án 1: Tại khoản 9 Điều 4 của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp đã sử dụng cụm từ “tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng Việt Nam” để sử dụng cho VAMC. Do vậy, cụm từ này được tiếp thu bổ sung mục 3 gồm 2 điều về đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu tại Chương IV. Đồng thời, bổ sung tại một số điều, khoản quy định chung trong luật như Khoản 2 Điều 2 về đối tượng áp dụng, điểm o khoản 1 Điều 3 về tài sản đấu giá...

Phương án 2 là không quy định về việc đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu cũng như các quyền, nghĩa vụ liên quan đến đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu tại dự án luật này để đảm bảo cơ chế thị trường và nguyên tắc đấu giá theo quy định của dự luật. Sau đó, sẽ đề nghị Chính phủ sửa đổi Nghị định số 53/2013/NĐ-CP theo tinh thần của luật này nhằm tránh các hệ lụy pháp lý về mặt tài chính sau khi xử lý nợ và đảm bảo tính phổ quát của luật.

Thảo luận tại hội trường, nhiều ĐB đồng ý với phương án 1 mà Chính phủ trình và được thể hiện trong dự thảo.

ĐB Trần Văn Minh (Quảng Ninh), cho rằng, quy định như vậy sẽ tạo hành lang pháp lý đủ rõ góp phần xử lý nợ xấu, tài sản đảm bảo nhanh chóng hiệu quả hơn, sớm lành mạnh hóa hệ thống tín dụng và nền kinh tế.

Theo ĐB Trần Văn Lâm (Bắc Giang), việc quy định VAMC được đấu giá nợ xấu có tài sản đảm bảo là hợp lý vì thời gian qua việc xử lý chậm, trong khi đây là nguồn lực quan trọng có thể phát huy để phát triển kinh tế. Quy định này cũng cần thiết vì việc xử lý nợ xấu hiện nay được điều chỉnh bởi các văn bản dưới luật nên tính ổn định chưa cao và chưa mang tính thị trường.

Đồng tình với việc cho phép VAMC được thực hiện nhiều hình thức để xử lý nợ nhưng ĐB Hoàng Văn Cường (Hà Nội), cho rằng, nếu quy định vừa là tổ chức quản lý nợ vừa là cơ quan tổ chức thực hiện đấu giá là bình đẳng với các cơ quan khác. Cùng với đó, ĐB Cường cũng lo ngại quy định đấu giá theo thủ tục rút gọn xảy ra tiêu cực. Bởi lẽ quy trình cũng đồng nghĩa với thời gian thông báo ngắn, nhanh, tính công khai minh bạch kém. Nếu có quy định như vậy sẽ rất dễ tạo kẽ hở đưa ra giá khởi điểm để phiên đấu giá không thành công nhằm sau đó được tổ chức đấu giá theo quy trình rút gọn để trục lợi.

HÀ MY